📱Test our Android app — free beta!Join Beta GroupYou'll receive the install link by email after joining.

Differences

This shows you the differences between two versions of the page.


—te:how-to-file-rti-india [2026/06/03 17:01] (current) – created - external edit 127.0.0.1
Line 1: Line 1:
 +{{htmlmetatags>metatag-keywords=(rti తెలుగు, rti దరఖాస్తు, rtionline.gov.in, సమాచార హక్కు, rti రుసుము, rti తెలుగు గైడ్)
 +metatag-description=(భారతదేశంలో RTI దాఖలు చేయడం ఎలా — 2026 తెలుగు గైడ్. దశలవారీ విధానం, ₹10 రుసుము, 30 రోజుల గడువు, అప్పీలు.)
 +metatag-title=(భారతదేశంలో RTI దాఖలు చేయడం ఎలా — 2026 తెలుగు గైడ్)}}
  
 +====== భారతదేశంలో RTI దాఖలు చేయడం ఎలా — 2026 తెలుగు గైడ్ ======
 +
 +<WRAP center round info 95%>
 +**నేరుగా సమాధానం:** RTI (Right to Information — సమాచార హక్కు) దాఖలు చేయడానికి — §6(1) దరఖాస్తు తెలుగులో లేదా మీకు ఇష్టమైన భాషలో రాయండి, ₹10 రుసుము (IPO/UPI) జత చేసి, సంబంధిత PIO (Public Information Officer — జన సమాచార అధికారి) కార్యాలయానికి స్పీడ్ పోస్ట్ లేదా ఆన్‌లైన్‌లో పంపండి. PIO 30 రోజులలో జవాబు ఇవ్వాలి.
 +</WRAP>
 +
 +===== RTI అంటే ఏమిటి? =====
 +
 +RTI అంటే Right to Information (సమాచార హక్కు) — 2005లో అమల్లోకి వచ్చిన చట్టం. భారత పౌరులందరూ ఏ భాషలోనైనా ప్రభుత్వ సంస్థల నుండి సమాచారం అడగవచ్చు. రుసుము కేవలం ₹10. కారణం చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు — §6(2) ప్రకారం.
 +
 +===== 12-దశల విధానం =====
 +
 +  - **సరైన ప్రభుత్వ సంస్థను గుర్తించండి** — కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, మున్సిపల్ కార్పొరేషన్, PSU, ప్రభుత్వ నిధులు పొందే సంస్థ — అన్నీ §2(h) ప్రకారం ప్రభుత్వ సంస్థలే.
 +  - **PIO ని గుర్తించండి** — ప్రతి సంస్థ §4(1)(b)(xvi) ప్రకారం PIO ని ప్రచురించాలి. లేకపోతే "PIO, [విభాగం], [నగరం]" అని రాయండి — §6(3) ప్రకారం వారు బదిలీ చేయాలి.
 +  - **దరఖాస్తు రాయండి** — ఏ భాషలోనైనా — మీకు కావలసిన రికార్డులను నిర్దిష్టంగా పేర్కొనండి. ఉద్దేశ్యం చెప్పక్కర్లేదు — §6(2).
 +  - **₹10 రుసుము చెల్లించండి** — IPO (Indian Postal Order), DD, బ్యాంకర్ చెక్, లేదా ఆన్‌లైన్‌లో UPI. BPL దరఖాస్తుదారులకు రుసుము మినహాయింపు — §7(5).
 +  - **దరఖాస్తు పంపండి** — స్పీడ్ పోస్ట్ (AD రసీదు తీసుకోండి) లేదా కేంద్ర విషయాలకు [[https://rtionline.gov.in|rtionline.gov.in]] ద్వారా ఆన్‌లైన్‌లో.
 +  - **30 రోజులు వేచి ఉండండి** — §7(1) ప్రకారం. జీవన/స్వాతంత్ర్య విషయాలకు కేవలం 48 గంటలు — §7(1) కండిషన్.
