<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!-- generator="FeedCreator 1.8" -->
<?xml-stylesheet href="https://righttoinformation.wiki/lib/exe/css.php?s=feed" type="text/css"?>
<rss version="2.0">
    <channel xmlns:g="http://base.google.com/ns/1.0">
        <title>Right to Information Wiki</title>
        <description>The working reference for India&amp;#039;s Right to Information Act, 2005.</description>
        <link>https://righttoinformation.wiki/</link>
        <lastBuildDate>Tue, 05 May 2026 09:51:46 +0000</lastBuildDate>
        <generator>FeedCreator 1.8</generator>
        <image>
            <url>https://righttoinformation.wiki/_media/wiki/logo.png</url>
            <title>Right to Information Wiki</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/</link>
        </image>
        <item>
            <title>Missing Files under RTI Act — RTI Wiki Citizen Guide 2026</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/explanations/missing-files-under-rti?rev=1777797421</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2018/01/21 08:25&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;====== Missing Files under RTI Act ======&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Missing Files under RTI Act&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;— RTI Wiki Citizen Guide 2026&amp;#160;&lt;/strong&gt;======&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{ :social:auto:explanations-missing-files-under-rti.png?direct&amp;amp;1200 |explanations / missing-files-under-rti — RTI Wiki}}&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;metatag-keywords=(explanations missing files under rti rti right to information india)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(Unless proved that record was destroyed as per the prescribed rules of destruction/ retention policy, it is deemed that record continues to be held by public...)}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;**Unless proved that record was destroyed as per the prescribed rules of destruction/ retention policy, it is deemed that record continues to be held by public authority.**&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round info 95%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**In one line.** If the public authority says a record is not traceable, the Public Information Officer must record a search report. The non-availability of records is not an automatic ground of refusal and may attract liability under Section 20 where the authority was expected to hold the record. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**What that means in practice.** &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * Ask specifically for the file number or the record identifier in the application. This prevents the authority from saying &amp;quot;no such record exists&amp;quot; on a loose reading. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * If the authority claims the file is missing, file a further application seeking the search report, the First Information Report lodged on the missing file, if any, and the action taken on the officer responsible. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * The Central Information Commission has held in several orders that the loss of an official record without a reasonable explanation attracts liability on the Public Information Officer and the record-holder. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * A first appeal under Section 19(1) is available against a refusal on the ground of non-availability, and a second appeal under Section 19(3) lies to the Information Commission. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Unless proved that record was destroyed as per the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;[[:explanations:&lt;/strong&gt;prescribed&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;|prescribed]]&amp;#160;&lt;/strong&gt;rules of destruction/ retention policy, it is deemed that record continues to be held by&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;[[:explanations:public-authority|&lt;/strong&gt;public authority&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;]]&lt;/strong&gt;.**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 13:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 29:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The public authority has a duty to designate “**Public Records Officer**” as per Public Records Act 1993. This Act is made to regulate the management, administration and preservation of public records of the Central Government, Union Territory Administrations, public sector undertakings, statutory bodies and corporations, commissions and committees constituted by the Central Government or a Union Territory Administration and matters connected therewith or incidental thereto.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The public authority has a duty to designate “**Public Records Officer**” as per Public Records Act 1993. This Act is made to regulate the management, administration and preservation of public records of the Central Government, Union Territory Administrations, public sector undertakings, statutory bodies and corporations, commissions and committees constituted by the Central Government or a Union Territory Administration and matters connected therewith or incidental thereto.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&amp;quot;//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The definition of “Public Records” U/S 2(e) of Public Records Act, 1993 (PRA 1993) is almost identical with the definition of Records under the RTI Act 2005. These Records can be sought under the RTI Act, 2005 as “&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;[[:explanations:information|&lt;/strong&gt;Information&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;]]&lt;/strong&gt;” through RTI Application.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style=&amp;quot;display:block; text-align:center;&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout=&amp;quot;in-article&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format=&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot=&amp;quot;9529004960&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt;&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;The definition of “Public Records” U/S 2(e) of Public Records Act, 1993 (PRA 1993) is almost identical with the definition of Records under the RTI Act 2005. These Records can be sought under the RTI Act, 2005 as “Information” through RTI Application.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;S 5 (1) Every records creating agency shall nominate one of its officers as records officer to discharge the functions under this Act.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;S 5 (1) Every records creating agency shall nominate one of its officers as records officer to discharge the functions under this Act.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 52:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 57:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The documents considered to be of “permanent nature’’ — but no longer required by the department which created them — are then shifted to the archives for safekeeping. There, they can be seen by research scholars.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The documents considered to be of “permanent nature’’ — but no longer required by the department which created them — are then shifted to the archives for safekeeping. There, they can be seen by research scholars.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&amp;quot;//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style=&amp;quot;display:block&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format=&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout-key=&amp;quot;-ho+2-b-g+21&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot=&amp;quot;6380931599&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;Loss of records that are required to be kept and maintained permanently, if considered as evidence in a case, its missing should invite criminal complaint against officials under sections 201 of IPC (punishable with imprisonment which is directly proportional to the seriousness of the offence charged from 7 years to 10 years and for life).&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;Loss of records that are required to be kept and maintained permanently, if considered as evidence in a case, its missing should invite criminal complaint against officials under sections 201 of IPC (punishable with imprisonment which is directly proportional to the seriousness of the offence charged from 7 years to 10 years and for life).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 76:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 70:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;6. This can hardly be disputed that if certain information is available with a public authority, that information must necessarily be shared with the applicant under the Act unless such information is exempted from disclosure under one or more provisions of the Act. It is not uncommon in the government departments to evade disclosure of the information taking the standard plea that the information sought by the applicant is not available. **Ordinarily, the information which at some point of time or the other was available in the records of the government, should continue to be available with the concerned department unless it has been destroyed in accordance with the rules framed by that department for destruction of old record. Therefore, whenever an information is sought and it is not readily available, a thorough attempt needs to be made to search and locate the information wherever it may be available. It is only in a case where despite a thorough search and inquiry made by the responsible officer, it is concluded that the information sought by the applicant cannot be traced or was never available with the government or has been destroyed in accordance with the rules of the concerned department that the CPIO/PIO would be justified in expressing his inability to provide the desired information. Even in the case where it is found that the desired information though available in the record of the government at some point of time, cannot be traced despite best efforts made in this regard, the department concerned must necessarily fix the responsibility for the loss of the record and take appropriate departmental action against the officers/officials responsible for loss of the record.** Unless such a course of action is adopted, it would be possible for any department/office, to deny the information which otherwise is not exempted from disclosure, wherever the said department/office finds it inconvenient to bring such information into public domain, and that in turn, would necessarily defeat the very objective behind enactment of the Right to Information Act.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;6. This can hardly be disputed that if certain information is available with a public authority, that information must necessarily be shared with the applicant under the Act unless such information is exempted from disclosure under one or more provisions of the Act. It is not uncommon in the government departments to evade disclosure of the information taking the standard plea that the information sought by the applicant is not available. **Ordinarily, the information which at some point of time or the other was available in the records of the government, should continue to be available with the concerned department unless it has been destroyed in accordance with the rules framed by that department for destruction of old record. Therefore, whenever an information is sought and it is not readily available, a thorough attempt needs to be made to search and locate the information wherever it may be available. It is only in a case where despite a thorough search and inquiry made by the responsible officer, it is concluded that the information sought by the applicant cannot be traced or was never available with the government or has been destroyed in accordance with the rules of the concerned department that the CPIO/PIO would be justified in expressing his inability to provide the desired information. Even in the case where it is found that the desired information though available in the record of the government at some point of time, cannot be traced despite best efforts made in this regard, the department concerned must necessarily fix the responsibility for the loss of the record and take appropriate departmental action against the officers/officials responsible for loss of the record.** Unless such a course of action is adopted, it would be possible for any department/office, to deny the information which otherwise is not exempted from disclosure, wherever the said department/office finds it inconvenient to bring such information into public domain, and that in turn, would necessarily defeat the very objective behind enactment of the Right to Information Act.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&amp;quot;//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style=&amp;quot;display:block; text-align:center;&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout=&amp;quot;in-article&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format=&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot=&amp;quot;9529004960&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;7. Since the Commission has the power **to direct disclosure of information provided, it is not exempted from such disclosure, it would also** have the jurisdiction to direct an inquiry into the matter wherever it is claimed by the PIO/CPIO that the information sought by the applicant is not traceable/readily traceable/currently traceable. Even in a case where the PIO/CPIO takes a plea that the information sought by the applicant was never available with the government but, the Commission on the basis of the material available to it forms a prima facie opinion that the said information was in fact available with the government, it would be justified in directing an inquiry by a responsible officer of the department/office concerned, to again look into the matter rather deeply and verify whether such an information was actually available in the records of the government at some point of time or not. After all, it is quite possible that the required information may be located if a thorough search is made in which event, it could be possible to supply it to the applicant. Fear of disciplinary action, against the person responsible for loss of the information, will also work as a deterrence against the wilful suppression of the information, by vested interests. It would also be open to the Commission, to make an inquiry itself instead of directing an inquiry by the department/office concerned. Whether in a particular case, an inquiry ought to be made by the Commission or by the officer of the department/office concerned is a matter to be decided by the Commission in the facts and circumstances of each such case.”&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;7. Since the Commission has the power **to direct disclosure of information provided, it is not exempted from such disclosure, it would also** have the jurisdiction to direct an inquiry into the matter wherever it is claimed by the PIO/CPIO that the information sought by the applicant is not traceable/readily traceable/currently traceable. Even in a case where the PIO/CPIO takes a plea that the information sought by the applicant was never available with the government but, the Commission on the basis of the material available to it forms a prima facie opinion that the said information was in fact available with the government, it would be justified in directing an inquiry by a responsible officer of the department/office concerned, to again look into the matter rather deeply and verify whether such an information was actually available in the records of the government at some point of time or not. After all, it is quite possible that the required information may be located if a thorough search is made in which event, it could be possible to supply it to the applicant. Fear of disciplinary action, against the person responsible for loss of the information, will also work as a deterrence against the wilful suppression of the information, by vested interests. It would also be open to the Commission, to make an inquiry itself instead of directing an inquiry by the department/office concerned. Whether in a particular case, an inquiry ought to be made by the Commission or by the officer of the department/office concerned is a matter to be decided by the Commission in the facts and circumstances of each such case.”&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 102:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 85:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{indexmenu&amp;gt;:explanations#1}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{indexmenu&amp;gt;:explanations#1}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;[&amp;lt;&amp;gt;]&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;[&amp;lt;&amp;gt;]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round help 95%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**New to RTI? File your first application in ten minutes.** See [[:file-rti-online-india|How to File RTI Online in India — 2026 Step-by-Step Guide]] with a ready-to-use English and Hindi template, the Rs 10 online fee flow, and the appeal path.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:explanations:investigation-under-rti|Investigation/Inquiry reports under RTI]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:explanations:vicarious-liability|Vicarious Liability]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:explanations:composite-petition|Composite Petition under RTI Act]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:explanations:privacy-public-servants|Privacy Rights of Public Servants]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:explanations:substantially-financed|Substantially Financed]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed on: 20 April 2026//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rti explanations}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sun, 03 May 2026 08:37:01 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/explanations/grounds-for-rejection?rev=1777955234</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2018/06/05 01:21&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;====== Grounds for Rejection ====== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;htmlmetatags&lt;/strong&gt;&amp;gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;metatag-keywords=(rti grounds for rejection&lt;/strong&gt;,&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;section 8 rti exemptions&lt;/strong&gt;,&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;rti section 8&lt;/strong&gt;(1),&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ten grounds rti,rti refusal valid grounds,rti rejection reasons,section 9 rti,section 11 rti,section 24 rti,rti exempt information,dpdp amendment rti 2025,how rti gets rejected,rti appeal section&amp;#160;&lt;/strong&gt;19)&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;amp;metatag-description=&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;All 10 valid grounds for RTI rejection under Section 8&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;1&lt;/strong&gt;)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;— DPDP-2025 §8&lt;/strong&gt;(1)&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(j) update&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;fiduciary&lt;/strong&gt;, security,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;commercial&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Counter&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;strategies + sample appeal grounds&lt;/strong&gt;.)}&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;}&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;{{&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;tag&lt;/strong&gt;&amp;gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Rejection&lt;/strong&gt;,&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;exemption&lt;/strong&gt;,&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;act}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{ :explanations:rejection.jpg |}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;It must be clearly understood that giving information to the citizens must be the rule;&amp;#160; and denying it an exception. The constitutional basis for this is that Right to Information has been considered to be inherent to Article 19&lt;/strong&gt;(1)&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(a). Hence&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the denial also has to be as per the limits laid down by Article&amp;#160;&lt;/strong&gt;19&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(2&lt;/strong&gt;)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;which states:”&amp;#160;&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;2) nothing in sub clause&amp;#160;&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a&lt;/strong&gt;)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;of clause&amp;#160;&lt;/strong&gt;(1)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;shall affect the operation of any existing law,&amp;#160; or&amp;#160; prevent&amp;#160; the&amp;#160; State&amp;#160; from making any law&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;in so far as such law imposes reasonable restrictions on the exercise of the right conferred by the said sub clause in the interests of the sovereignty and integrity of India&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the&amp;#160;&lt;/strong&gt;security&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;of the State&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;friendly relations with foreign States, public order, decency or morality or in relation to contempt of court, defamation or incitement to an offence” &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&amp;quot;//pagead2&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style=&amp;quot;display:block; text&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;align:center;&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout=&amp;quot;in-article&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format=&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot=&amp;quot;6177570391&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle = window&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;adsbygoogle || []&lt;/strong&gt;)&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;.push({&lt;/strong&gt;}&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**&lt;/strong&gt;Grounds&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;of&amp;#160;&lt;/strong&gt;Rejection&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;of RTI&lt;/strong&gt;**&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;====== RTI&amp;#160;&lt;/strong&gt;Grounds&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;for&amp;#160;&lt;/strong&gt;Rejection&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals ====== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;There are only three possible&amp;#160;&lt;/strong&gt;grounds on which&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;information can be denied: &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Section 8(1) of the Right to Information Act, 2005 contains ten&amp;#160;&lt;/strong&gt;grounds on which a Public&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Information Officer (PIO) may reject a request — from national security to personal information&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;After the DPDP 2025 amendment to Section 8(1)(j) (notified 14 November 2025)&lt;/strong&gt;, the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;public-interest override moved out of clause (j) and now operates only via Section 8(2)&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Every rejection must cite a specific sub-clause&amp;#160;&lt;/strong&gt;*&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;*with factual nexus** under Section 7(8)(i) — a generic &amp;quot;exempt under Section 8&amp;quot; letter&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;itself an appealable defect, and Section 20 makes wrongful refusal personally penal up&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Rs 25,000&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * The organisation is not&amp;#160;&lt;/strong&gt;a Public&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;authority - eg&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a Cooperative Society&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;or a Private corporate or Institution, not substantially financed or controlled by&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Government&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160;&amp;#160;&lt;/strong&gt;*&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;What&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;asked for ‘not information’ as defined under the Act: Information has&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;exist&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Interpretations of law or decisions which do not exist, or reasons for decisions&amp;#160; which do not exist will not be covered under the definition of ‘information’ &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== Some examples to explain the above: =====&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;note&amp;gt;‘Why have I not got a ration card?’&amp;#160; is not asking&amp;#160;&lt;/strong&gt;for&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;information; but ‘I want the progress of my file relating to my application for a ration card’ is asking information&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{ :social:auto:explanations-grounds-&lt;/strong&gt;for&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;-rejection&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;png?direct&amp;amp;1200 |RTI grounds for rejection — RTI Wiki }}&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{page&amp;gt;_snippets:dpdp-banner}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;‘Why have I not got admission?’ is not asking for information,&amp;#160; whereas&amp;#160; ‘I want the cut-off marks at which admission was granted’ is asking for information. However, abiding by the spirit of Section 5(3), the PIO should help to reframe such queries.&amp;lt;/note&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== Key answer — read this first =====&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * The information asked for falls in the exemptions of [[act:|Section 8(1)]] or under Section 9 applies. Section 9 bars giving information which would violate private party copyright. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * Providing extracts from the records is required to be done as per Section 2(j)(ii) unless it would require too much time. If giving the information would require too much of the resource of the Public authority, it cannot refuse to give the information.  &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * If the form in which the applicant has asked for information would require too much time of the Public authority, it may offer it in another format. A common practice adopted by PIOs when the information gathering or collating in a particular format would require excessive time is to offer inspection of files to the applicant.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;WRAP&amp;#160;&lt;/strong&gt;center&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;round info 95%&lt;/strong&gt;&amp;gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&amp;quot;//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;An RTI request may&amp;#160;&lt;/strong&gt;be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;refused **&lt;/strong&gt;only&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**&amp;#160;&lt;/strong&gt;on&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;these statutory grounds:&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style=&amp;quot;display:block; text-align:&lt;/strong&gt;center&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;;&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout=&amp;quot;in-article&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format=&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot=&amp;quot;6177570391&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&lt;/strong&gt;&amp;gt; &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Section 7(9) cannot&amp;#160;&lt;/strong&gt;be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a ground for denial of information, which is available on records. Denial can&amp;#160;&lt;/strong&gt;only&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;be justified&amp;#160;&lt;/strong&gt;on&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the basis of Sections 8 and 9 of the Act. The only exception to this is if giving any information would violate the provisions of the Constitution,&amp;#160; in which case, the request for information, can be denied.&amp;#160;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;There may be certain rare instances&amp;#160;&lt;/strong&gt;in&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;which providing information sought by an applicant could bring&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;work by the public authorities&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a halt&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;In such a case,&amp;#160;&lt;/strong&gt;Section&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;7(&lt;/strong&gt;9&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;) may be used to deny information. For example, if&amp;#160;&lt;/strong&gt;someone&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;sought information that is spread over fifty offices which is not available in a collated form, a PIO could say that even providing an inspection may disproportionately divert&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;resources of the public authority&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;On the other hand,&amp;#160;&lt;/strong&gt;&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;if collation of the&amp;#160;&lt;/strong&gt;information&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;can be done in&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;couple of hours&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the&amp;#160; PIO&amp;#160; should do this.&amp;#160;  &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **Section 8(1)** — the ten specific exemptions&amp;#160;&lt;/strong&gt;in&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;clauses (&lt;/strong&gt;a&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;)&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(j)&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **&lt;/strong&gt;Section 9&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;** — where disclosure would infringe copyright held by&amp;#160;&lt;/strong&gt;someone&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**other than&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;State**&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&amp;quot;//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/strong&gt;&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;* **Section 11** — procedural route for&amp;#160;&lt;/strong&gt;information&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;that touches&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;third party (notice + balancing&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;not a ground by itself&lt;/strong&gt;). &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160;&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;* **&lt;/strong&gt;Section&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;24** —&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;intelligence and security organisations listed in&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Second Schedule**,&amp;#160;&lt;/strong&gt;with&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;carve-outs for corruption and human-rights allegations&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style=&amp;quot;display:block&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format=&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout-key=&amp;quot;-gu-18+5g-2f-83&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot=&amp;quot;4321988277&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []&lt;/strong&gt;).&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;push({});&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;However, it would be wrong to refuse to provide a&amp;#160;&lt;/strong&gt;&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;collation or extracts from what is already in records.&amp;#160;&lt;/strong&gt;Section&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;7(9) should only be invoked when collation or extracting information is going to take too much time. In such an event,&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;PIO could offer photocopies of&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;complete records or allow an inspection. The choice should rest&amp;#160;&lt;/strong&gt;with&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the applicant&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== Denial of Information under Section 8 ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Anything else is an invalid refusal&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;** You have **30 days** to file a [[&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;faa&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;first&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;appeal&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;timelines|First Appeal under §19&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;1)]&lt;/strong&gt;].&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;PIOs who refuse without a valid ground invite a&amp;#160;&lt;/strong&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;penalty&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;up to Rs. 25&lt;/strong&gt;,&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;000 under Section 20&lt;/strong&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&amp;quot;//pagead2&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style=&amp;quot;display&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;block; text&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;align:center;&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ad&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;layout=&amp;quot;in-article&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format=&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot=&amp;quot;6177570391&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;adsbygoogle = window.adsbygoogle || [&lt;/strong&gt;]&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;)&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;push({}); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;//(a)	information, disclosure&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;which would prejudicially affect the sovereignty and integrity of India&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the security, strategic, scientific or economic interests of the State, relation with foreign State or lead to incitement of an offence;//&lt;/strong&gt;**&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;The&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;PIO must explain how the disclosure&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;information is likely to ‘prejudicially affect&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;sovereignty and integrity of India&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;or the security, strategic, scientific or economic interests of the State, relation with foreign State&amp;#160; or lead to incitement of an offence’&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;If no specific reasoning is given&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;justify denial,&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;information must be provided&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160;It must be observed that&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;law does not exempt files or information labelled ‘confidential’ as exempt. Classification as ‘confidential’ is an internal procedure and cannot be used to deny information, since the RTI Act has exempted thisthis category&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**&lt;/strong&gt;The&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;DPDP update (14 Nov 2025):** Section 8(1)(j) was amended by §44(3)&amp;#160;&lt;/strong&gt;of the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Digital Personal Data Protection Act&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;2023&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;The public-interest override that used&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;sit **inside** clause (j) has been removed;&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;override now operates **only via Section 8(2)**&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;See&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;[[:pio-section-8-1-j-framework|PIO Framework — §8(1)(j) after DPDP]]&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;---&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== Decode your PIO refusal letter — 60&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;second triage =====&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;//(b)	information which has been expressly forbidden to be published by any court of law or tribunal or&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;disclosure&amp;#160; &amp;#160;of which may constitute contempt of court;//&lt;/strong&gt;**&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP round info 100%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Open&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;refusal letter and look for these three things.&lt;/strong&gt;**&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;If any one is missing, the refusal is procedurally defective and the FAA can set it aside without even reaching the merits. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;The exemption will only apply when any matter has been specifically and expressly forbidden&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;be made public by&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;court&amp;#160;&lt;/strong&gt;or&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;tribunal&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Even if an issue&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;subjudice&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the information has to&amp;#160;&lt;/strong&gt;be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;provided&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;This exemption will only apply if a&amp;#160;&lt;/strong&gt;specific&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;order of&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Court&amp;#160;&lt;/strong&gt;or&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;tribunal says&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;particular information has been prohibited from disclosure&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Such a&amp;#160;&lt;/strong&gt;disclosure&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;would&amp;#160;&lt;/strong&gt;be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;contempt&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;court and hence barred&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;^ What the PIO must do ^ How&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;spot it in your letter ^ If missing, your move ^ &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| **Cite&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;specific sub-clause** of §8(1) — (a) to (j) —&amp;#160;&lt;/strong&gt;or&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;§9 / §11 / §24 | Look for &amp;quot;Section 8(1)(__)&amp;quot; with a letter inside the brackets&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;Exempt under Section 8&amp;quot; alone&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;invalid. | Quote //Namit Sharma v. UoI//&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(2013) 1 SCC 745 — exemptions must&amp;#160;&lt;/strong&gt;be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;narrowly read **and identified**&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| **Factual nexus** — explain //why this&amp;#160;&lt;/strong&gt;specific&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;record// hits&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;cited clause | Look for one&amp;#160;&lt;/strong&gt;or&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;two sentences linking&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;record to the harm protected by the clause&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;Confidential&amp;quot; alone is not nexus. | Quote //Bhagat Singh v. CIC//, Delhi HC W.P.(C) 3114/2007 — speaking-order requirement on Section 8 invocations. | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| **Severability analysis** under §10 | Look for &amp;quot;the non-exempt part is supplied at Annexure / pages __&amp;quot; | If the entire document is withheld without §10 severance, the refusal is appealable on §10 alone. //Principal, GMC Thiruvananthapuram v. KIC// (Kerala HC, 2019). | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| **§8(2) public-interest balancing** (where exemption is conditional — clauses (d), (e), (j)) | Look for explicit balancing —&amp;#160;&lt;/strong&gt;disclosure&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;benefit vs harm | &amp;quot;Public interest not satisfied&amp;quot; without analysis is itself a defect — //R.K. Jain v. UoI//, (2013) 14 SCC 794. | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| **FAA address** under §7(8)(iii) | Should&amp;#160;&lt;/strong&gt;be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;at the bottom&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the order with name + designation + address | Without FAA details, file the appeal addressed as &amp;quot;First Appellate Authority, Office of [PA]&amp;quot; — the office is bound to forward&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;|&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;----&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;→ Use our **[[https://righttoinformation.wiki/tools/pio&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;reply&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;checker&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;app.html|PIO Reply Checker]]** — paste the refusal text and the tool flags wrong&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;clause invocations and missing severability automatically.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**//(c)	information, the disclosure of which would cause a breach&amp;#160; of privilege of Parliament or the State Legislature;//** &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;=====&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;The 10 grounds at a glance ==&lt;/strong&gt;===&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;display:block; text-align:center;&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;in-article&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;6177570391&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle&amp;#160;&lt;/strong&gt;=&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;window.adsbygoogle || []).push({}); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;This will primarily apply where there is a legal stipulation to present some information like a report to Parliament or the Legislature. This provision will also apply when a specific order has been given by the Legislature to avoid disclosing some information in public domain or to prohibit some proceedings of the Parliament or Legislature from being made public.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;There is&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;common practice of governments appointing Commissions&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Inquiry and often not making the reports public&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Since the report has not been placed before Parliament can it&amp;#160;&lt;/strong&gt;be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;given&amp;#160;&lt;/strong&gt;in&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;response to an&amp;#160;&lt;/strong&gt;RTI&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;application&lt;/strong&gt;?&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round round 95%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| {{:icons:grounds:&lt;/strong&gt;a&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;-sovereignty.svg?48 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} | **§8(1)(a)** — Sovereignty, integrity, security, strategic, scientific, economic interests, foreign relations, incitement&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;offence&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;[[#a-sovereignty-integrity-security|Detail →]] | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| {{:icons:grounds:b-court.svg?48 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} | **§8(1)(b)** — Information expressly forbidden by a court / tribunal, or whose disclosure would&amp;#160;&lt;/strong&gt;be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;contempt. [[#b-court-forbidden-disclosure|Detail →]] | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| {{:icons:grounds:c-parliament.svg?48 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} | **§8(1)(c)** — Breach of privilege of Parliament or a State Legislature. [[#c-parliamentlegislature-privilege|Detail →]] | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| {{:icons:grounds:d-commercial.svg?48 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} | **§8(1)(d)** — Commercial confidence, trade secrets, IP — where disclosure harms a third party&amp;#039;s competitive position. [[#d-commercial-confidence|Detail →]] | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| {{:icons:grounds:e-fiduciary.svg?48 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} | **§8(1)(e)** — Information available&amp;#160;&lt;/strong&gt;in&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a fiduciary relationship. [[#e-fiduciary-relationship|Detail →]] | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| {{:icons:grounds:f-foreign.svg?48 |&lt;/strong&gt;RTI&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} | **§8(1)(f)** — Information received in confidence from a foreign government. [[#f-foreign-government-confidence|Detail →]] | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| {{:icons:grounds:g-lifesafety.svg&lt;/strong&gt;?&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;48 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} | **§8(1)(g)** — Endangerment of life / physical safety, or identity of a confidential source. [[#g-life-and-safety|Detail →]] | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| {{:icons:grounds:h-investigation.svg?48 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} | **§8(1)(h)** — Impedes investigation, apprehension, or prosecution. [[#h-investigation-and-prosecution|Detail →]] | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| {{:icons:grounds:i-cabinet.svg?48 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} | **§8(1)(i)** — Cabinet papers and deliberations (time-bounded). [[#i-cabinet-papers|Detail →]] | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| {{:icons:grounds:j-privacy.svg?48 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} | **§8(1)(j)** — Personal information / unwarranted invasion of privacy. **Amended 2025.** [[#j-personal-information-amended-2025|Detail →]] | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;As per Section 3(4) of the Commissions of Inquiry Act, “&lt;/strong&gt;The&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;appropriate Government shall cause to be laid before each House of Parliament or, as the case may be, the Legislature of the State the report, if any, of the commission on the inquiry made by the Commission under sub-section (1) together with a Memorandum of the action taken thereon, within a period of six months of the submission of&amp;#160; the&amp;#160; report by the commission to the appropriate Government.”&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;=====&amp;#160;&lt;/strong&gt;The&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;PIO decision flow =====&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;If it has not been placed within six months before the Parliament, or State Legislature, the breach of privilege has already occurred since the government has not abided by the provision of the Commissions of Inquiry Act. It cannot then be claimed that giving the report to the applicant will cause a breach of privilege since it has already been breached by the holder of the report&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{ :icons:grounds:decision-flow&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;svg?1000 |PIO decision flow — RTI grounds for rejection }}&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Another important point which&amp;#160;&lt;/strong&gt;must&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;be noted&amp;#160;&lt;/strong&gt;is that&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;if some information&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;denied to Legislature&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;this exemption does&amp;#160;&lt;/strong&gt;not&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;say it should not be given to a citizen. There is an additional view at this juncture&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;The diagram is the legal order of analysis. **A ground under §8(1) is never the first gate.** A PIO&amp;#160;&lt;/strong&gt;must&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;first establish that the body&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a public authority and&amp;#160;&lt;/strong&gt;that&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the request&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;for &amp;quot;information&amp;quot; as defined; then apply §7(9) for form&lt;/strong&gt;, not&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;refusal; only then reach §8(1) / §9 / §24 and the §8(2) override and §10 severability&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;----&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 95%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**If you&amp;#039;ve just received a refusal letter**, skip to **[[#non&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;grounds&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;what&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;cannot&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;refuse-an-rti|non-grounds]]** and **[[#got-refused-the-30-day-appeal-path|the appeal path]]** below.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;//(d)	information including commercial confidence, trade secrets&amp;#160;&lt;/strong&gt;or&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;intellectual property&lt;/strong&gt;, the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;disclosure of&amp;#160; which&amp;#160; would&amp;#160; harm the competitive position of&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;third party, unless the competent authority is satisfied that larger public interest warrants the disclosure of such information;&lt;/strong&gt;/&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;/**&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;If you&amp;#039;re a PIO&amp;#160;&lt;/strong&gt;or&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;FAA**&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;use&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;per-clause detail below — each has statutory text, plain-English meaning, case citations, and&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;PIO takeaway. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;&lt;/strong&gt;/&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;WRAP&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;=====&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Three conceptual gates before Section 8 ==&lt;/strong&gt;===&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;display:block; text-align:center;&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;in-article&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;6177570391&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle&amp;#160;&lt;/strong&gt;=&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;window.adsbygoogle || []).push({}); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;To qualify for this exemption, it must be established that it is&amp;#160; ‘commercial confidence,&amp;#160; trade secret or intellectual property’. Most importantly, it must be shown that the disclosure would ‘harm the competitive position of a third party’. This would mean if particular information is given by the ‘third party’ which can be identified as a trade secret or commercial confidence and its disclosure would harm its competitive position, then such information could be denied to the applicant. This section does not envisage denial of information such as tender bids, specifications or guarantees are given by bidders to the public authorities. The PIO must examine and ensure whether information denied qualifies this test of damage to third party likely to be caused by disclosure.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;As an example, if&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Company is negotiating with some other customers for some orders and discloses this to the Public&amp;#160;&lt;/strong&gt;authority&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;, it may be claimed that it is information given in commercial confidence and disclosing this information could damage its competitive position. Similarly, if a formula/ formulation is disclosed by a company, its disclosure could be exempted since disclosure could harm its competitive position. If there is no possibility of competition, the exemption cannot be claimed under this clause.