Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

@@ Line 1: / Line 1: @@
+{{htmlmetatags>metatag-keywords=(rti मराठी, rti अर्ज, rtionline.gov.in, माहितीचा अधिकार, rti शुल्क, rti मराठी मार्गदर्शिका)
+metatag-description=(भारतात RTI कसे दाखल करावे — २०२६ मराठी मार्गदर्शिका. टप्प्याटप्प्याने प्रक्रिया, ₹१० शुल्क, ३० दिवसांची मुदत, अपील.)
+metatag-title=(भारतात RTI कसे दाखल करावे — २०२६ मराठी मार्गदर्शिका)}}
+====== भारतात RTI कसे दाखल करावे — २०२६ मराठी मार्गदर्शिका ======
+<WRAP center round info 95%>
+**थेट उत्तर:** RTI (Right to Information — माहितीचा अधिकार) दाखल करण्यासाठी — §६(१) नुसार अर्ज मराठीत किंवा कोणत्याही भाषेत लिहा, ₹१० शुल्क (IPO/UPI) जोडून संबंधित PIO (Public Information Officer — जन माहिती अधिकारी) यांच्या कार्यालयात स्पीड पोस्ट किंवा ऑनलाइन पाठवा. PIO ला ३० दिवसांत उत्तर देणे बंधनकारक आहे.
+</WRAP>
+===== RTI म्हणजे काय? =====
+RTI म्हणजे Right to Information (माहितीचा अधिकार) — २००५ मध्ये लागू झालेला कायदा. भारताचा कोणताही नागरिक कोणत्याही भाषेत सरकारी संस्थांकडून माहिती मागू शकतो. शुल्क फक्त ₹१०. कारण सांगणे आवश्यक नाही — §६(२) नुसार.
+===== १२-पायरी प्रक्रिया =====
+  - **योग्य सरकारी संस्था ओळखा** — केंद्रीय मंत्रालय, राज्य सरकार, महानगरपालिका, PSU, सरकारी निधी मिळवणारी संस्था — सर्व §२(h) नुसार सार्वजनिक प्राधिकरण आहेत.
+  - **PIO शोधा** — प्रत्येक संस्थेने §४(१)(b)(xvi) नुसार PIO प्रकाशित करणे आवश्यक आहे. न मिळाल्यास "PIO, [विभाग], [शहर]" असे लिहा — §६(३) नुसार ते पुढे पाठवतील.
+  - **अर्ज लिहा** — कोणत्याही भाषेत — आपल्याला हव्या असलेल्या नोंदी स्पष्टपणे नमूद करा. उद्देश सांगणे आवश्यक नाही — §६(२).
+  - **₹१० शुल्क भरा** — IPO (Indian Postal Order), DD, बँकर चेक, किंवा ऑनलाइन UPI. BPL अर्जदारांना शुल्क माफ — §७(५).
+  - **अर्ज पाठवा** — स्पीड पोस्ट (AD पावती घ्या) किंवा केंद्रीय बाबींसाठी [[https://rtionline.gov.in|rtionline.gov.in]] द्वारे ऑनलाइन.
+  - **३० दिवस प्रतीक्षा करा** — §७(१) नुसार. जीव/स्वातंत्र्य संबंधित बाबींसाठी फक्त ४८ तास — §७(१) परंतुक.
+  - **PIO चे उत्तर वाचा** — [[https://righttoinformation.wiki/tools/pio-reply-checker|PIO Reply Checker साधन]] वापरून मूल्यमापन करा.
+  - **समाधानी असल्यास पूर्ण** — उत्तर जतन करा.
+  - **असमाधानी असल्यास** — §१९(१) नुसार ३० दिवसांत **पहिले अपील (First Appeal — FAA कडे)**. [[https://righttoinformation.wiki/tools/first-appeal-app.html|First Appeal Builder]] वापरा.
+  - **FAA उत्तर** — §१९(६) नुसार ३०-४५ दिवसांत.
+  - **तरीही असमाधानी असल्यास** — §१९(३) नुसार ९० दिवसांत **दुसरे अपील** — केंद्रीय PA साठी CIC (Central Information Commission — केंद्रीय माहिती आयोग), राज्य PA साठी SIC (State Information Commission — राज्य माहिती आयोग).
+  - **CIC/SIC आदेश** §१९(७) नुसार PIO साठी बंधनकारक. §२० नुसार ₹२५०/दिवस दंड, कमाल ₹२५,०००.
+===== अर्जाचा नमुना (मराठी) =====
+<code>
+सेवेत,
+जन माहिती अधिकारी,
+[विभाग/मंत्रालय]
+[पत्ता]
+विषय: माहितीचा अधिकार कायदा २००५ च्या कलम ६(१) अन्वये अर्ज
+महोदय/महोदया,
+मी, [तुमचे नाव], भारताचा नागरिक, खालील माहिती मागत आहे:
+१. [विशिष्ट दस्तऐवज १ — तारीख/फाइल क्रमांकासह]
+२. [विशिष्ट दस्तऐवज २]
+३. [विशिष्ट दस्तऐवज ३]
+₹१० शुल्क IPO/ऑनलाइनद्वारे जोडण्यात आले आहे.