 +  - **PIO జవాబు చదవండి** — [[https://righttoinformation.wiki/tools/pio-reply-checker|PIO Reply Checker టూల్]] ద్వారా మూల్యాంకనం చేయండి.
 +  - **సంతృప్తి అయితే పూర్తయింది** — జవాబు సురక్షితంగా ఉంచుకోండి.
 +  - **సంతృప్తి కాకపోతే** — §19(1) ప్రకారం 30 రోజులలో **మొదటి అప్పీలు (First Appeal — FAA కి)**. [[https://righttoinformation.wiki/tools/first-appeal-app.html|First Appeal Builder]] టూల్ ఉపయోగించండి.
 +  - **FAA జవాబు** — §19(6) ప్రకారం 30-45 రోజులలో.
 +  - **ఇంకా సంతృప్తి కాకపోతే** — §19(3) ప్రకారం 90 రోజులలో **రెండవ అప్పీలు** — కేంద్ర PA కి CIC (Central Information Commission — కేంద్ర సమాచార సంఘం), రాష్ట్ర PA కి SIC (State Information Commission — రాష్ట్ర సమాచార సంఘం).
 +  - **CIC/SIC ఉత్తర్వులు** §19(7) ప్రకారం PIO కి కట్టాయం. §20 ప్రకారం ₹250/రోజు జరిమానా, గరిష్టంగా ₹25,000.
 +
 +===== దరఖాస్తు నమూనా (తెలుగు) =====
 +
 +<code>
 +సేవలో:
 +జన సమాచార అధికారి,
 +[విభాగం/మంత్రిత్వ శాఖ]
 +[చిరునామా]
 +
 +విషయం: సమాచార హక్కు చట్టం 2005, సెక్షన్ 6(1) ప్రకారం దరఖాస్తు
 +
 +అయ్యా/అమ్మా,
 +
 +నేను, [మీ పేరు], భారత పౌరుడు/పౌరురాలు, కింది సమాచారం అడుగుచున్నాను:
 +
 +1. [నిర్దిష్ట పత్రం 1 — తేదీ/ఫైల్ నంబర్‌తో]
 +2. [నిర్దిష్ట పత్రం 2]
 +3. [నిర్దిష్ట పత్రం 3]
 +
 +₹10 రుసుము IPO/ఆన్‌లైన్ ద్వారా జత చేయబడింది.
 +
 +సెక్షన్ 8 ప్రకారం మినహాయింపు ఉంటే, మిగతా సమాచారాన్ని సెక్షన్ 10(1) ప్రకారం వెల్లడించండి.
 +విషయం మీ కార్యాలయానికి సంబంధం లేకపోతే, సెక్షన్ 6(3) ప్రకారం బదిలీ చేయండి.
 +
 +ధన్యవాదాలు,
 +
 +[సంతకం]
 +[పేరు]
 +[చిరునామా]
 +[ఫోన్, ఇమెయిల్]
 +తేదీ: [DD-MM-YYYY]
 +</code>
 +
 +===== రుసుము వివరాలు =====
 +
 +| **స్థాయి** | **రుసుము** |
 +| కేంద్ర ప్రభుత్వం (rtionline.gov.in) | ₹10 |
 +| చాలా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు | ₹20-50 |
 +| తెలంగాణ/ఆంధ్రప్రదేశ్ | ₹10 |
 +| BPL దరఖాస్తుదారులు | మినహాయింపు (§7(5)) |
 +| కాపీ రుసుము §7(3) | ₹2-5 ఒక్కో A4 పేజీ |
 +
 +===== గడువులు =====
 +
 +| **సెక్షన్** | **గడువు** |
 +| §7(1) | 30 రోజులు — సాధారణ దరఖాస్తులు |
 +| §7(1) షరతు | 48 గంటలు — జీవన/స్వాతంత్ర్య విషయాలు |
 +| §19(1) | 30 రోజులలో మొదటి అప్పీలు |
 +| §19(6) | FAA 30-45 రోజులలో జవాబు |
 +| §19(3) | 90 రోజులలో రెండవ అప్పీలు |
 +
 +===== ఉపకరణాలు =====
 +
 +  * [[https://righttoinformation.wiki/tools/ai-rti-draft-app.html|AI RTI Drafter]] — 60 సెకన్లలో సరైన దరఖాస్తు.