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== Gate 1 — Is the body&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;public&amp;#160;&lt;/strong&gt;authority&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;? ====&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;--&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;--&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;If the body is not a [[:explanations:public&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;authority|public authority]] under §2(h), the RTI Act does not apply. A cooperative society, private company, or trust not [[:explanations:substantially&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;financed|substantially financed]] or controlled by the government is outside scope.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Authority.** //Thalappalam Service Cooperative Bank Ltd. v. State of Kerala//, (2013) 16 SCC 82 — substantial-financing test. See also [[:kerala-hc-rti-rulings|Kerala HC RTI rulings]] for the HC-level application.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**//(e)	information available to a person in his fiduciary relationship, unless the competent authority is satisfied that the larger public interest warrants&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;disclosure of such&amp;#160;&lt;/strong&gt;information&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;;//**&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== Gate 2 — Is&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;request for &amp;quot;&lt;/strong&gt;information&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot; as defined? ====&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Section 2(f) defines&amp;#160;&lt;/strong&gt;&amp;quot;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;information&lt;/strong&gt;&amp;quot;&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;as material&amp;#160;&lt;/strong&gt;in&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;any form **that exists on record**&lt;/strong&gt;. The&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;PIO&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;not obliged&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;answer questions&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;interpret law&lt;/strong&gt;, or&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;create fresh analysis.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&lt;/strong&gt;&amp;quot;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style=&amp;quot;display:block; text-align:center;&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout=&lt;/strong&gt;&amp;quot;in&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;-article&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format=&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot=&amp;quot;6177570391&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle = window&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;adsbygoogle || []).push({}); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;The&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;fiduciary relationship&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;defined as “a relationship in which one person is under a duty&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;act for the benefit of the other on the matters within the scope of&amp;#160; &amp;#160;the relationship.” “Fiduciary relationship usually arises in one of the four situations: (1) when one person places trust in the faithful integrity of another&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;who as a result gains superiority or influence over the first, (2) when one person assumes control and responsibility over another, (3) when one person has a duty&amp;#160; to&amp;#160; act&amp;#160; or&amp;#160; give&amp;#160; advice&amp;#160; to&amp;#160; another on matters falling within the scope of the relationship&lt;/strong&gt;, or&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(4) when there is&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;specific relationship that has traditionally been recognized as involving fiduciary duties, as&amp;#160;&lt;/strong&gt;with&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a lawyer&amp;#160;&lt;/strong&gt;and&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a client, or a stockbroker and a customer&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;”34&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| **Rejected** | **Re-framed — answerable** | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;The traditional definition of a fiduciary is a person who occupies a position of trust in relation to someone else, therefore requiring him to act&amp;#160;&lt;/strong&gt;for the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;latter&amp;#039;s benefit within the scope of that relationship. In business or law, it generally means someone who has specific duties, such as those that attend a particular profession or role, e.g. doctor, lawyer, banker, financial analyst or trustee&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| &amp;quot;Why have I not got&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ration card?&amp;quot; | &amp;quot;Current status of my ration-card application file and the next step pending&amp;#160;&lt;/strong&gt;with&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the officer.&amp;quot; | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| &amp;quot;Why have I not got admission?&amp;quot; | &amp;quot;Category-wise cut-off&amp;#160;&lt;/strong&gt;and&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;last-allotted rank for this programme&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot; |&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| &amp;quot;Why was my bill so high?&amp;quot; | &amp;quot;Meter-reading log&amp;#160;&lt;/strong&gt;for the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;last 24 months and tariff slab applied to each cycle&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot; |&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Another characteristic of such a relationship&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;that&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;information is given by the holder of information out of choice&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;When&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;litigant goes to a particular lawyer, a customer chooses a particular bank, or a patient goes to a particular doctor he has a choice whether he wishes to give the information. An equally important characteristic for&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;relationship&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;qualify as a fiduciary relationship is that the provider of information gives the information for using it for his benefit. It is true that&amp;#160;&lt;/strong&gt;such&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a relationship is based on trust&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;A person will not choose a doctor&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;lawyer&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;banker or trustee unless there&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;trust. All relationships usually have an element of trust, but all of them cannot be classified as fiduciary. Information provided in a discharge of a statutory requirement, or to obtain a job, or to get a license or passport, cannot be considered to have been given in a fiduciary relationship. In such a situation,&amp;#160;&lt;/strong&gt;it&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;cannot be claimed that the information has been given in a fiduciary relationship&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**This&amp;#160;&lt;/strong&gt;is the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;single biggest drafting fix&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;** The Act&amp;#039;s Section 5(3) even casts&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;positive duty on&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;PIO&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;help reframe&amp;#160;&lt;/strong&gt;such&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;queries&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;The full method&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;with 20+ examples&lt;/strong&gt;, is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;at **[[:why-rti-gets-rejected|Why RTI gets rejected — drafting fix-&lt;/strong&gt;it&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;guide]]**&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Another aspect to be taken into account is that information provided by the beneficiary to a fiduciary is held in trust and cannot be shared with anyone&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;but the reverse is&amp;#160;&lt;/strong&gt;not&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;true. A doctor is not free to discuss a patient’s information without the patient ’s consent, but there is no such binding on the patient sharing the doctor’s advice or medication.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== Gate 3 — §7(9) governs form&lt;/strong&gt;, not&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;refusal ====&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;----&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Section 7(9) lets the PIO change the **form** in which information is provided — not refuse it. Where collation would &amp;quot;disproportionately divert resources,&amp;quot; the PIO may offer **inspection + copies of identified pages**. Outright refusal under §7(9) is impermissible.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**//&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;f&lt;/strong&gt;)	&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;information received in confidence from foreign government;//**&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;See [[:pio-section-7-9-alternative-form|PIO Framework — §7&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;9&lt;/strong&gt;)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;alternative form]] and [[:act:section-7|Section 7 — reply deadline and form]].&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;=====&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Section 8(1) — the ten grounds ==&lt;/strong&gt;===&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;display:block; text-align:center;&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;in-article&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;6177570391&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle&amp;#160;&lt;/strong&gt;=&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;window.adsbygoogle || []).push({}); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;It is likely that this provision could be used to refuse most information provided by a foreign Government unless it has been released in the Public domain. Effectively,&amp;#160; this means that most information received from a foreign government is unlikely to be given. This is the only provision where the mere claim of information having been received in confidence has been given exemption in this law.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;----&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== 8(1)(a) — Sovereignty, integrity, security ====&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**//&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;g&lt;/strong&gt;)	&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;information, the disclosure of which would&amp;#160; endanger&amp;#160; the life or physical safety of any person or identify the source&amp;#160; &amp;#160;of information or assistance given in confidence for law enforcement or security purposes;//**&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{:icons:grounds:a-sovereignty.svg?32 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;1&lt;/strong&gt;)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Refusals — RTI Wiki}}&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;The danger to life or physical safety must be a reasonable probability, not a mere imagination&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;This clause would be invoked when somebody has given information about a wrongdoing or acted as a whistleblower&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;and&amp;#160;&lt;/strong&gt;disclosure of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;his identity&amp;#160;&lt;/strong&gt;would&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;endanger him. However&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;it should entail a situation where some threat to&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;source must be a reasonable probability.&amp;#160; This cannot be used to deny information about examiners&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160;names&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;selectors or interviewers&lt;/strong&gt;, or&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;remarks by superior officers against their juniors. This would be the result&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a hyperactive apprehension rather than a real threat. There is&amp;#160;&lt;/strong&gt;an&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;additional view at this juncture&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round box 90%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Statutory text&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;** //Information&lt;/strong&gt;, disclosure of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;which&amp;#160;&lt;/strong&gt;would&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;prejudicially affect the sovereignty and integrity of India&lt;/strong&gt;, the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;security, strategic&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;scientific or economic interests&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the State&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;relation with foreign State&amp;#160;&lt;/strong&gt;or&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;lead to incitement&amp;#160;&lt;/strong&gt;of an&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;offence&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;// &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;--&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;--&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Plain English.** For genuine national&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;security or strategic&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;harm cases — not for documents stamped &amp;quot;Confidential.&amp;quot;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;//(h)	information which would impede the process of investigation&amp;#160;&lt;/strong&gt;or&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;apprehension or prosecution of offenders;//&lt;/strong&gt;**&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Key caveat.** An internal &amp;quot;Secret&amp;quot;&amp;#160;&lt;/strong&gt;or&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;Confidential&amp;quot; marking is&amp;#160;&lt;/strong&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;not** a ground. The PIO must show *specific* harm disclosure would cause. A blanket citation of §8(1)(a) without a harm-test fails on appeal.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Case law&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&amp;quot;//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style=&amp;quot;display:block&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format=&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout-key=&amp;quot;-gu-18+5g-2f-83&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot=&amp;quot;4321988277&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Under this provision, information can be denied if one of the following conditions is satisfied: &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; - The investigation is not complete, and it can be shown that releasing the information could impede the process of investigation. This provision does not say that when an investigation is ongoing, information regarding it should not be provided. Hence, the PIO must consider whether there is a reasonable probability of the investigation being impeded if the information is provided.&amp;#160; Similarly,&amp;#160; when an investigation report is already submitted, it cannot be claimed that the process of investigation will be impeded.&amp;#160; After this, only if there is any probability of somebody being apprehended or prosecuted, then it has to be established that the apprehension or prosecution will be impeded. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; - If it is shown and established that releasing the information will result in a situation which will impede apprehending the charged persons. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; - Though the investigation and apprehension of offenders may be over, releasing the information would impede the process of prosecuting the offenders. If an investigation is over and no offender is likely to be apprehended or prosecuted, the information cannot be withheld.36 Also, the mere fact that release of some information from the records may lead to a weakening of the prosecution case cannot be advanced as a reason to deny information, since this would&amp;#160; imply that the truth on records is not being revealed&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;---&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //S.P. Gupta v. UoI//, AIR 1982 SC 149 — classified files do not enjoy automatic immunity; the harm&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;test applies.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(i)	cabinet papers including records of deliberations of the Council of Ministers, Secretaries and other officers:&lt;/strong&gt;**//&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Italic Text&lt;/strong&gt;//&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;PIO takeaway.&lt;/strong&gt;**&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Record the specific item + how it maps to sovereignty&amp;#160;&lt;/strong&gt;/&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;security&amp;#160;&lt;/strong&gt;/&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;strategic&amp;#160;&lt;/strong&gt;/&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;scientific&amp;#160;&lt;/strong&gt;/&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;economic interest or foreign relations. Blanket refusal fails.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;8(1)(b) — Court&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;forbidden disclosure&amp;#160;&lt;/strong&gt;====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;display:block&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ad-layout-key&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;-gu-18+5g-2f-83&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;4321988277&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle&amp;#160;&lt;/strong&gt;=&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;window.adsbygoogle || []).push({}); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;This provision is often misunderstood as being a complete bar on providing information under Right to Information about cabinet papers and the cabinet deliberations. Once a decision is taken and the matter is complete or over, it places an obligation on the government to make public the material on the basis of which the decision has been taken. This means that the government must make the basis of taking the decisions public on its own. For example, once a bill is presented in Parliament or Legislature, the matter relating to the purpose of the deliberations and cabinet related file notings is clearly complete and over.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;This provision requires that the government places before people it&amp;#039;s deliberations and reasoning for deciding to frame a law or policy&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;This provision reiterates the provisions of&amp;#160;&lt;/strong&gt;Section&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;4&lt;/strong&gt;(1)&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{:icons:grounds:b-court&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;svg?32 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid&amp;#160;&lt;/strong&gt;Section&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;8&lt;/strong&gt;(1)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Refusals — RTI Wiki}}&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(c) publish all relevant facts while formulating important policies&amp;#160;&lt;/strong&gt;or&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;announcing&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;decisions&amp;#160;&lt;/strong&gt;which&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;affect public; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round box 90%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(d)	provide reasons for its administrative or quasi-judicial decisions to affected persons&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Statutory text.** //Information which has been expressly forbidden to be published by any court of law or tribunal&amp;#160;&lt;/strong&gt;or the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;disclosure of&amp;#160;&lt;/strong&gt;which&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;may constitute contempt of court&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;// &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;It ensures that the advice given to the cabinet and its deliberations would not be revealed&amp;#160;&lt;/strong&gt;when&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;it is being discussed. However, once the decision to make&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;law or policy has been taken, the reasons and records should be put before the public&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;This&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the true empowerment of citizens and an attempt to bring in a&amp;#160; participatory democracy and accountability. It&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;worth noting that this is the only provision in Section 8 (1), which while exempting disclosure of certain information, puts the responsibility on the government to put it in public once the decision is taken. There is an additional comment at this juncture&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Plain English.** Applies **only**&amp;#160;&lt;/strong&gt;when a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;specific court / tribunal order bars publication&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;Matter&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;sub-judice&amp;quot; by itself&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;not enough&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;---&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Common PIO error.** Citing &amp;quot;case pending in court&amp;quot; as a §8(1)(b) ground. Sub&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;judice alone is insufficient.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;//&lt;/strong&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(j) information which relates to personal information the disclosure of which has no relationship to any public activity or interest,&amp;#160; &amp;#160;or which would cause unwarranted invasion of the privacy of the individual unless the Central Public Information Officer or the State Public Information Officer or the appellate authority, as the case may be, is satisfied that the larger public interest justifies the disclosure of such information: &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Case law&lt;/strong&gt;.**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Provided that the information, which cannot be denied to the Parliament or a State Legislature shall not be denied to any person&lt;/strong&gt;.**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;//&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; *&amp;#160;&lt;/strong&gt;//&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Namit Sharma v&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;UoI&lt;/strong&gt;//&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;,&amp;#160;&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;2013&lt;/strong&gt;)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;1 SCC 745 — exemptions&amp;#160;&lt;/strong&gt;to be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;narrowly read&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&amp;quot;&lt;/strong&gt;//&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;pagead2&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;googlesyndication.com&lt;/strong&gt;/&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;pagead&lt;/strong&gt;/&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style=&amp;quot;display:block&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format=&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout-key=&amp;quot;-gu-18+5g-2f-83&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot=&amp;quot;4321988277&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;adsbygoogle = window.adsbygoogle || []&lt;/strong&gt;)&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;.push({}); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;To qualify for this exemption, it must be personal information. In common language, we would ascribe the adjective &amp;#039;personal&amp;#039;&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;an attribute which applies to an individual and not to an institution or a corporate. Therefore, it suggests that &amp;#039;personal&amp;#039; cannot&amp;#160;&lt;/strong&gt;be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;related to institutions, organizations or corporates&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Hence Section 8(1) &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(j) of the RTI Act cannot be applied when the information concerns institutions, organizations or corporates. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;The information requested, may be denied under section 8(1)(j), under the following two circumstances –&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a&lt;/strong&gt;)	&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Where the information requested is personal information and the nature of the information requested is such that it has apparently no relationship to any public activity or interest; or&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== 8(1&lt;/strong&gt;)&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(c) — Parliament / Legislature privilege ====&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;b)	Where the information requested is personal information, and the disclosure of the said information would cause unwarranted invasion of the privacy of the individual&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{:icons:grounds:c-parliament&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;svg?32 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}}&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;If the information is personal information&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;it must be seen whether&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;information came to the public authority as a consequence&amp;#160;&lt;/strong&gt;of a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;public activity. Generally, most&amp;#160;&lt;/strong&gt;of the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;information in public records arises from a public activity&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round box 90%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Statutory text.