+कलम ८ अन्वये कोणत्याही भागाला सूट असल्यास, उर्वरित भाग कलम १०(१) नुसार उघड करावा.
+विषय तुमच्या कार्यालयाच्या अधिकार क्षेत्राबाहेर असल्यास, कलम ६(३) नुसार हस्तांतरित करावे.
+आपला,
+[स्वाक्षरी]
+[नाव]
+[पत्ता]
+[फोन, ईमेल]
+तारीख: [DD-MM-YYYY]
+</code>
+===== शुल्क एक नजरेत =====
+| **स्तर** | **शुल्क** |
+| केंद्र सरकार (rtionline.gov.in) | ₹१० |
+| बहुतांश राज्य सरकारे | ₹२०-५० |
+| महाराष्ट्र | ₹१० |
+| BPL अर्जदार | माफ (§७(५)) |
+| प्रत प्रती शुल्क §७(३) | ₹२-५ प्रति A4 पान |
+===== मुदती =====
+| **कलम** | **मुदत** |
+| §७(१) | ३० दिवस — सामान्य अर्ज |
+| §७(१) परंतुक | ४८ तास — जीव/स्वातंत्र्य बाबी |
+| §१९(१) | ३० दिवसांत पहिले अपील |
+| §१९(६) | FAA ३०-४५ दिवसांत उत्तर |
+| §१९(३) | ९० दिवसांत दुसरे अपील |
+===== साधने =====
+  * [[https://righttoinformation.wiki/tools/ai-rti-draft-app.html|AI RTI Drafter]] — ६० सेकंदात योग्य अर्ज.
+  * [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] — मराठीत बोला → RTI मजकूर.
+  * [[https://righttoinformation.wiki/tools/first-appeal-app.html|First Appeal Builder]] — पहिले अपील आपोआप.
+  * [[https://righttoinformation.wiki/tools/pio-reply-checker|PIO Reply Checker]] — PIO उत्तराचे मूल्यमापन.
+  * [[https://righttoinformation.wiki/tools/rti-fee-calculator-app.html|Fee Calculator]] — तुमच्या राज्याचे शुल्क.
+  * [[https://righttoinformation.wiki/tools/timeline-calculator-app.html|Timeline Calculator]] — सर्व मुदतींचे गणित.
+===== वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न =====
+==== RTI दाखल करण्यासाठी वकील लागतो का? ====
+नाही. RTI नागरिकांनी थेट दाखल करण्यासाठी तयार केले आहे. [[https://righttoinformation.wiki/tools/ai-rti-draft-app.html|AI Drafter]] ६० सेकंदात कायदेशीर अर्ज तयार करतो.
+==== PIO उत्तर न दिल्यास काय करावे? ====
+३१व्या दिवशी "deemed refusal" (गृहीत नकार) — §७(२) नुसार. लगेच §१९(१) नुसार पहिले अपील दाखल करा.
+==== BPL अर्जदारांना शुल्क माफ आहे का? ====
+होय. §७(५) नुसार BPL प्रमाणपत्र जोडल्यास शुल्क पूर्णपणे माफ.
+==== मराठीत RTI करता येते का? ====
+होय. §६(१) नुसार कोणत्याही भाषेत अर्ज करता येतो. भाषांतर PIO ची जबाबदारी आहे.
+==== जुन्या नोंदींसाठी RTI करता येते का? ====
+होय. RTI कायद्यात कालमर्यादा नाही. २० वर्षांपेक्षा जुन्या नोंदींसाठी §८(३) नुसार काही सूट शिथिल होते.
+===== संबंधित लेख =====
+  * [[https://righttoinformation.wiki/how-to-file-rti-india-pillar|How to file RTI in India — English pillar]]
+  * [[https://righttoinformation.wiki/hi/file-rti-online-india|RTI ऑनलाइन कैसे दाखिल करें — Hindi]]
+  * [[https://righttoinformation.wiki/rti-fee-india|RTI fee in India]]
+  * [[https://righttoinformation.wiki/rti-first-appeal|First Appeal guide]]
+  * [[https://righttoinformation.wiki/state-rti-portals-directory|State RTI portals]]
+  * [[https://righttoinformation.wiki/definitions/pio|What is a PIO?]]
+  * [[https://righttoinformation.wiki/definitions/deemed-refusal|What is a deemed refusal?]]
+===== स्रोत =====
+  * माहितीचा अधिकार कायदा २००५ — संपूर्ण मजकूर
+  * rtionline.gov.in — केंद्रीय RTI पोर्टल
+  * CIC आदेश
+//शेवटचे पुनरावलोकन: मे २०२६.//
+{{tag>rti-marathi how-to-file-rti rti-act 2026 regional-language}}