Table of Contents

భారతదేశంలో RTI దాఖలు చేయడం ఎలా — 2026 తెలుగు గైడ్

నేరుగా సమాధానం: RTI (Right to Information — సమాచార హక్కు) దాఖలు చేయడానికి — §6(1) దరఖాస్తు తెలుగులో లేదా మీకు ఇష్టమైన భాషలో రాయండి, ₹10 రుసుము (IPO/UPI) జత చేసి, సంబంధిత PIO (Public Information Officer — జన సమాచార అధికారి) కార్యాలయానికి స్పీడ్ పోస్ట్ లేదా ఆన్‌లైన్‌లో పంపండి. PIO 30 రోజులలో జవాబు ఇవ్వాలి.

RTI అంటే ఏమిటి?

RTI అంటే Right to Information (సమాచార హక్కు) — 2005లో అమల్లోకి వచ్చిన చట్టం. భారత పౌరులందరూ ఏ భాషలోనైనా ప్రభుత్వ సంస్థల నుండి సమాచారం అడగవచ్చు. రుసుము కేవలం ₹10. కారణం చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు — §6(2) ప్రకారం.

12-దశల విధానం

  1. సరైన ప్రభుత్వ సంస్థను గుర్తించండి — కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, మున్సిపల్ కార్పొరేషన్, PSU, ప్రభుత్వ నిధులు పొందే సంస్థ — అన్నీ §2(h) ప్రకారం ప్రభుత్వ సంస్థలే.
  2. PIO ని గుర్తించండి — ప్రతి సంస్థ §4(1)(b)(xvi) ప్రకారం PIO ని ప్రచురించాలి. లేకపోతే “PIO, [విభాగం], [నగరం]” అని రాయండి — §6(3) ప్రకారం వారు బదిలీ చేయాలి.
  3. దరఖాస్తు రాయండి — ఏ భాషలోనైనా — మీకు కావలసిన రికార్డులను నిర్దిష్టంగా పేర్కొనండి. ఉద్దేశ్యం చెప్పక్కర్లేదు — §6(2).
  4. ₹10 రుసుము చెల్లించండి — IPO (Indian Postal Order), DD, బ్యాంకర్ చెక్, లేదా ఆన్‌లైన్‌లో UPI. BPL దరఖాస్తుదారులకు రుసుము మినహాయింపు — §7(5).
  5. దరఖాస్తు పంపండి — స్పీడ్ పోస్ట్ (AD రసీదు తీసుకోండి) లేదా కేంద్ర విషయాలకు rtionline.gov.in ద్వారా ఆన్‌లైన్‌లో.
  6. 30 రోజులు వేచి ఉండండి — §7(1) ప్రకారం. జీవన/స్వాతంత్ర్య విషయాలకు కేవలం 48 గంటలు — §7(1) కండిషన్.
  7. PIO జవాబు చదవండి — PIO Reply Checker టూల్ ద్వారా మూల్యాంకనం చేయండి.
  8. సంతృప్తి అయితే పూర్తయింది — జవాబు సురక్షితంగా ఉంచుకోండి.
  9. సంతృప్తి కాకపోతే — §19(1) ప్రకారం 30 రోజులలో మొదటి అప్పీలు (First Appeal — FAA కి). First Appeal Builder టూల్ ఉపయోగించండి.
  10. FAA జవాబు — §19(6) ప్రకారం 30-45 రోజులలో.
  11. ఇంకా సంతృప్తి కాకపోతే — §19(3) ప్రకారం 90 రోజులలో రెండవ అప్పీలు — కేంద్ర PA కి CIC (Central Information Commission — కేంద్ర సమాచార సంఘం), రాష్ట్ర PA కి SIC (State Information Commission — రాష్ట్ర సమాచార సంఘం).
  12. CIC/SIC ఉత్తర్వులు §19(7) ప్రకారం PIO కి కట్టాయం. §20 ప్రకారం ₹250/రోజు జరిమానా, గరిష్టంగా ₹25,000.