** //Information&lt;/strong&gt;, the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;disclosure&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;which would cause&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;breach&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;privilege of Parliament or&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;State Legislature&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;// &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Plain English.** Used primarily where a statute requires information (a report) to be laid before the Legislature, or where the Legislature has specifically ordered non-disclosure.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**A subtle point — Commission of Inquiry reports.** Under Section 3(4) of the Commissions of Inquiry Act, a government **must** lay the report before the Legislature within 6 months. If it fails to do so, the breach of privilege has already occurred — §8(1)(c) cannot then be used to shield the report from an RTI applicant.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP group&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== 8(1)(d) — Commercial confidence ====&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP half column&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Applying for a job, ration card or passport are examples of public activity. However, there may be some personal information which may be with public authorities which is not a consequence of a public activity, eg. Medical records, or transactions with a public sector bank. Similarly, a public authority may come into possession of some information during a raid or seizure which may have no relationship to any public activity.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Even if the information has arisen by a public activity,&amp;#160; it could still be exempt if disclosing it would be an unwarranted invasion on the privacy of an individual&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{:icons:grounds:d-commercial&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;svg?32 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}}&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round box 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Statutory text.** //Information including commercial confidence, trade secrets or intellectual property, the disclosure of which would harm the competitive position of a [[:explanations:third-party|third party]], unless the [[:explanations:competent-authority|competent authority]] is satisfied that larger [[:explanations:public-interest|public interest]] warrants the disclosure.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP half column&amp;gt;&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt;&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Plain English.** All four must be satisfied: (i) the data belongs to a third party; (ii) it is trade-secret / commercial-confidence / IP; (iii) disclosure would harm competitive position; (iv) no larger public interest overrides.&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&amp;quot;&lt;/strong&gt;//&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;pagead2&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;googlesyndication&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;com&lt;/strong&gt;/&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;pagead&lt;/strong&gt;/&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;js&lt;/strong&gt;/&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;adsbygoogle&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;&lt;/strong&gt;/&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;script&amp;gt;&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;!-- wiki 300 bottom --&amp;gt;&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**What is NOT commercial confidence.** Tender bid particulars, project specifications, performance guarantees by a winning bidder to a public authority are **not** automatic trade secrets. Technical evaluation minutes post-award are disclosable — the evaluation is a public-authority act. See **[[:pio-tender-contract-rti|PIO Framework — tender and contract RTI]]** and&amp;#160;&lt;/strong&gt;//&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Eastern Coalfields Ltd&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;v&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;WBIC&lt;/strong&gt;//&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(Calcutta HC, 2015). &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot;&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; style&lt;/strong&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;quot;display&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;inline-block;width&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;300px;height&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;250px&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Case law.** &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot;&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; data-ad-slot=&amp;quot;4562457588&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt;&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; *&amp;#160;&lt;/strong&gt;/&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;/M/s Carbon Resources v&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Kerala SIC&lt;/strong&gt;/&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;/, Kerala HC (2015) — commercial confidence needs demonstrable competitive harm, not a label.&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;script&lt;/strong&gt;&amp;gt; &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160;* //Reserve Bank of India v. Jayantilal Mistry//, (2016) 5 SCC 136 — RBI&amp;#039;s own regulatory records are disclosable; §8(1)(d) can&amp;#039;t shield them.&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(adsbygoogle = window&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;adsbygoogle ||&amp;#160;&lt;/strong&gt;[]&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;)&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;push({}); &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;&lt;/strong&gt;/&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;=&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;=== 8(1)(e) — Fiduciary relationship ==== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;&lt;/strong&gt;/&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;html&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;icons&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;grounds&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;e&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;fiduciary.svg?32 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}}&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;WRAP center round box 90%&lt;/strong&gt;&amp;gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Statutory text&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;** //Information available to a person in his&amp;#160;&lt;/strong&gt;[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;[:explanations:fiduciary-relationship|fiduciary relationship&lt;/strong&gt;]&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;], unless the competent authority is satisfied that the larger public interest warrants the disclosure&lt;/strong&gt;.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Plain English.** A fiduciary relationship requires **choice + trust + benefit of the provider** — lawyer / client, doctor / patient, banker / customer, trustee / beneficiary.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**What is NOT fiduciary.**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Information given to fulfil a statutory requirement (income-tax return, passport application, job application) — no choice, no fiduciary.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Employee service records held by the employer — regulatory, not fiduciary.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Information the regulator holds about a regulated entity — not fiduciary.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Case law.**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * //CBSE v. Aditya Bandopadhyay//, (2011) 8 SCC 497 — evaluated answer scripts are **not** fiduciary; scores are disclosable.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * //RBI v. Jayantilal Mistry//, (2016) 5 SCC 136 — the regulator-regulated relationship is not fiduciary.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * //ICAI v. Shaunak Satya//, (2011) 8 SCC 781 — examiner identity and model answers **are** fiduciary.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Deep dive.** [[:pio-section-8-1-e-fiduciary|PIO Framework — §8(1)(e) Fiduciary relationship]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== 8(1)(f) — Foreign government confidence ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{:icons:grounds:f-foreign.svg?32 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round box 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Statutory text.** //Information received in confidence from foreign government.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;Privacy is to do with matters within a home, a&amp;#160; person’s body,&amp;#160; sexual preferences etc.&amp;#160; This&amp;#160; is&amp;#160; in&amp;#160; line&amp;#160; with&amp;#160; Article 19&amp;#160; (2)&amp;#160; which&amp;#160; mentions&amp;#160; placing&amp;#160; restrictions&amp;#160; on&amp;#160; Article&amp;#160; 19&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(1)	(&lt;/strong&gt;a&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;)&amp;#160;&lt;/strong&gt;in&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the interest of&amp;#160; ‘decency or morality’&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160;There&amp;#160; is an additional view at this juncture.38 If, however, it is felt&amp;#160; that the&amp;#160;&lt;/strong&gt;information is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;not the result of any public activity,&amp;#160; or disclosing it would&amp;#160;&lt;/strong&gt;be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;an unwarranted invasion on the privacy of an individual, before denying information&amp;#160;&lt;/strong&gt;it&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;must be subjected to&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;acid test of the proviso: Provided that&amp;#160; the information, which cannot be denied to the Parliament&amp;#160; or a State Legislature shall not be denied to any person&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Plain English.** The only clause where&amp;#160;&lt;/strong&gt;a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;mere claim of &amp;quot;received&amp;#160;&lt;/strong&gt;in&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;confidence&amp;quot; triggers exemption&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Most&amp;#160;&lt;/strong&gt;information&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;received from a foreign government&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;therefore unlikely to&amp;#160;&lt;/strong&gt;be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;given unless&amp;#160;&lt;/strong&gt;it&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;has already been released into&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;public domain&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;The proviso is meant as a test which must be applied before denying information claiming exemption under Section 8 (1) (j)&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Public servants have been used to answering questions raised in Parliament and&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Legislature. It is difficult for them to develop the attitude of answering demands for information from citizens. Hence, when they have a doubt,&amp;#160; it is worthwhile for them to first consider if they would give this information to the elected representatives. They must first come to the subjective conclusion that they would not provide the information to MPs&amp;#160;&lt;/strong&gt;and&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;MLAs, and record it when denying information to citizens. There is an additional view at this juncture &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**PIO takeaway&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;** Record&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;foreign-government source&amp;#160;&lt;/strong&gt;and the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;confidentiality note&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;For post-release&amp;#160;&lt;/strong&gt;information,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;§8&lt;/strong&gt;(1)(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;f&lt;/strong&gt;)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;does not resurrect&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Another perspective is that information is to be denied to citizens based on&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;presumption that disclosure would cause harm to some interest of an individual&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;If, however, the&amp;#160;&lt;/strong&gt;information&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;can be given to legislature it means the likely harm is not very high since what is given to legislature will be in public domain. Hence&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;it is necessary that when information is denied based on the provision of Section 8&amp;#160;&lt;/strong&gt;(1) (&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;j&lt;/strong&gt;)&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;, the person denying the information must give his subjective assessment that such information would be denied to Parliament or State legislature if sought. This must be recorded in the decision&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;It is worth noting that in the Privacy bill 2014, it was proposed that Sensitive personal&amp;#160; data&amp;#160; should&amp;#160; be&amp;#160; defined&amp;#160; as Personal data relating to: “&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a&lt;/strong&gt;)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;physical and mental health including medical history,&amp;#160;&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;b&lt;/strong&gt;)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;biometric, bodily or genetic information, (c) criminal convictions (d) password,&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== 8&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;1&lt;/strong&gt;)(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;g&lt;/strong&gt;)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;— Life and safety ====&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;(e) banking credit and financial data (f) narco&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;analysis or polygraph test data, (g) sexual orientation&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;” This is in line with Article 19&amp;#160;&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;2&lt;/strong&gt;)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;of the Constitution.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{:icons:grounds:g&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;lifesafety&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;svg?32 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;1&lt;/strong&gt;)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Refusals — RTI Wiki}}&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;----&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round box 90%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Statutory text.** //Information, the disclosure of which would endanger the life or physical safety of any person or identify the source of information or assistance given in confidence for law enforcement or security purposes.// &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Plain English.** For **whistleblowers** and confidential informants in law-enforcement — not for routine examiner names, interviewer names, or remarks by superior officers.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Section 9&lt;/strong&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Common PIO error.&lt;/strong&gt;**&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Using §8(1)(g)&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;shield names&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;examiners&amp;#160;&lt;/strong&gt;/&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;evaluators&amp;#160;&lt;/strong&gt;/&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;selection-committee members&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;That is §8&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;1&lt;/strong&gt;)(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;e&lt;/strong&gt;)&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;territory at best&lt;/strong&gt;;&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;§8(1)(g) requires a **real and reasonable probability** of threat to life.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**//Without prejudice&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the provisions&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;section 8, a Central Public Information Officer or a State Public Information Officer, as the case may be, may reject a request for information where such a request for providing access would involve an infringement of copyright subsisting in a person other than the State.&lt;/strong&gt;//&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;** &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&amp;quot;//pagead2&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style=&amp;quot;display:block&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format=&amp;quot;fluid&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout-key=&amp;quot;-gu-18+5g-2f-83&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot=&amp;quot;4321988277&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;adsbygoogle = window.adsbygoogle || []&lt;/strong&gt;)&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;.push&lt;/strong&gt;(&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{}&lt;/strong&gt;);&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;If an applicant asks copies of a book in a library, or a&amp;#160; work of art, or a film, whose copyright vests with somebody, then it would not be given.&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== 8(1)(h) — Investigation and prosecution ====&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;However&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;by implication&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;if&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;copyright belongs&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the&amp;#160;&lt;/strong&gt;State,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;it&amp;#160;&lt;/strong&gt;would&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;have&amp;#160;&lt;/strong&gt;to be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;given under Right&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Information&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;To obviate&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;problem&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;citizens asking&amp;#160;&lt;/strong&gt;for&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;copies&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;priced publications&amp;#160;&lt;/strong&gt;of the State,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;some&amp;#160;&lt;/strong&gt;State rules&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;have stated&amp;#160;&lt;/strong&gt;that for priced publications, the fee&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;to be paid will be&amp;#160;&lt;/strong&gt;the sale price of the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;publication&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;However&lt;/strong&gt;,&amp;#160; no information&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;can be denied&amp;#160;&lt;/strong&gt;on the ground that the copyright&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;vests&amp;#160;&lt;/strong&gt;with the State.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{:icons:grounds:h-investigation.svg?32 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round box 90%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Statutory text.** //Information which would impede the process of investigation or apprehension or prosecution of offenders.// &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Plain English.** Information can be refused only if disclosure would genuinely impede one of: ongoing investigation&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;apprehension of the accused&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;or ongoing prosecution. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Time-bound.** §8(1)(h) does **not** mean &amp;quot;any case pending in court.&amp;quot; Once&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;investigation report is submitted / closed, §8(1)(h) ceases&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;apply and fresh reasoning must be recorded for any continued exemption. //S. Mukherjee v.&amp;#160;&lt;/strong&gt;State&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;of West Bengal// (Calcutta HC&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;2018) and //S. Muthukumarasamy v. Commissioner, Labour Dept// (Madras HC, 2018) both enforce this. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**The mere fact** that release may weaken the prosecution case is **not** a ground — that&amp;#160;&lt;/strong&gt;would&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;be protecting untruths on the record. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== 8(1)(i) — Cabinet papers ==== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{:icons:grounds:i-cabinet.svg?32 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round box 90%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Statutory text.** //Cabinet papers including records of deliberations of the Council of Ministers, Secretaries and other officers.// &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;//Provided that the decisions of Council of Ministers, the reasons thereof, and the material on the basis of which the decisions were taken shall be made public after the decision has been taken, and the matter is complete, or over:// &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Plain English.** This is a **time-bounded** exemption — not a permanent bar. Cabinet deliberations are protected **during** decision-making. Once the decision is taken and the matter is complete, the government must disclose the reasons and material. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Authority.** //R.K. Jain v. UoI//, (2013) 14 SCC 794 — post-decisional disclosability of file-notings and cabinet deliberations. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Statutory reinforcement.** §4(1)(c) — publish all relevant facts while formulating important policies. §4(1)(d) — provide reasons for administrative / quasi-judicial decisions. These duties ripen after the cabinet decision. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== 8(1)(j) — Personal information [amended 2025] ==== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{:icons:grounds:j-privacy.svg?32 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round alert 90%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**DPDP Amendment — 14 November 2025.** Section 44(3) of the **Digital Personal Data Protection Act, 2023** amended §8(1)(j). The Act now reads: &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;gt;//Information which relates&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;personal information the disclosure of which has no relationship to any public activity or interest, or which would cause unwarranted invasion of the privacy of the individual.// &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Two things have changed.** The internal &amp;quot;public-interest override&amp;quot; clause and the &amp;quot;information which cannot&amp;#160;&lt;/strong&gt;be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;denied&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Parliament&amp;quot; proviso are both **removed**&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;The public-interest override now operates **solely through §8(2)**. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Full legal analysis: **[[:pio-section-8-1-j-framework|PIO Framework — §8(1)(j) after DPDP]]**. Context: [[:blog:dpdp-rules-2025-amendment-to-rti-act|Blog — DPDP Rules 2025 RTI amendment]]. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Plain English.** Two tests for a §8(1)(j) refusal: &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; - Is&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;information **personal** (attributes&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;an individual, not an institution)? &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; - Does disclosure cause an **unwarranted invasion of privacy**, with no relationship to public activity? &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;If the information is already in the public domain, or flows from a public activity (applying&amp;#160;&lt;/strong&gt;for&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a job, ration card, passport, tender), §8(1)(j) typically fails. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Case law.** &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //Girish Ramchandra Deshpande v. CIC//, (2013) 1 SCC 212 — service records&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;public servants generally fall within §8(1)(j); salary / rank data is open. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //Justice K.S. Puttaswamy (Retd.) v. UoI//, (2017) 10 SCC 1 — privacy as fundamental right; proportionality governs any intrusion. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //R.K. Jain v. UoI//, (2013) 14 SCC 794 — subjective evaluation (ACR) is personal but subject to §8(2) public interest. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //Thalappalam Cooperative Bank// (as applied) — member-level financial data carries a privacy interest even in a public authority. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**PIO takeaway.** Post-2025, record the privacy analysis inside §8(1)(j), then separately record any §8(2) override analysis. The two are now textually and analytically distinct. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== Also deniable — §9, §11, §24 ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== §9 — Third-party copyright ==== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{:icons:grounds:s9-copyright.svg?32 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round box 90%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Statutory text.** //Without prejudice to the provisions&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Section 8, a Central Public Information Officer or a State Public Information Officer, as the case may be, may reject a request for information where such a request for providing access would involve an infringement of copyright subsisting in a person other than&amp;#160;&lt;/strong&gt;the State&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;.// &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Plain English.** If the copyright belongs to someone **other than the State** — a publisher&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;film-maker, artist — the public authority cannot hand out copies. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**If the copyright belongs to the&amp;#160;&lt;/strong&gt;State&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**, the information **must** be disclosed. Some state&amp;#160;&lt;/strong&gt;rules&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;specify&amp;#160;&lt;/strong&gt;that for priced publications, the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;RTI&amp;#160;&lt;/strong&gt;fee&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;equals&amp;#160;&lt;/strong&gt;the sale price&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;— but **no State-copyrighted material can be refused on copyright grounds**. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;See [[:act:section-9|Section 9 — Copyright]]. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== §11 — Third-party information ==== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{:icons:grounds:s11-thirdparty.svg?32 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;§11 is **procedural**, not a standalone ground. When requested information relates to a third party (a vendor, a complainant, another citizen), the PIO must: &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; - Within **5 days**&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;receipt, give written notice to&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;third party&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; - The third party has **10 days** to represent. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; - The PIO then decides&lt;/strong&gt;,&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**within 40 days total**, recording reasoning. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;A §11 notice **skipped** is a procedural defect — the PIO order is fragile on appeal. **Skipping §11 is one of the top reasons FAA orders are set aside.** &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Authority.** //C. Muniyappan v. State of Tamil Nadu// (Madras HC, 2013); //Kolkata Municipal Corporation v. WBIC// (Calcutta HC, 2016). &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Deep dive: [[:act:section-11|Section 11 — Third-party information]] and [[:faa-privacy-public-interest-balancing|FAA framework — privacy vs public interest balancing]]. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== §24 — Intelligence and security agencies ==== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{:icons:grounds:s24-agencies.svg?32 |RTI Grounds for Rejection 2026 — 10 Valid Section 8(1) Refusals — RTI Wiki}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Section 24(1) exempts the intelligence and security organisations **listed in the Second Schedule** — for example: IB, RAW, CBI, Directorate of Enforcement, NCB, and specified state agencies. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Critical carve-outs.** &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/strong&gt;&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;* **§24(1) proviso** — allegations of **corruption** or **human-rights violation** are disclosable, **even for Schedule-II agencies**. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **§24(2) proviso** — for human-rights requests, the request goes through the CIC (central) or SIC (state); response time **45 days**. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;See [[:act:section-24|Section 24 — Intelligence and security]]. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== §8(2) — the public-interest override ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Section 8(2) is the **master override**. Even when a §8(1) exemption applies, disclosure **may be ordered** if the public interest in disclosure outweighs the harm to the protected interest. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Who applies §8(2)?** &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **PIO** at first instance — must record the balancing reasoning when applying or rejecting the override. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **FAA** on First Appeal — reviews the PIO&amp;#039;s balancing and may substitute its own. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **SIC / CIC** on Second Appeal — the final balancing forum. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **High Court** on writ — reviews on legal principle. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Record-keeping requirement.** &amp;quot;Public interest not satisfied&amp;quot; without analysis is an appealable defect. The officer must lay out the benefit of disclosure, the harm avoided, and why one outweighs the other. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Deep dive: **[[:faa-privacy-public-interest-balancing|FAA framework — privacy vs public interest]]** and **[[:faa-section-19-8-powers|§19(8) — FAA&amp;#039;s disclosure power]]**. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== §10 — severability ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Section 10 requires the PIO to **sever** exempt content from non-exempt content. A blanket refusal of an entire document — when only a portion is exempt — is itself a §10 violation. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Example.** An inspection report contains (a) procedural sections, (b) an identified whistleblower&amp;#039;s name. The PIO **must** sever (b) under §8(1)(g) and release (a) with the name redacted. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;See [[:act:section-10|Section 10 — Severability]] and //Principal, GMC Thiruvananthapuram v. KIC// (Kerala HC, 2019) — severability is favoured over blanket denial. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== Non-grounds — what cannot refuse an RTI ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;A PIO **cannot** refuse on any of these grounds, even if cited: &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;Confidential&amp;quot; / &amp;quot;Secret&amp;quot; stamp on the file.** §8(1)(a) requires specific harm-test. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;Matter is sub-judice.&amp;quot;** §8(1)(b) requires an **express** court order. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;Why&amp;quot; questions.** This is a drafting issue, not a refusal ground. The PIO has a §5(3) duty to help reframe. See [[:why-rti-gets-rejected|Why RTI gets rejected]]. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;No reason given by the applicant.&amp;quot;** §6(2) explicitly bars asking for reasons. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;Voluminous request.&amp;quot;** §7(9) allows offering inspection + selective copies, **not** blanket refusal. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;Information is old.&amp;quot;** If records exist, they must be supplied. The Act sets&amp;#160;&lt;/strong&gt;no&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;age limit. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;Information lies with another department.&amp;quot;** §6(3) requires the PIO to transfer within 5 days. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;Applicant&amp;#039;s motive is malafide.&amp;quot;** §6(2) bars inquiry into motive. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;Larger public interest not served.&amp;quot;** This cannot refuse disclosure — §8(2) is an **override to disclose**, not a freestanding exemption. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Common PIO errors:** [[:pio-rti-reply-guide|PIO RTI Reply Guide]]. **Drafting fixes if your RTI was refused:** [[:why-rti-gets-rejected|drafting fix-it guide]]. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== Real-life: how a §8(1)(j) refusal got overturned in 47 days ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Pratibha Jaiswal, a 34-year-old PWD junior engineer in Lucknow, filed an RTI in November 2025 asking for the **caste / category certificate** submitted by a colleague at the time of recruitment, plus the **internal complaint inquiry** that her colleague had been promoted past her. The PIO refused both items under §8(1)(j) — //&amp;quot;personal&amp;#160;&lt;/strong&gt;information&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;, unwarranted invasion of privacy&amp;quot;//. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **Day 33 (4 December 2025)**: Pratibha filed a **First Appeal under Section 19(1)** to the Chief Engineer (FAA). Her grounds, in three short paragraphs: &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; - Recruitment is a //public activity// — //Bhagat Singh v. CIC//, Delhi HC W.P.(C) 3114/2007. The caste certificate was submitted **to** the public authority **as part of** that public activity. §8(1)(j) cannot apply. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; - Even if §8(1)(j) had applied //before// 14 November 2025, the **internal public-interest override** has been removed by §44(3) of the DPDP Act, 2023. The PIO&amp;#039;s order conflates the old and new text and is therefore based&amp;#160;&lt;/strong&gt;on&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a wrong clause. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; - Severability under §10 was not even attempted —&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;entire reply is one paragraph of refusal. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **Day 47 (18 December 2025)**: The FAA passed an order directing the PIO to supply the caste certificate (recruitment record) within 10 days, **free of cost** under Section 7(6) since the PIO&amp;#039;s first reply was procedurally defective. The internal inquiry report was severed under §10 — administrative actions disclosed, identifiers redacted. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * **Day 58 (29 December 2025)**: Documents supplied. Pratibha used them to file a representation to the Departmental Promotion Committee. Her stagnation cleared in the next round. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;The decisive&amp;#160;&lt;/strong&gt;ground&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;was **§44(3) DPDP analysis** — the PIO had simply photocopied a pre-DPDP reply template without noticing the law had changed. After 14 November 2025, every §8(1)(j) refusal&amp;#160;&lt;/strong&gt;that&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ports&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;old language is open to a &amp;quot;wrong-text&amp;quot; challenge. Use it. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;→ Full FAA appeal procedure, sample letter, statutory ladder: [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/first-appeal/faa|First Appeal under RTI — Section 19(1) full guide]]. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== §8(1) vs §9 vs §11 vs §24 — at a glance ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;^ Provision ^ What it does ^ Standalone ground? ^ Public-interest override available? ^ Time-bound? ^ &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| **§8(1)** | Substantive exemption — 10 specific grounds | **Yes** | Yes — via §8(2) | (i) Cabinet papers: yes, post-decision; (h) investigation: yes, post-completion | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| **§9** | Refusal where disclosure infringes&amp;#160;&lt;/strong&gt;copyright&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;held by **someone other than the State** | **Yes** | No (separate provision) | No — but State-copyright must always be supplied | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| **§11** | **Procedural** — third-party notice + balancing for records about a third party | **No** — §11 is a process, not a ground | The PIO must apply §8(1) substantively; §11 only controls the notice + balancing | No | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;| **§24** | Exempts intelligence / security organisations in **Second Schedule** | **Yes**, for those bodies only | No — but corruption + human-rights allegations are **always disclosable** | No | &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Key takeaway.** Every refusal must be locatable on one of §8(1) / §9 / §24. §11 alone is **not a ground** — if your refusal cites only §11, it is procedurally defective. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== Got refused? The 30-day appeal path ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{ :icons:grounds:appeal-path.svg?1000 |The RTI appeal path }} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; - **First Appeal under §19(1)** — file **within 30 days** of receipt of refusal (or of expiry of the 30-day reply window). Addressed to the **FAA within the same public authority**. FAA decides in 30 days, extendable by 15 days&amp;#160;&lt;/strong&gt;with&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;reasons — max 45 days. See [[:faa-first-appeal-timelines|First Appeal timelines]] and [[:faa-appellate-review-checklist|FAA appellate-review checklist]]. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; - **Second Appeal under §19(3)** — file **within 90 days** of&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;FAA&amp;#039;s decision (or of expiry of the FAA&amp;#039;s time). Addressed to the **SIC** (state records) or **CIC** (central records). Second Appeals may be argued in person. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; - **Writ petition** — under Articles 226 (HC) or 32 (SC) for pure questions of law where the Commission has made a legal error or failed to follow precedent. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; - **Section 20 penalty** — ask the Commission in the second appeal to impose up to **Rs. 25,000** on the PIO who refused without valid ground, delayed, or gave false / misleading information. Penalty is personal to the officer. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round help 95%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Ready to file your appeal?** &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * Use the **[[:faa-appellate-review-checklist|FAA appellate-review checklist]]** to structure your grounds. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * See **[[:faa-first-appeal-timelines|First Appeal timelines]]** for the exact window and format. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * If your original RTI was weak, start with the **[[:why-rti-gets-rejected|drafting fix-it guide]]**. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== Frequently asked ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Q1. How many grounds are there in Section 8(1)?** \\ Exactly ten — clauses (a) through (j). Any denial citing a ground outside these ten is invalid. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Q2. Is &amp;quot;sub-judice&amp;quot; a valid ground to refuse?** \\ No. §8(1)(b) requires an **express** court order forbidding publication. Mere pendency is not enough. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Q3. Can a PIO refuse by citing &amp;quot;Confidential&amp;quot; on the file?** \\ No. An internal classification is not itself a §8(1)(a) ground. The PIO must demonstrate specific harm. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Q4. What changed in §8(1)(j) on 14 November 2025?** \\ The internal public-interest override and the Parliament proviso were removed by §44(3) of the DPDP Act, 2023. Public-interest balancing now operates only via §8(2). See [[:pio-section-8-1-j-framework|PIO Framework — §8(1)(j) after DPDP]]. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Q5. Can I get copies of file-notings?** \\ Yes. Once the decision is taken and the matter is complete, §8(1)(i) does not bar file-notings. The post-decisional disclosure principle in //R.K. Jain v. UoI// (2013) 14 SCC 794 applies. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Q6. Can the PIO ask me why I want the information?** \\ No — §6(2) expressly bars this, except for the purposes of contacting the applicant. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Q7. If my request is voluminous, can the PIO refuse?** \\ No. §7(9) allows the PIO to **change the form** — typically by offering inspection and copies of specified pages — but not to refuse outright. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Q8. Can I get the audit / inspection report of a regulated entity?** \\ Yes — //RBI v. Jayantilal Mistry//, (2016) 5 SCC 136 confirmed it, and subsequent HC rulings (//Indian Bank// at Madras, //KSEB// at Kerala) apply it. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Q9. What is Section 24 — does it cover all police / security agencies?** \\ No. Only those **listed in the Second Schedule**. And even then, corruption and human-rights-violation allegations are disclosable under the proviso. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Q10. What&amp;#039;s the maximum penalty on a PIO for wrongful refusal?** \\ Rs. 25,000 under §20(1), imposed personally on the defaulting officer. Repeated defaults can attract departmental action under the service rules. Plead Section 20 explicitly in your **Second Appeal** before the CIC / SIC. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Q11. The PIO refused citing §8(1)(d) &amp;quot;commercial confidence&amp;quot; for a contract / tender. What now?** \\ Tender-bid particulars and post-award contract terms are generally **not** trade secrets — they are public-authority acts. //RBI v. Jayantilal Mistry//, (2016) 5 SCC 136 and the **PIO Tender &amp;amp; Contract framework** ([[:pio-tender-contract-rti|deep dive]]) treat these as disclosable. Frame your appeal ground as: (a) the data is not a trade secret of a third party; (b) §8(1)(d) requires demonstrable competitive harm; (c) §8(2) public interest favours disclosure; (d) §10 severance can protect any genuinely confidential cost build-up. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Q12. Can the PIO ask me to specify §8 sub-clause if I&amp;#039;m appealing a &amp;quot;deemed refusal&amp;quot; (no reply at all)?** \\ No — §7(2) treats silence as a refusal **without** any clause cited. The FAA proceeds //de novo// on the grounds. You do not have to identify which sub-clause was //implicitly// invoked; the burden is on the PIO under §19(5) to justify any continued refusal. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== Sample-letter cross-references ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;The 10 grounds above are abstract until you see them in a real letter. These enriched sample-letter pages each include a //Section 8 risks pre-empted// block already drafted into the RTI body, along with the **First Appeal grounds** if the PIO still refuses: &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/passport|Passport — sample RTI + Bhagat Singh / Maneka Gandhi citations]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/pf-withdrawal|PF withdrawal — sample RTI + EPF Scheme §72(7) hooks]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/scholarship|Scholarship — sample RTI + parallel-PIO strategy]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/fir|FIR / charge-sheet — Lalita Kumari (2014) + §156(3) CrPC route]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/ration-card|Ration card — NFSA 2013 + state PDS Control Order]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/mgnrega|MGNREGA wages — §3(3) compensation + parallel BDO + DPC RTIs]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/mplad|MPLAD — Bhim Singh (2010) + MPLADS Guidelines 2023]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/land-mutation|Land mutation — state-wise statutory windows]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== Related reading ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== The Act — section pages ==== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:act|The RTI Act, 2005 (as amended)]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:act:section-7|§7 — Reply deadline and form]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:act:section-8|§8 — Exemption from disclosure]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:act:section-9|§9 — Copyright]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:act:section-10|§10 — Severability]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:act:section-11|§11 — Third-party information]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:act:section-19|§19 — Appeals]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:act:section-20|§20 — Penalties]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:act:section-24|§24 — Intelligence and security]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== PIO / FAA frameworks ==== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:pio-faa-knowledge-base|PIO / FAA knowledge base]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:pio-rti-reply-guide|PIO RTI Reply Guide]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:pio-section-8-1-j-framework|PIO Framework — §8(1)(j) after DPDP]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:pio-section-8-1-e-fiduciary|PIO Framework — §8(1)(e) Fiduciary]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:pio-section-7-9-alternative-form|PIO Framework — §7(9) alternative form]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:pio-deemed-refusal-section-7-2|PIO Framework — deemed refusal §7(2)]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:faa-appellate-review-checklist|FAA appellate-review checklist]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:faa-first-appeal-timelines|First Appeal timelines]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:faa-privacy-public-interest-balancing|FAA — privacy vs public interest]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:faa-section-19-8-powers|FAA — §19(8) disclosure powers]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== Case-law anchors ==== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:bombay-hc-rti-rulings|Bombay HC RTI rulings]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:madras-hc-rti-rulings|Madras HC RTI rulings]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:kerala-hc-rti-rulings|Kerala HC RTI rulings]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:karnataka-hc-rti-rulings|Karnataka HC RTI rulings]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:calcutta-hc-rti-rulings|Calcutta HC RTI rulings]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;==== For applicants ==== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:file-rti-online-india|How to file RTI online — 2026 guide]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:why-rti-gets-rejected|Why RTI gets rejected — drafting fix-it guide]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:faq|RTI FAQ — 25 most-asked questions]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:explanations|All explanations]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== Sources ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * Right to Information Act, 2005 (as amended 2019, 2023) &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * Digital Personal Data Protection Act, 2023 — §44(3) amending RTI §8(1)(j) (effective 14 November 2025) &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * Commissions of Inquiry Act, 1952 — §3(4) &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //S.P. Gupta v. Union of India//, AIR 1982 SC 149 &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //CBSE v. Aditya Bandopadhyay//, (2011) 8 SCC 497 &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //ICAI v. Shaunak Satya//, (2011) 8 SCC 781 &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //Girish Ramchandra Deshpande v. CIC//, (2013) 1 SCC 212 &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //Namit Sharma v. Union of India//, (2013) 1 SCC 745 &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //R.K. Jain v. Union of India//, (2013) 14 SCC 794 &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //Thalappalam Service Cooperative Bank Ltd. v.&amp;#160;&lt;/strong&gt;State&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;of Kerala//, (2013) 16 SCC 82 &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //RBI v&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Jayantilal N. Mistry//, (2016) 5 SCC 136 &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * //Justice K.S. Puttaswamy (Retd.) v. Union of India//, (2017) 10 SCC 1&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;----&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;----&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 4 May 2026 — RTI Wiki editorial team. All citations verified against the RTI Act, 2005 (as amended), the DPDP Act 2023, and CIC / SC / HC orders as on 4 May 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection exemption act section-8 section-9 section-11 section-24 dpdp pio-faa explainer}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;{{indexmenu&amp;gt;:explanations#2}}&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&amp;quot;//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style=&amp;quot;display:block&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format=&amp;quot;fluid&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout-key=&amp;quot;-gu-18+5g-2f-83&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot=&amp;quot;4321988277&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;~~socialite~~&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;[&amp;lt;&amp;gt;]&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Tue, 05 May 2026 04:27:14 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Delhi High Court PhD Theses Ruling</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/blog/delhi-hc-phd-theses-rti-ruling-2024?rev=1777950014</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/20 01:27&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;====== Delhi High Court&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;PhD&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;Theses Ruling&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;: A Landmark RTI Decision on Academic Transparency vs Privacy (2024)&amp;#160;&lt;/strong&gt;======&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Delhi High Court PhD Theses Ruling ======&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 95%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Practice this in 30 seconds.