 +  * [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] — తెలుగులో మాట్లాడండి → RTI టెక్స్ట్.
 +  * [[https://righttoinformation.wiki/tools/first-appeal-app.html|First Appeal Builder]] — మొదటి అప్పీలు స్వయంచాలకంగా.
 +  * [[https://righttoinformation.wiki/tools/pio-reply-checker|PIO Reply Checker]] — PIO జవాబు మూల్యాంకనం.
 +  * [[https://righttoinformation.wiki/tools/rti-fee-calculator-app.html|Fee Calculator]] — మీ రాష్ట్రపు రుసుము.
 +  * [[https://righttoinformation.wiki/tools/timeline-calculator-app.html|Timeline Calculator]] — అన్ని గడువులు లెక్కించండి.
 +
 +===== తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు =====
 +
 +==== RTI దాఖలు చేయడానికి న్యాయవాది కావాలా? ====
 +అక్కర్లేదు. RTI పౌరులు నేరుగా దాఖలు చేయడానికి రూపొందించబడింది. [[https://righttoinformation.wiki/tools/ai-rti-draft-app.html|AI Drafter]] 60 సెకన్లలో చట్టబద్ధమైన దరఖాస్తు తయారు చేస్తుంది.
 +
 +==== PIO జవాబు ఇవ్వకపోతే ఏం చేయాలి? ====
 +31వ రోజున "deemed refusal" (కనుగొనబడిన నిరాకరణ) — §7(2) ప్రకారం. వెంటనే §19(1) ప్రకారం మొదటి అప్పీలు దాఖలు చేయండి.
 +
 +==== BPL దరఖాస్తుదారులకు రుసుము మినహాయింపు ఉందా? ====
 +అవును. §7(5) ప్రకారం BPL సర్టిఫికేట్ జత చేస్తే రుసుము పూర్తిగా మినహాయించబడుతుంది.
 +
 +==== తెలుగులోనే RTI అడగవచ్చా? ====
 +అవును. §6(1) ప్రకారం ఏ భాషలోనైనా దరఖాస్తు చేయవచ్చు. అనువాదం PIO బాధ్యత.
 +
 +==== పాత రికార్డులకు RTI అడగవచ్చా? ====
 +అవును. RTI చట్టంలో కాలపరిమితి లేదు. 20 ఏళ్ళకు పైబడిన రికార్డులకు §8(3) ప్రకారం కొన్ని మినహాయింపులు తగ్గుతాయి.
 +
 +===== సంబంధిత వ్యాసాలు =====
 +
 +  * [[https://righttoinformation.wiki/how-to-file-rti-india-pillar|How to file RTI in India — English pillar]]
 +  * [[https://righttoinformation.wiki/hi/file-rti-online-india|RTI ऑनलाइन कैसे दाखिल करें — Hindi]]
 +  * [[https://righttoinformation.wiki/rti-fee-india|RTI fee in India]]
 +  * [[https://righttoinformation.wiki/rti-first-appeal|First Appeal guide]]
 +  * [[https://righttoinformation.wiki/state-rti-portals-directory|State RTI portals]]
 +  * [[https://righttoinformation.wiki/definitions/pio|What is a PIO?]]
 +  * [[https://righttoinformation.wiki/definitions/deemed-refusal|What is a deemed refusal?]]
 +
 +===== మూలాలు =====
 +
 +  * సమాచార హక్కు చట్టం 2005 — పూర్తి పాఠ్యం
 +  * rtionline.gov.in — కేంద్ర RTI పోర్టల్
 +  * CIC ఉత్తర్వులు
 +
 +//చివరిగా సమీక్షించిన తేదీ: మే 2026.//
 +
 +{{tag>rti-telugu how-to-file-rti rti-act 2026 regional-language}}