దరఖాస్తు నమూనా (తెలుగు)

సేవలో:
జన సమాచార అధికారి,
[విభాగం/మంత్రిత్వ శాఖ]
[చిరునామా]

విషయం: సమాచార హక్కు చట్టం 2005, సెక్షన్ 6(1) ప్రకారం దరఖాస్తు

అయ్యా/అమ్మా,

నేను, [మీ పేరు], భారత పౌరుడు/పౌరురాలు, కింది సమాచారం అడుగుచున్నాను:

1. [నిర్దిష్ట పత్రం 1 — తేదీ/ఫైల్ నంబర్‌తో]
2. [నిర్దిష్ట పత్రం 2]
3. [నిర్దిష్ట పత్రం 3]

₹10 రుసుము IPO/ఆన్‌లైన్ ద్వారా జత చేయబడింది.

సెక్షన్ 8 ప్రకారం మినహాయింపు ఉంటే, మిగతా సమాచారాన్ని సెక్షన్ 10(1) ప్రకారం వెల్లడించండి.
విషయం మీ కార్యాలయానికి సంబంధం లేకపోతే, సెక్షన్ 6(3) ప్రకారం బదిలీ చేయండి.

ధన్యవాదాలు,

[సంతకం]
[పేరు]
[చిరునామా]
[ఫోన్, ఇమెయిల్]
తేదీ: [DD-MM-YYYY]

రుసుము వివరాలు

స్థాయి రుసుము
కేంద్ర ప్రభుత్వం (rtionline.gov.in) ₹10
చాలా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ₹20-50
తెలంగాణ/ఆంధ్రప్రదేశ్ ₹10
BPL దరఖాస్తుదారులు మినహాయింపు (§7(5))
కాపీ రుసుము §7(3) ₹2-5 ఒక్కో A4 పేజీ

గడువులు

సెక్షన్ గడువు
§7(1) 30 రోజులు — సాధారణ దరఖాస్తులు
§7(1) షరతు 48 గంటలు — జీవన/స్వాతంత్ర్య విషయాలు
§19(1) 30 రోజులలో మొదటి అప్పీలు
§19(6) FAA 30-45 రోజులలో జవాబు
§19(3) 90 రోజులలో రెండవ అప్పీలు

ఉపకరణాలు

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

RTI దాఖలు చేయడానికి న్యాయవాది కావాలా?

అక్కర్లేదు. RTI పౌరులు నేరుగా దాఖలు చేయడానికి రూపొందించబడింది. AI Drafter 60 సెకన్లలో చట్టబద్ధమైన దరఖాస్తు తయారు చేస్తుంది.

PIO జవాబు ఇవ్వకపోతే ఏం చేయాలి?

31వ రోజున “deemed refusal” (కనుగొనబడిన నిరాకరణ) — §7(2) ప్రకారం. వెంటనే §19(1) ప్రకారం మొదటి అప్పీలు దాఖలు చేయండి.

BPL దరఖాస్తుదారులకు రుసుము మినహాయింపు ఉందా?

అవును. §7(5) ప్రకారం BPL సర్టిఫికేట్ జత చేస్తే రుసుము పూర్తిగా మినహాయించబడుతుంది.

తెలుగులోనే RTI అడగవచ్చా?

అవును. §6(1) ప్రకారం ఏ భాషలోనైనా దరఖాస్తు చేయవచ్చు. అనువాదం PIO బాధ్యత.

పాత రికార్డులకు RTI అడగవచ్చా?

అవును. RTI చట్టంలో కాలపరిమితి లేదు. 20 ఏళ్ళకు పైబడిన రికార్డులకు §8(3) ప్రకారం కొన్ని మినహాయింపులు తగ్గుతాయి.

సంబంధిత వ్యాసాలు

మూలాలు

చివరిగా సమీక్షించిన తేదీ: మే 2026.

, , , ,