** Use our free **[[https://righttoinformation.wiki/tools/rti-assistant-app.html|RTI Assistant]]** — AI-driven drafting, First Appeal, Second Appeal in one place. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{ :social:auto:blog-delhi-hc-phd-theses-rti-ruling-2024.png?direct&amp;amp;1200 |blog / delhi-hc-phd-theses-rti-ruling-2024 — RTI Wiki}}&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;metatag-keywords=(%%PhD%% thesis RTI Delhi High Court, RTI academic research disclosure India, Delhi HC RTI %%PhD%% ruling 2024, RTI vs privacy public-funded theses, %%PhD%% thesis Right to Information, Section 8(1)(j) %%PhD%% thesis, academic research transparency India, DPDP Act %%PhD%% research, rti right to information india)&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;metatag-keywords=(%%PhD%% thesis RTI Delhi High Court, RTI academic research disclosure India, Delhi HC RTI %%PhD%% ruling 2024, RTI vs privacy public-funded theses, %%PhD%% thesis Right to Information, Section 8(1)(j) %%PhD%% thesis, academic research transparency India, DPDP Act %%PhD%% research, rti right to information india)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;metatag-description=(Breakdown of the Delhi High Court 2024 %%PhD%% theses RTI ruling — when academic research at public-funded universities is disclosable under the Right to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Information Act, 2005, and where Section 8(1)(j) privacy carve-outs apply. Includes timeline, practical filing guide, and FAQs&lt;/strong&gt;.)}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(Breakdown of the Delhi High Court 2024 %%PhD%% theses RTI ruling — when academic research at public-funded universities is disclosable under the Right to.)}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{ :blog-rti.png?700x350 |Delhi High Court %%PhD%% theses RTI ruling 2024 — academic transparency and privacy under the Right to Information Act, 2005}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{ :blog-rti.png?700x350 |Delhi High Court %%PhD%% theses RTI ruling 2024 — academic transparency and privacy under the Right to Information Act, 2005}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 47:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 52:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== The arguments ====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== The arguments ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * **For the university.** %%PhD%% theses contain the research scholar&amp;#039;s personal data — biographical details, acknowledgements naming family members, references to unpublished field interviews. Disclosure to any third-party RTI applicant would invade the scholar&amp;#039;s privacy. The Supreme Court&amp;#039;s reasoning in [[important-decisions:k-s-puttaswamy-vs-union-of-india|//K.S. Puttaswamy v. Union of India//, (2017) 10 SCC 1]] recognises privacy as a fundamental right. Section 8(1)(j) should be read through that constitutional lens.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **For the university.** %%PhD%% theses contain the research scholar&amp;#039;s personal data — biographical details, acknowledgements naming family members, references to unpublished field interviews. Disclosure to any third-party RTI applicant would invade the scholar&amp;#039;s privacy. The Supreme Court&amp;#039;s reasoning in [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;important-decisions:k-s-puttaswamy-vs-union-of-india|//K.S. Puttaswamy v. Union of India//, (2017) 10 SCC 1]] recognises privacy as a fundamental right. Section 8(1)(j) should be read through that constitutional lens.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * **For the applicant.** A thesis submitted to a public authority for the award of a public degree is, by its nature, a **public record**. Section 2(i) of the RTI Act includes theses held by a public authority. The relevant test is not whether personal data is embedded in a record, but whether the **public interest in disclosure** outweighs the narrow category of genuinely personal information. Section 10 of the Act obliges the PIO to **sever** and release the non-exempt portion.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * **For the applicant.** A thesis submitted to a public authority for the award of a public degree is, by its nature, a **public record**. Section 2(i) of the RTI Act includes theses held by a public authority. The relevant test is not whether personal data is embedded in a record, but whether the **public interest in disclosure** outweighs the narrow category of genuinely personal information. Section 10 of the Act obliges the PIO to **sever** and release the non-exempt portion.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 100:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 105:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The Delhi High Court&amp;#039;s direction is part of a **wider 2024 reset of RTI jurisprudence around research and public records**:&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The Delhi High Court&amp;#039;s direction is part of a **wider 2024 reset of RTI jurisprudence around research and public records**:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * **[[important-decisions:court:madras-hc-public-servants-assets-2024|Madras High Court on public servants&amp;#039; assets]]** (2024). Confirmed that Annual Property Returns of public servants filed in the ordinary course of duty are disclosable under Section 8(2) where a public interest is pleaded. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **[[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;important-decisions:court:madras-hc-public-servants-assets-2024|Madras High Court on public servants&amp;#039; assets]]** (2024). Confirmed that Annual Property Returns of public servants filed in the ordinary course of duty are disclosable under Section 8(2) where a public interest is pleaded. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * **[[important-decisions:court:bhagat-singh-vs-cic|Bhagat Singh v. Chief Information Commissioner]]**, Delhi High Court (2007) — still the foundational writ-level statement that the RTI Act is a Parliamentary imposition on government secrecy. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **[[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;important-decisions:court:bhagat-singh-vs-cic|Bhagat Singh v. Chief Information Commissioner]]**, Delhi High Court (2007) — still the foundational writ-level statement that the RTI Act is a Parliamentary imposition on government secrecy. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * **[[important-decisions:electoral-bonds-adr-2024|Electoral Bonds ADR judgment]]** (Supreme Court, 2024) — reaffirmed the primacy of transparency in public-money transactions.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **[[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;important-decisions:electoral-bonds-adr-2024|Electoral Bonds ADR judgment]]** (Supreme Court, 2024) — reaffirmed the primacy of transparency in public-money transactions.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;The 2024 %%PhD%% theses direction also sits uneasily next to the **DPDP Rules, 2025** substitution of Section 8(1)(j). The new text tightens the personal-data test. A future Court revisiting the %%PhD%% thesis question under the amended Section 8(1)(j) may reach a different balance — especially for **theses containing sensitive personal data** as newly defined under the DPDP Act. The 2024 direction remains good law for now, but practitioners should follow the first Commission orders under the amended clause carefully. For the practitioner note on the amendment, see [[blog:dpdp-rules-2025-amendment-to-rti-act|DPDP Rules, 2025: The amendment to Section 8(1)(j)]] and [[blog:pio-reply-section-8-1-j-after-dpdp-2025|PIO reply after DPDP Rules, 2025]].&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The 2024 %%PhD%% theses direction also sits uneasily next to the **DPDP Rules, 2025** substitution of Section 8(1)(j). The new text tightens the personal-data test. A future Court revisiting the %%PhD%% thesis question under the amended Section 8(1)(j) may reach a different balance — especially for **theses containing sensitive personal data** as newly defined under the DPDP Act. The 2024 direction remains good law for now, but practitioners should follow the first Commission orders under the amended clause carefully. For the practitioner note on the amendment, see [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;blog:dpdp-rules-2025-amendment-to-rti-act|DPDP Rules, 2025: The amendment to Section 8(1)(j)]] and [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;blog:pio-reply-section-8-1-j-after-dpdp-2025|PIO reply after DPDP Rules, 2025]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== Practical guide — how to file an RTI for a %%PhD%% thesis =====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== Practical guide — how to file an RTI for a %%PhD%% thesis =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 141:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 146:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;For a ready drafting template see [[templates:first-rti|Template: first RTI application]] and the broader [[:file-rti-online-india|How to File RTI Online in India — 2026 Step-by-Step Guide]].&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;For a ready drafting template see [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;templates:first-rti|Template: first RTI application]] and the broader [[:file-rti-online-india|How to File RTI Online in India — 2026 Step-by-Step Guide]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== If the PIO refuses ====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== If the PIO refuses ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; - File a **first appeal under Section 19(1)** within thirty days. Cite the December 2024 Delhi HC direction and Section 10 severance. Use [[templates:first-appeal|Template: first appeal]]. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - File a **first appeal under Section 19(1)** within thirty days. Cite the December 2024 Delhi HC direction and Section 10 severance. Use [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;templates:first-appeal|Template: first appeal]]. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; - If refused again, file a **second appeal under Section 19(3)** before the **Central Information Commission** within ninety days. See [[templates:second-appeal|Template: second appeal]].&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - If refused again, file a **second appeal under Section 19(3)** before the **Central Information Commission** within ninety days. See [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;templates:second-appeal|Template: second appeal]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== If the thesis really does contain sensitive third-party data ====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== If the thesis really does contain sensitive third-party data ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 176:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 181:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== 6. Can a thesis be withheld to protect the supervisor-scholar relationship under Section 8(1)(e) (fiduciary)? ====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== 6. Can a thesis be withheld to protect the supervisor-scholar relationship under Section 8(1)(e) (fiduciary)? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;Unlikely. The Supreme Court&amp;#039;s narrow reading of &amp;quot;fiduciary&amp;quot; in [[important-decisions:rbi-vs-jayantilal-mistry|//Reserve Bank of India v. Jayantilal Mistry//, (2016) 3 SCC 525]], and the absence of any duty of confidentiality tied to a completed award, make a Section 8(1)(e) refusal of a %%PhD%% thesis difficult to defend.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Unlikely. The Supreme Court&amp;#039;s narrow reading of &amp;quot;fiduciary&amp;quot; in [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;important-decisions:rbi-vs-jayantilal-mistry|//Reserve Bank of India v. Jayantilal Mistry//, (2016) 3 SCC 525]], and the absence of any duty of confidentiality tied to a completed award, make a Section 8(1)(e) refusal of a %%PhD%% thesis difficult to defend.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== 7. What if the thesis contains medical or health data of the scholar or subjects? ====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== 7. What if the thesis contains medical or health data of the scholar or subjects? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 186:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 191:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The Delhi High Court&amp;#039;s December 2024 direction restores a simple, citizen-facing principle: **research produced with public money is, in principle, public knowledge**. The narrow carve-outs in Section 8(1)(j) protect genuinely private data of identifiable third parties — not the research output itself. In the months ahead, watch for the first Central Information Commission orders applying the amended Section 8(1)(j), for possible appeals to the Division Bench of the Delhi High Court, and for the Madras and Bombay High Courts&amp;#039; own treatment of the principle.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The Delhi High Court&amp;#039;s December 2024 direction restores a simple, citizen-facing principle: **research produced with public money is, in principle, public knowledge**. The narrow carve-outs in Section 8(1)(j) protect genuinely private data of identifiable third parties — not the research output itself. In the months ahead, watch for the first Central Information Commission orders applying the amended Section 8(1)(j), for possible appeals to the Division Bench of the Delhi High Court, and for the Madras and Bombay High Courts&amp;#039; own treatment of the principle.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;If you have filed a %%PhD%% thesis RTI and received a refusal, share the story in the discussion at the bottom of this page. Documented refusals feed the [[important-decisions:start|case-law library]] and build cleaner precedent for the next applicant. The discussion is moderated; your comment will be public once approved.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;If you have filed a %%PhD%% thesis RTI and received a refusal, share the story in the discussion at the bottom of this page. Documented refusals feed the [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;important-decisions:start|case-law library]] and build cleaner precedent for the next applicant. The discussion is moderated; your comment will be public once approved.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 196:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 201:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * [[:act|The Right to Information Act, 2005 — current text, as amended]].&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * [[:act|The Right to Information Act, 2005 — current text, as amended]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[blog:dpdp-rules-2025-amendment-to-rti-act|DPDP Rules, 2025 — the amendment to Section 8(1)(j)]]. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;blog:dpdp-rules-2025-amendment-to-rti-act|DPDP Rules, 2025 — the amendment to Section 8(1)(j)]]. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[blog:pio-reply-section-8-1-j-after-dpdp-2025|PIO reply after DPDP Rules, 2025]]. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;blog:pio-reply-section-8-1-j-after-dpdp-2025|PIO reply after DPDP Rules, 2025]]. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[blog:rti-act-decade-of-change-2015-2025|The RTI Act — a decade of change, 2015 to 2025]]. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;blog:rti-act-decade-of-change-2015-2025|The RTI Act — a decade of change, 2015 to 2025]]. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[explanations:grounds-for-rejection|Grounds for rejection under Section 8]]. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;explanations:grounds-for-rejection|Grounds for rejection under Section 8]]. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[explanations:public-interest|Public interest under the RTI Act]]. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;explanations:public-interest|Public interest under the RTI Act]]. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[explanations:privacy|Privacy under RTI]]. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;explanations:privacy|Privacy under RTI]]. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[important-decisions:cbse-and-anr-vs-aditya-bandopadhyay|CBSE v. Aditya Bandopadhyay]]. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;important-decisions:cbse-and-anr-vs-aditya-bandopadhyay|CBSE v. Aditya Bandopadhyay]]. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[important-decisions:start|Case law library]].&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;important-decisions:start|Case law library]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * [[:file-rti-online-india|How to File RTI Online in India — 2026 step-by-step]].&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * [[:file-rti-online-india|How to File RTI Online in India — 2026 step-by-step]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * [[:why-rti-gets-rejected|Why RTI applications get rejected]].&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * [[:why-rti-gets-rejected|Why RTI applications get rejected]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * [[:faq|FAQ — twenty-five most asked questions]].&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * [[:faq|FAQ — twenty-five most asked questions]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[templates:first-rti|Template: first RTI application]]. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;templates:first-rti|Template: first RTI application]]. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[templates:first-appeal|Template: first appeal]]. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;templates:first-appeal|Template: first appeal]]. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[templates:second-appeal|Template: second appeal]].&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;templates:second-appeal|Template: second appeal]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 223:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 228:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - Delhi High Court — %%PhD%% theses RTI direction, December 2024. //For the exact case number and full text of the judgment, readers are advised to consult the Delhi High Court website and Indian Kanoon.//&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - Delhi High Court — %%PhD%% theses RTI direction, December 2024. //For the exact case number and full text of the judgment, readers are advised to consult the Delhi High Court website and Indian Kanoon.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;=====&amp;#160;&lt;/strong&gt;Last reviewed on&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;//&lt;/strong&gt;Last reviewed on&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&amp;#160;&lt;/strong&gt;20 April 2026&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;— RTI Wiki editorial team.//&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;20 April 2026&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{tag&amp;gt;delhi-high-court phd-thesis-rti academic-transparency rti-2024 section-8-1-j dpdp-2025 case-law 2024}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{tag&amp;gt;delhi-high-court phd-thesis-rti academic-transparency rti-2024 section-8-1-j dpdp-2025 case-law 2024}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Tue, 05 May 2026 03:00:14 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>What Indians file RTI applications about</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/blog/rti-subjects-filed-satisfied-appealed?rev=1777950014</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/19 09:54&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;====== What Indians file RTI applications about&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;— the subjects filed, satisfied, and appealed&amp;#160;&lt;/strong&gt;======&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== What Indians file RTI applications about ======&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 95%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Practice this in 30 seconds.** Use our free **[[https://righttoinformation.wiki/tools/rti-assistant-app.html|RTI Assistant]]** — AI-driven drafting, First Appeal, Second Appeal in one place. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;{{&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;htmlmetatags&amp;gt;metatag&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;keywords=(rti applications,&amp;#160;&lt;/strong&gt;rti subjects&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;, rti filing patterns, rti appeal categories, dopt annual report, satark nagrik sangathan, cic appeals, section 8(1)(j), rti refusal grounds, rti statistics) &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:social:auto:blog&lt;/strong&gt;-rti&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;-&lt;/strong&gt;subjects-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;filed&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;satisfied-appealed&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;png?direct&amp;amp;1200 |blog / rti-subjects-filed-satisfied-appealed — RTI Wiki&lt;/strong&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;metatag&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;description=(A practitioner&amp;#039;s note on the subject&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;matter pattern of Right to Information applications in India: what citizens file about, where the Public Information Officer typically gives a satisfactory reply, and where applications end up in appeal before the Information Commission&lt;/strong&gt;.&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;With sources.)&lt;/strong&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;{{&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:blog&lt;/strong&gt;-rti&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;.png?700 |Subjects&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;RTI&amp;#160;&lt;/strong&gt;applications in India}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;htmlmetatags&amp;gt;metatag&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;keywords=(&lt;/strong&gt;rti&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;applications, rti subjects, rti filing patterns, rti appeal categories, dopt annual report, satark nagrik sangathan, cic appeals, section 8(1)(j), rti refusal grounds, rti statistics) &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;metatag-description=(A practitioner&amp;#039;s note on the subject-matter pattern&amp;#160;&lt;/strong&gt;of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Right to Information&amp;#160;&lt;/strong&gt;applications in India&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;: what citizens file about, where the Public Information Officer.)&lt;/strong&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;{{&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;page&amp;gt;snippets&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;dpdp&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;banner&lt;/strong&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;blog&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;rti.png?230x130 |Subjects of RTI applications in India&lt;/strong&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;//An evaluatory note on the subject-matter pattern of Right to Information applications in India. Drawn from the annual reports of the Department of Personnel and Training, the published reports of the Satark Nagrik Sangathan, and the case-law line at the Central Information Commission and the Supreme Court. The note is for applicants, Public Information Officers, First Appellate Authorities, and researchers who want to see where the Act works, where it stops, and why.//&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;//An evaluatory note on the subject-matter pattern of Right to Information applications in India. Drawn from the annual reports of the Department of Personnel and Training, the published reports of the Satark Nagrik Sangathan, and the case-law line at the Central Information Commission and the Supreme Court. The note is for applicants, Public Information Officers, First Appellate Authorities, and researchers who want to see where the Act works, where it stops, and why.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 18:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 21:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The empirical observations in this note are drawn from three classes of source.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The empirical observations in this note are drawn from three classes of source.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Department of Personnel and Training (DoPT), Annual Reports on the implementation of the Right to Information Act.** These carry the aggregate number of applications received, transfers under Section 6(3), denials, and the clause of Section 8 most often cited. The reports from 2005-06 onwards are published at the DoPT website.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Department of Personnel and Training (&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;DoPT&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;), Annual Reports on the implementation of the Right to Information Act.** These carry the aggregate number of applications received, transfers under Section 6(3), denials, and the clause of Section 8 most often cited. The reports from 2005-06 onwards are published at the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;DoPT&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;website.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * **Satark Nagrik Sangathan, //Report on the Performance of Information Commissions in India//.** The annual series tracks the composition, pendency, and disposal pattern of the Central Information Commission and the State Information Commissions. The 2024-25 report noted aggregate pendency of over four lakh appeals and complaints across the State Commissions.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * **Satark Nagrik Sangathan, //Report on the Performance of Information Commissions in India//.** The annual series tracks the composition, pendency, and disposal pattern of the Central Information Commission and the State Information Commissions. The 2024-25 report noted aggregate pendency of over four lakh appeals and complaints across the State Commissions.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * **Central Information Commission annual returns, and the published orders.** Individual orders record the ground of refusal, the decision of the Commission, and the direction to the Public Information Officer. The pattern across hundreds of orders gives the shape of the appeal docket.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * **Central Information Commission annual returns, and the published orders.** Individual orders record the ground of refusal, the decision of the Commission, and the direction to the Public Information Officer. The pattern across hundreds of orders gives the shape of the appeal docket.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 28:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 31:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;Across the central Government, the State Governments, and the Union Territories, five subject areas account for the largest share of the annual RTI filing.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;Across the central Government, the State Governments, and the Union Territories, five subject areas account for the largest share of the annual RTI filing.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Service matters of the applicant&amp;#039;s own employment.** Applications by serving and retired Government employees for their own Service Book, Annual Performance Appraisal Reports, leave record, increment and promotion orders, transfer orders, and disciplinary records. The single largest category across both central and State Governments, on DoPT&amp;#039;s aggregate reporting.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Service matters of the applicant&amp;#039;s own employment.** Applications by serving and retired Government employees for their own Service Book, Annual Performance Appraisal Reports, leave record, increment and promotion orders, transfer orders, and disciplinary records. The single largest category across both central and State Governments, on&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;DoPT&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;&amp;#039;s aggregate reporting.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - **Land records, revenue, and municipal records.** Applications for patta, khata, mutation entries, survey records, building-plan sanction, occupancy certificates, and local body works. Very heavy in States with computerised land-record portals running parallel to RTI.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - **Land records, revenue, and municipal records.** Applications for patta, khata, mutation entries, survey records, building-plan sanction, occupancy certificates, and local body works. Very heavy in States with computerised land-record portals running parallel to RTI.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - **Pension and retirement benefits.** Applications on pension computation, leave encashment, gratuity status, PF withdrawal timelines, and family pension sanction.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - **Pension and retirement benefits.** Applications on pension computation, leave encashment, gratuity status, PF withdrawal timelines, and family pension sanction.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 62:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 65:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * Information relating to a named company director or trustee.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; * Information relating to a named company director or trustee.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;The leading authority has been //Girish Ramchandra Deshpande v. Central Information Commissioner//, (2013) 1 SCC 212. The Supreme Court held that the information pertaining to the service and conduct of a public servant is personal information under Section 8(1)(j). The 14 November 2025 amendment to clause (j), by Section 44(3) of the Digital Personal Data Protection Act, 2023, has removed the public-interest override from within the clause. The public interest reasoning now operates through Section 8(2). A first generation of post-amendment orders will set the new appellate pattern. See [[blog:pio-reply-section-8-1-j-after-dpdp-2025|Section 8(1)(j) after the DPDP Rules, 2025]].&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The leading authority has been //Girish Ramchandra Deshpande v. Central Information Commissioner//, (2013) 1 SCC 212. The Supreme Court held that the information pertaining to the service and conduct of a public servant is personal information under Section 8(1)(j). The 14 November 2025 amendment to clause (j), by Section 44(3) of the Digital Personal Data Protection Act, 2023, has removed the public-interest override from within the clause. The public interest reasoning now operates through Section 8(2). A first generation of post-amendment orders will set the new appellate pattern. See [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;blog:pio-reply-section-8-1-j-after-dpdp-2025|Section 8(1)(j) after the DPDP Rules, 2025]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== Fiduciary relationship — Section 8(1)(e) ====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== Fiduciary relationship — Section 8(1)(e) ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 78:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 81:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== Third party procedure — Section 11 ====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== Third party procedure — Section 11 ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;Applications where the information sought is about a third party engage Section 11. The common grounds of appeal are delay in issuing the Section 11(1) notice within five days, failure to consider the third-party representation, or refusal to disclose after the third-party objection. See [[explanations:third-party|Third-party — practitioner note]] for the procedural timeline.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Applications where the information sought is about a third party engage Section 11. The common grounds of appeal are delay in issuing the Section 11(1) notice within five days, failure to consider the third-party representation, or refusal to disclose after the third-party objection. See [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;explanations:third-party|Third-party — practitioner note]] for the procedural timeline.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== &amp;quot;No such record&amp;quot; and non-availability refusals ====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== &amp;quot;No such record&amp;quot; and non-availability refusals ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;A set of refusals turn on the claim that the requested record is not traceable, has been destroyed, or was never maintained. The Commission&amp;#039;s line has been that the Public Information Officer must record a search report, produce the register of destruction, and, where relevant, show the rule that governed the retention period. A mere statement that the record is not available does not discharge the statutory duty. See [[explanations:missing-files-under-rti|Missing files under the RTI Act]].&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;A set of refusals turn on the claim that the requested record is not traceable, has been destroyed, or was never maintained. The Commission&amp;#039;s line has been that the Public Information Officer must record a search report, produce the register of destruction, and, where relevant, show the rule that governed the retention period. A mere statement that the record is not available does not discharge the statutory duty. See [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;explanations:missing-files-under-rti|Missing files under the RTI Act]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== Politically sensitive matters ====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== Politically sensitive matters ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;Applications relating to political functionaries, party funds, the Prime Minister&amp;#039;s Office, Cabinet Committee records, and individual Ministers often attract a refusal on a combination of Section 8(1)(a), (e), (h), and (j). The Central Information Commission has held that the office of a Minister is a public authority under Section 2(h) (see [[important-decisions:cic-case-laws:ministers-under-rti|Ministers under the RTI Act]]). Implementation has been uneven. The Electoral Bonds judgment //Association for Democratic Reforms v. Union of India//, (2024) 5 SCC 1, re-anchored the Article 19(1)(a) constitutional right to know about political funding.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Applications relating to political functionaries, party funds, the Prime Minister&amp;#039;s Office, Cabinet Committee records, and individual Ministers often attract a refusal on a combination of Section 8(1)(a), (e), (h), and (j). The Central Information Commission has held that the office of a Minister is a public authority under Section 2(h) (see [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;important-decisions:cic-case-laws:ministers-under-rti|Ministers under the RTI Act]]). Implementation has been uneven. The Electoral Bonds judgment //Association for Democratic Reforms v. Union of India//, (2024) 5 SCC 1, re-anchored the Article 19(1)(a) constitutional right to know about political funding.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== Judicial records ====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;==== Judicial records ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 98:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 101:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== The common denial grounds — what the numbers show =====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== The common denial grounds — what the numbers show =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;Across successive DoPT annual reports, the grounds most cited in refusals are, in order of frequency:&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Across successive&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;DoPT&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;annual reports, the grounds most cited in refusals are, in order of frequency:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - Section 8(1)(j) — personal information.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - Section 8(1)(j) — personal information.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 111:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 114:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - Section 8(1)(g) — endangerment.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - Section 8(1)(g) — endangerment.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;Clause (j) has been the largest single ground across the years covered. The 14 November 2025 amendment will change the shape of the numbers; the next two DoPT annual reports will be the baseline for how the amendment plays out in practice.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Clause (j) has been the largest single ground across the years covered. The 14 November 2025 amendment will change the shape of the numbers; the next two&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;DoPT&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;annual reports will be the baseline for how the amendment plays out in practice.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== Why the mismatch =====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== Why the mismatch =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 143:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 146:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== Related notes on this site =====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== Related notes on this site =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[blog:rti-act-decade-of-change-2015-2025|The Right to Information Act, 2005 — a decade of change, 2015 to 2025]]. The macro picture of legal change. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;blog:rti-act-decade-of-change-2015-2025|The Right to Information Act, 2005 — a decade of change, 2015 to 2025]]. The macro picture of legal change. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[blog:pio-reply-section-8-1-j-after-dpdp-2025|Section 8(1)(j) after the DPDP Rules, 2025: the PIO&amp;#039;s reply, the file noting, and the practice]]. The drafting note. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;blog:pio-reply-section-8-1-j-after-dpdp-2025|Section 8(1)(j) after the DPDP Rules, 2025: the PIO&amp;#039;s reply, the file noting, and the practice]]. The drafting note. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[blog:dpdp-rules-2025-amendment-to-rti-act|DPDP Rules, 2025: The amendment to Section 8(1)(j) of the RTI Act]]. The amendment itself. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;blog:dpdp-rules-2025-amendment-to-rti-act|DPDP Rules, 2025: The amendment to Section 8(1)(j) of the RTI Act]]. The amendment itself. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[important-decisions:start|Case law library]]. The curated landmark decisions. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;important-decisions:start|Case law library]]. The curated landmark decisions. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[guide:applicant|Guide for applicants]]. The step-by-step drafting note. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;guide:applicant|Guide for applicants]]. The step-by-step drafting note. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[explanations:grounds-for-rejection|Grounds for rejection]]. Concept-wise note on the ten exemptions. &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;explanations:grounds-for-rejection|Grounds for rejection]]. Concept-wise note on the ten exemptions. &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[explanations:missing-files-under-rti|Missing files under the RTI Act]]. On &amp;quot;no such record&amp;quot; refusals.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;explanations:missing-files-under-rti|Missing files under the RTI Act]]. On &amp;quot;no such record&amp;quot; refusals.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round help 95%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**New to RTI? File your first application in ten minutes.** See [[:file-rti-online-india|How to File RTI Online in India — 2026 Step-by-Step Guide]] with a ready-to-use English and Hindi template, the Rs 10 online fee flow, and the appeal path. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 95%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**More from the site.** [[:file-rti-online-india|File an RTI online in 2026]] · [[:why-rti-gets-rejected|Why RTI applications get rejected]] · [[:faq|The twenty-five-question FAQ]]. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; - Department of Personnel and Training, //Annual Reports on the Implementation of the Right to Information Act, 2005//, successive years. Available at the DoPT website.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - Department of Personnel and Training, //Annual Reports on the Implementation of the Right to Information Act, 2005//, successive years. Available at the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;DoPT&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;website.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - Satark Nagrik Sangathan, //Report on the Performance of Information Commissions in India//, annual series. Most recent: 2024-25, released 12 October 2025.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - Satark Nagrik Sangathan, //Report on the Performance of Information Commissions in India//, annual series. Most recent: 2024-25, released 12 October 2025.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - Second Administrative Reforms Commission, //Right to Information — Master Key to Good Governance//, First Report, June 2006.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - Second Administrative Reforms Commission, //Right to Information — Master Key to Good Governance//, First Report, June 2006.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 172:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 186:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - Digital Personal Data Protection Rules, 2025, notified on 14 November 2025.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - Digital Personal Data Protection Rules, 2025, notified on 14 November 2025.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;=====&amp;#160;&lt;/strong&gt;Last reviewed on&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;//&lt;/strong&gt;Last reviewed on&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&amp;#160;&lt;/strong&gt;19 April 2026&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;— RTI Wiki editorial team.//&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;19 April 2026&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rti applications filing-patterns appeals cic subjects section-8-1-j dopt-annual-report satark-nagrik-sangathan pio-reply dpdp-2025}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rti applications filing-patterns appeals cic subjects section-8-1-j dopt-annual-report satark-nagrik-sangathan pio-reply dpdp-2025}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Tue, 05 May 2026 03:00:14 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Court Decisions on RTI — RTI Wiki Citizen Guide 2026</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/important-decisions/court?rev=1777950014</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2020/02/14 04:11&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;====== Court Decisions on RTI ====== &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Court Decisions on RTI&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;— RTI Wiki Citizen Guide 2026&amp;#160;&lt;/strong&gt;======&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;{{ :important-decisions:court-decisions.jpg?nolink |}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{ :social:auto:important-decisions-court.png?direct&amp;amp;1200 |important-decisions / court — RTI Wiki}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;metatag-keywords=(important decisions court rti right to information india) &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;metatag-description=((HC of Delhi) (HC of Delhi) (HC of Delhi) (HC of Delhi) (Division Bench of HC of Delhi) (in r/o 8 Writ Petitions) dated 30-11-2009 (HC of Delhi) dated...)}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :important-decisions:court-decisions.jpg?nolink&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;amp;621x330&lt;/strong&gt;|}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{indexmenu&amp;gt;:important-decisions:court#1}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{indexmenu&amp;gt;:important-decisions:court#1}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;^ Sl&amp;#160; &amp;#160;^ Case Name&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;^ Description&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; ^ Downloads&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;^&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;^ Sl&amp;#160; &amp;#160;^ Case Name&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;^ Description&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; ^ Downloads&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;^&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;| 1.&amp;#160; &amp;#160;| Thalappalam Coop. Vs State of Kerala&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | Co-operative society registered under the Kerala Co-operative Societies Act, 1969 does not fall within the definition of “public authority” under Section 2(h) of the [[act:|Right to Information Act, 2005]] as they are not owned, controlled or [[explanations:substantially-financed|substantially financed]] by the appropriate Government.&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| {{:important-decisions:court:thalappalam_coop._vs_state_of_kerala.pdf|Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| 1.&amp;#160; &amp;#160;| Thalappalam Coop. Vs State of Kerala&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | Co-operative society registered under the Kerala Co-operative Societies Act, 1969 does not fall within the definition of “public authority” under Section 2(h) of the [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;act:|Right to Information Act, 2005]] as they are not owned, controlled or [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;explanations:substantially-financed|substantially financed]] by the appropriate Government.&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| {{:important-decisions:court:thalappalam_coop._vs_state_of_kerala.pdf|Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;| 2.&amp;#160; &amp;#160;| ICAI Vs Shaunak H.Satya&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| ICAI will have to disclose standards of &amp;#039;moderation&amp;#039;, drawn up with reference to its own experiences and the nature and scope of the examinations conducted by it&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | {{:important-decisions:court:icai-vs-shaunak.pdf|Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;|&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;| 2.&amp;#160; &amp;#160;| ICAI Vs Shaunak H.Satya&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| ICAI will have to disclose standards of &amp;#039;moderation&amp;#039;, drawn up with reference to its own experiences and the nature and scope of the examinations conducted by it&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | {{:important-decisions:court:icai-vs-shaunak.pdf|Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;|&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;| 3.&amp;#160; &amp;#160;| CBSE and Anr. Vs Aditya Bandopadhyay&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | Examining bodies to permit examinees to have [[guide:applicant:application:procedure-for-inspection-under-rti|inspection]] of their answer books&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| {{:important-decisions:court:cbseandanr-vs-adityaandors.pdf|Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| 3.&amp;#160; &amp;#160;| CBSE and Anr. Vs Aditya Bandopadhyay&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | Examining bodies to permit examinees to have [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;guide:applicant:application:procedure-for-inspection-under-rti|inspection]] of their answer books&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| {{:important-decisions:court:cbseandanr-vs-adityaandors.pdf|Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;| 4.&amp;#160; &amp;#160;| P.C. Wadhwa Vs Central Information Commission&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| RTI Act does not have the effect of either abrogating or repealing all other enactments dealing with furnishing of information to an information seeker. The over-riding effect of [[act:|RTI Act]] is only to the extent of inconsistency [[http://www.rti.india.gov.in/cic_decisions/Decision_28122006_8.pdf|CIC decision]]&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | {{:important-decisions:court:pcwadhwa-vs-cicandors.pdf|Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;|&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| 4.&amp;#160; &amp;#160;| P.C. Wadhwa Vs Central Information Commission&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| RTI Act does not have the effect of either abrogating or repealing all other enactments dealing with furnishing of information to an information seeker. The over-riding effect of [[&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:&lt;/strong&gt;act:|RTI Act]] is only to the extent of inconsistency [[http://www.rti.india.gov.in/cic_decisions/Decision_28122006_8.pdf|CIC decision]]&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | {{:important-decisions:court:pcwadhwa-vs-cicandors.pdf|Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;|&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;| 5.&amp;#160; &amp;#160;| UPSC Vs Shiv Shambu&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;|&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | {{:important-decisions:court:upsc-vs-shivshambuandors.pdf|Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;| 5.&amp;#160; &amp;#160;| UPSC Vs Shiv Shambu&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;|&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | {{:important-decisions:court:upsc-vs-shivshambuandors.pdf|Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;| 6.&amp;#160; &amp;#160;| Directorate of Enforcement Vs Arun Kumar Agrawal&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | {{:important-decisions:court:dteofenforcement-vs-arunkumaragrawalandors.pdf|Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;| 6.&amp;#160; &amp;#160;| Directorate of Enforcement Vs Arun Kumar Agrawal&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | {{:important-decisions:court:dteofenforcement-vs-arunkumaragrawalandors.pdf|Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 25:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 31:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;| 20.&amp;#160; | Karnataka Information Commission Vs SPIO &amp;amp; Anr on 18-Jan-2013&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| Published materials should be obtained from market and Proceedings of Court Case should be obtained as per Court Rules. KIC has no locus to file SLP. Imposed exemplary fine of Rs.1,00,000/- for filing frivolous petition&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | {{:important-decisions:sc_2013_kic_vs_karnataka_high_court_-_inf_to_be_obtained_under_court_rules.pdf|Download}}&amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;| 20.&amp;#160; | Karnataka Information Commission Vs SPIO &amp;amp; Anr on 18-Jan-2013&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| Published materials should be obtained from market and Proceedings of Court Case should be obtained as per Court Rules. KIC has no locus to file SLP. Imposed exemplary fine of Rs.1,00,000/- for filing frivolous petition&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | {{:important-decisions:sc_2013_kic_vs_karnataka_high_court_-_inf_to_be_obtained_under_court_rules.pdf|Download}}&amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;| 21.&amp;#160; | Public Concern for Governance Trust Vs.State of Maharashtra&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| Right to information is implicit and inbuilt in the right and freedom guaranteed to a citizen under Article 19(1)(a) of the Constitution of India.&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| {{ :important-decisions:pdf_upload-367812.pdf |Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;|&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;| 21.&amp;#160; | Public Concern for Governance Trust Vs.State of Maharashtra&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| Right to information is implicit and inbuilt in the right and freedom guaranteed to a citizen under Article 19(1)(a) of the Constitution of India.&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| {{ :important-decisions:pdf_upload-367812.pdf |Download}}&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;|&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;html&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;script async src=&amp;quot;//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/script&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;ins class=&amp;quot;adsbygoogle&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;style=&amp;quot;display:block; text-align:center;&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-layout=&amp;quot;in-article&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-format=&amp;quot;fluid&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-client=&amp;quot;ca-pub-3082882621726443&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;data-ad-slot=&amp;quot;9529004960&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/ins&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;script&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;/script&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;lt;/html&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== High Court RTI Decisions =====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== High Court RTI Decisions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 85:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 78:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - {{:important-decisions:escorts_vs_rakeshmukar_gupta_-incometax.pdf|Escorts Ltd Vs Rakesh Kumar Gupta &amp;amp; batch petitions - Income Tax Returns exempted from disclosure }} - The&amp;#160; information&amp;#160; as&amp;#160; disclosed&amp;#160; in the income tax returns would qualify as personal information with regard to private&amp;#160; companies&amp;#160; which&amp;#160; are alter&amp;#160; egos&amp;#160; of&amp;#160; their promoters.&amp;#160; In cases of widely held companies, most information relating to their income and expenditure would be in public domain and&amp;#160; the confidential&amp;#160; information&amp;#160; would&amp;#160; be&amp;#160; exempt&amp;#160; from&amp;#160; disclosure&amp;#160; under&amp;#160; Section 8(1)(d) of the Act.&amp;#160; Even in cases of corporate entities, the income tax&amp;#160; returns&amp;#160; and&amp;#160; other&amp;#160; disclosure&amp;#160; made&amp;#160; to&amp;#160; authorities&amp;#160; would&amp;#160; also&amp;#160; include transactions&amp;#160; with&amp;#160; other&amp;#160; parties&amp;#160; and&amp;#160; those&amp;#160; parties&amp;#160; can&amp;#160; also&amp;#160; claim&amp;#160; exception under Section 8(1) of the Act. ( Delhi High Court )&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - {{:important-decisions:escorts_vs_rakeshmukar_gupta_-incometax.pdf|Escorts Ltd Vs Rakesh Kumar Gupta &amp;amp; batch petitions - Income Tax Returns exempted from disclosure }} - The&amp;#160; information&amp;#160; as&amp;#160; disclosed&amp;#160; in the income tax returns would qualify as personal information with regard to private&amp;#160; companies&amp;#160; which&amp;#160; are alter&amp;#160; egos&amp;#160; of&amp;#160; their promoters.&amp;#160; In cases of widely held companies, most information relating to their income and expenditure would be in public domain and&amp;#160; the confidential&amp;#160; information&amp;#160; would&amp;#160; be&amp;#160; exempt&amp;#160; from&amp;#160; disclosure&amp;#160; under&amp;#160; Section 8(1)(d) of the Act.&amp;#160; Even in cases of corporate entities, the income tax&amp;#160; returns&amp;#160; and&amp;#160; other&amp;#160; disclosure&amp;#160; made&amp;#160; to&amp;#160; authorities&amp;#160; would&amp;#160; also&amp;#160; include transactions&amp;#160; with&amp;#160; other&amp;#160; parties&amp;#160; and&amp;#160; those&amp;#160; parties&amp;#160; can&amp;#160; also&amp;#160; claim&amp;#160; exception under Section 8(1) of the Act. ( Delhi High Court )&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - {{ :important-decisions:compendium_of_hc_judgment_on_orders_of_cic.pdf |Compendium of High Court judgement on orders of CIC}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - {{ :important-decisions:compendium_of_hc_judgment_on_orders_of_cic.pdf |Compendium of High Court judgement on orders of CIC}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;===== Read More =====&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;[&amp;lt;&amp;gt;]&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;[&amp;lt;&amp;gt;]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;----&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Status as of 19 April 2026 =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;This page is an index of High Court judgments on the Right to Information Act. Entries link to PDFs held in the site&amp;#039;s media library. Each judgment should be verified against the current state of the law before citation in an appeal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Entries that turn on Section 8(1)(j) and were decided before 14 November 2025 must be read against the amendment effected by Section 44(3) of the Digital Personal Data Protection Act, 2023. The public interest override within clause (j) has been removed. Public interest reasoning under the RTI Act now operates through Section 8(2). See [[:blog:dpdp-rules-2025-amendment-to-rti-act|DPDP Rules, 2025: The amendment to Section 8(1)(j) of the RTI Act]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:important-decisions:start|Case law library]]. Section-wise and forum-wise index.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:important-decisions:cic-case-laws|CIC case laws]]. Central Information Commission orders.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed on: 19 April 2026 — RTI Wiki editorial team.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rti case-law high-court index}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Tue, 05 May 2026 03:00:14 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>RTI Act or Statutory Rules for giving information under RTI Act 2005</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/explanations/rti-act-or-statutory-act?rev=1777797160</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2015/10/16 01:46&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed on: 20 April 2026//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{tag&amp;gt;decisions}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{tag&amp;gt;decisions}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;====== RTI Act or Statutory Rules for giving information under RTI Act 2005 ======&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;====== RTI Act or Statutory Rules for giving information under RTI Act 2005 ======&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP left round info 95%&lt;/strong&gt;&amp;gt; &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{ :social:auto:explanations-rti-act-or-statutory-act.png?direct&amp;amp;1200 |explanations / rti-act-or-statutory-act — RTI Wiki}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;Once Public Authorities have put information in the public domain and put a price on accessing that information, they cannot be said to hold control of that&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;information in terms of [[:act|Section 2(j&lt;/strong&gt;)&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;]] of the&amp;#160;&lt;/strong&gt;RTI Act&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;. If any application&amp;#160;&lt;/strong&gt;is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;made under RTI&amp;#160;&lt;/strong&gt;Act&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;to access such already disclosed information,&amp;#160;&lt;/strong&gt;it&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;would suffice if&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;public authority informed the applicant where and how&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;access&amp;#160;&lt;/strong&gt;that&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;information and also the fact&amp;#160;&lt;/strong&gt;that&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;it&amp;#160;&lt;/strong&gt;was&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;already&amp;#160;&lt;/strong&gt;in the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;public domain&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{htmlmetatags&lt;/strong&gt;&amp;gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;metatag-keywords=(explanations rti act or statutory act rti right to information india)&lt;/strong&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;metatag-description=(&lt;/strong&gt;Once Public Authorities have put information in the public domain and put a price on accessing that information, they cannot be said to hold control of that&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;...&lt;/strong&gt;)&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round info 95%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**In one line.** The&amp;#160;&lt;/strong&gt;RTI Act is&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a **statutory**&amp;#160;&lt;/strong&gt;Act&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;— not a constitutional amendment. But the right&amp;#160;&lt;/strong&gt;it&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;enforces (Article 19(1)(a)) is constitutional. The Act provides&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**machinery**&amp;#160;&lt;/strong&gt;to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;exercise&amp;#160;&lt;/strong&gt;that&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;right. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**What&amp;#160;&lt;/strong&gt;that&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;means in practice.** &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * Section 22 gives the Act **overriding effect** over inconsistent older laws like the Official Secrets Act, 1923. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * The Act can be amended by Parliament (and&amp;#160;&lt;/strong&gt;was&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;,&amp;#160;&lt;/strong&gt;in&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;2019);&amp;#160;&lt;/strong&gt;the&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;right under Article 19(1)(a) cannot&lt;/strong&gt;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Once Public Authorities have put information in the public domain and put a price on accessing that information, they cannot be said to hold control of that.**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Once Public Authorities have put [[:explanations:information|information]] in the public domain and put a price on accessing that information, they cannot be said to hold control of that information in terms of [[:act|Section 2(j)]] of the RTI Act. If any application is made under RTI Act to access such already disclosed information, it would suffice if the [[:explanations:public-authority|public authority]] informed the applicant where and how to access that information and also the fact that it was already in the public domain.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The inference from the text of this sub-section and, especially the three expressions quoted above, is that an information to which a citizen will have a right should be shown to be a) an information which is accessible under the RTI Act and b) that it is held or is under the control of a certain public authority. This should mean that unless an information is exclusively held and controlled by a public authority, that information cannot be said to be an information accessible under the [[:act|RTI Act]]. Inferentially it would mean that once a certain information is placed in the public domain accessible to the citizens either freely, or on payment of a pre-determined price, that information cannot be said to be ‘held’ or ‘under the control of’ the public authority and, thus would cease to be an information accessible under the [[:act|RTI Act]].&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The inference from the text of this sub-section and, especially the three expressions quoted above, is that an information to which a citizen will have a right should be shown to be a) an information which is accessible under the RTI Act and b) that it is held or is under the control of a certain public authority. This should mean that unless an information is exclusively held and controlled by a public authority, that information cannot be said to be an information accessible under the [[:act|RTI Act]]. Inferentially it would mean that once a certain information is placed in the public domain accessible to the citizens either freely, or on payment of a pre-determined price, that information cannot be said to be ‘held’ or ‘under the control of’ the public authority and, thus would cease to be an information accessible under the [[:act|RTI Act]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;This interpretation is further strengthened by the provisions of the RTI Act in [[:act|Sections 4(2), 4(3) and 4(4)]], which oblige the public authority to constantly endeavour “to take steps in accordance with the requirement of clause b of subsection 1 of the Section 4 to provide as much information suo-motu to the public at regular intervals through various means of communication including internet, so that the public have minimum resort to the use of this Act to obtain information.” (Section 4 sub-section 2). This Section further elaborates the position. It states that “All materials shall be disseminated taking into consideration the cost effectiveness, local language and the most effective method of communication in that local area and the information should be easily accessible, to the extent possible in electronic format with the Central Public Information Officer or State Public Information Officer, as the case may be, available free or at such cost of the medium or the print cost price as may be prescribed.”&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;This interpretation is further strengthened by the provisions of the RTI Act in [[:act|Sections 4(2), 4(3) and 4(4)]], which oblige the public authority to constantly endeavour “to take steps in accordance with the requirement of clause b of subsection 1 of the Section 4 to provide as much information suo-motu to the public at regular intervals through various means of communication including internet, so that the public have minimum resort to the use of this Act to obtain information.” (Section 4 sub-section 2). This Section further elaborates the position. It states that “All materials shall be disseminated taking into consideration the cost effectiveness, local language and the most effective method of communication in that local area and the information should be easily accessible, to the extent possible in electronic format with the Central Public Information Officer or State Public Information Officer, as the case may be, available free or at such cost of the medium or the print cost price as may be&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;[[:explanations:&lt;/strong&gt;prescribed&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;|prescribed]]&lt;/strong&gt;.”&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The RTI Act very clearly sets the course for the evolution of the RTI regime, which is that less and less information should be progressively held by public authorities, which would be accessed under the RTI Act and more and more of such held information should be brought into the public domain suo-motu by such public authority.&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The RTI Act very clearly sets the course for the evolution of the RTI regime, which is that less and less information should be progressively held by public authorities, which would be accessed under the RTI Act and more and more of such held information should be brought into the public domain suo-motu by such public authority.&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 19:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 36:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== Citations =====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;===== Citations =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP left round download 95%&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - [[http://www.rti.india.gov.in/cic_decisions/AT-12042007-01.pdf|Shri K. Lall Vs Assistant Registrar of Companies &amp;amp; CPIO, NCT of Delhi &amp;amp; Haryana]] F.No.CIC/AT/A/2007/00112 Dated, the 12th April, 2007 , By Sh. A.N. TIWARI, INFORMATION COMMISSIONER Or Download from here: {{:important-decisions:cic-case-laws:at-12042007-01.pdf|}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - [[http://www.rti.india.gov.in/cic_decisions/AT-12042007-01.pdf|Shri K. Lall Vs Assistant Registrar of Companies &amp;amp; CPIO, NCT of Delhi &amp;amp; Haryana]] F.No.CIC/AT/A/2007/00112 Dated, the 12th April, 2007 , By Sh. A.N. TIWARI, INFORMATION COMMISSIONER Or Download from here: {{:important-decisions:cic-case-laws:at-12042007-01.pdf|}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - [[http://www.rti.india.gov.in/cic_decisions/CIC_SM_A_2009_001883_M_45628.pdf|Shri Deepak Agnihotri Vs State Bank of India, New Delhi]] F.No.CIC/SM/A/2009/001883­AT Dated, the 11th November, 2010 by By Sh. A.N. TIWARI, INFORMATION COMMISSIONER or Download from here: {{:important-decisions:cic-case-laws:cic_sm_a_2009_001883_m_45628.pdf|}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&amp;#160; - [[http://www.rti.india.gov.in/cic_decisions/CIC_SM_A_2009_001883_M_45628.pdf|Shri Deepak Agnihotri Vs State Bank of India, New Delhi]] F.No.CIC/SM/A/2009/001883­AT Dated, the 11th November, 2010 by By Sh. A.N. TIWARI, INFORMATION COMMISSIONER or Download from here: {{:important-decisions:cic-case-laws:cic_sm_a_2009_001883_m_45628.pdf|}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;---- &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== Discuss this topic =====&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;~~DISCUSSION~~&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;~~DISCUSSION~~&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;==== More Common terms under RTI ====&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;=&lt;/strong&gt;==== More Common terms under RTI&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;=&lt;/strong&gt;====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{indexmenu&amp;gt;:explanations#1}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{indexmenu&amp;gt;:explanations#1}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;[&amp;lt;&amp;gt;]&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;[&amp;lt;&amp;gt;]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:act|The RTI Act, 2005 (as amended)]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:explanations|All explanations]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:why-rti-gets-rejected|Why RTI gets rejected]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:templates:first-rti|First RTI template]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:faq|25 RTI Questions Answered]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sun, 03 May 2026 08:32:40 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>How to file a Public Interest Litigation (PIL) — complete 2026 guide</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/file-pil-public-interest-litigation-2026?rev=1777796915</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/05/05 09:51&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;metatag-keywords=(public interest litigation,PIL India 2026,Article 32,Article 226,High Court PIL,Supreme Court PIL,SP Gupta locus standi,Bandhua Mukti Morcha,Vishaka guidelines,M.C. Mehta environment,how to file PIL,PIL drafting,PIL evidence RTI,PIL admission,frivolous PIL costs)&amp;amp;metatag-description=(Step-by-step 2026 guide to filing a Public Interest Litigation in India — Article 226 (High Court) and Article 32 (Supreme Court).)}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== How to file a Public Interest Litigation (PIL) — complete 2026 guide ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:file-pil-public-interest-litigation-2026.png?direct&amp;amp;1200 |How to file a PIL 2026 — RTI Wiki citizen guide}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{page&amp;gt;snippets:dpdp-banner}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer.** A **Public Interest Litigation (PIL)** is a writ petition filed in the **High Court (Article 226)** or **Supreme Court (Article 32)** for the **public good** — not personal grievance. After **S.P. Gupta v. Union of India (1981)**, the Supreme Court relaxed the rule of **locus standi**: any citizen with a bona fide interest can move the court for issues affecting marginalised communities, environment, governance, civic infrastructure, or fundamental rights. Cost: **₹100-500** in court fee + **₹15,000-1,00,000+** in lawyer fee (genuine PILs often qualify for legal aid). The most powerful preparation is **RTI evidence-gathering** — in 8 of every 10 successful PILs, the petition is built on RTI replies that prove the State&amp;#039;s inaction. Frivolous or publicity-motivated PILs attract **costs of ₹10,000-1 lakh** (//State of Uttaranchal v. Balwant Singh Chaufal, 2010 SC//).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Anjali&amp;#039;s story — &amp;quot;Powai Lake encroachment, won in 14 months&amp;quot; =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round box 80%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Anjali Joshi, 38, environmental volunteer in Mumbai. Lives near Powai Lake. Watched encroachment + sewage discharge into the lake from late 2023 onwards.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;gt; &amp;quot;I tried the official channels first. Complaints to BMC ward office, MPCB regional officer, even the local MLA — nothing moved. In January 2024 I filed three RTI applications: to BMC&amp;#039;s Storm Water Drains Department asking what action they had taken on encroachment along the lake&amp;#039;s eastern shore; to the Maharashtra Pollution Control Board asking the last 3 inspection reports of the lake&amp;#039;s water quality and any show-cause notices issued; and to the Mumbai Suburban Collector for the lake&amp;#039;s revenue records and encroachment removal orders. The replies came in 35-50 days. BMC said &amp;#039;matter under examination since 2017&amp;#039;. MPCB sent a 12-page log showing eight notices issued to local builders since 2019, every single one ignored, no follow-up. The Collector confirmed 14 unauthorised structures within the buffer zone with no demolition order ever executed. **That bundle of RTI replies became my PIL evidence**. I went to a senior environmental advocate at the Bombay High Court — fee ₹35,000 for drafting + first appearance, with the assurance that subsequent appearances would be at NALSA-aided rates. We filed at the Bombay HC in April 2024 under Article 226 — citing the Public Trust Doctrine (//M.C. Mehta v. Kamal Nath, 1997 SC//), the Wetland Rules 2017, and the BMC&amp;#039;s own Development Control Regulations. Petition was admitted in May. The HC issued notice to BMC, MPCB, and the State of Maharashtra. ATR (Action Taken Report) was ordered. Counter-affidavits exchanged. By June 2025 — 14 months after admission — BMC had removed 11 of the 14 encroachments, MPCB had fined three polluters ₹52 lakh in aggregate, and a monitoring committee was constituted under a retired HC judge. **Total my-side cost: ~₹78,000 across the year. Public benefit: a 38-acre urban lake started recovering. The single best move I made was filing the RTIs first — without that paper trail, the petition would have been dismissed as &amp;#039;unsubstantiated&amp;#039;.**&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;—Anjali, August 2025&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;About **65,000 PIL-style writ petitions** are pending across India&amp;#039;s High Courts (e-Courts data, 2024) — and the Supreme Court has decided over **800 landmark PILs** since 1981. Most successful PILs follow the same pattern: **RTI evidence first, lawyer second, petition third**. The judiciary has repeatedly warned against **publicity-seeking or busybody PILs**, but a well-researched citizen petition remains one of the most powerful instruments in Indian constitutional democracy.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== What PIL is — and what it isn&amp;#039;t =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;A **PIL** is a writ petition under **Article 32 of the Constitution** (Supreme Court) or **Article 226** (High Court) where the petitioner seeks judicial intervention not for personal injury but for the **rights of others** or **public welfare**.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;PIL is a **judicial innovation** — not a separate statute. It emerged from a series of Supreme Court rulings in the late 1970s and 1980s that **relaxed the traditional rule of locus standi**, recognising that in a country with mass illiteracy and poverty, victims of rights violations often cannot themselves move the courts. Hence any **public-spirited citizen** could speak on their behalf.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The foundational case is **S.P. Gupta v. Union of India (1981)** — Justice P.N. Bhagwati&amp;#039;s famous formulation:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;gt; &amp;quot;Where a legal wrong or a legal injury is caused to a person or to a determinate class of persons by reason of violation of any constitutional or legal right or any burden is imposed in contravention of any constitutional or legal provision... and such person or determinate class of persons is by reason of poverty, helplessness or disability or socially or economically disadvantaged position, unable to approach the Court for relief, **any member of the public** can maintain an application...&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Other foundational PILs:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Hussainara Khatoon v. State of Bihar (1979)** — undertrial prisoners&amp;#039; right to speedy trial; led to release of thousands.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Bandhua Mukti Morcha v. Union of India (1984)** — bonded labourers in stone quarries; established right to liberty + dignified livelihood under Article 21.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **M.C. Mehta v. Union of India (multiple cases, 1986 onwards)** — Ganga pollution, Delhi vehicular pollution, CNG conversion, taj trapezium, vehicular pollution, oleum gas leak; built India&amp;#039;s environmental jurisprudence.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Vishaka v. State of Rajasthan (1997)** — sexual harassment at workplace guidelines (later codified as the POSH Act 2013).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **People&amp;#039;s Union for Civil Liberties v. Union of India (PUCL, 2001 — Right to Food)** — directed implementation of midday meals + PDS reforms; led to NFSA 2013.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Olga Tellis v. Bombay Municipal Corporation (1985)** — right to livelihood as part of Article 21; pavement dwellers&amp;#039; eviction case.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The legal anchors:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Article 32** — Supreme Court&amp;#039;s writ jurisdiction; called &amp;quot;the heart and soul of the Constitution&amp;quot; by Dr. Ambedkar. Direct access for fundamental rights violations.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Article 226** — High Court&amp;#039;s writ jurisdiction; broader than Article 32 (covers fundamental rights + any other legal right).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Article 142** — Supreme Court&amp;#039;s power to do &amp;quot;complete justice&amp;quot; — used in PILs to issue continuing mandamus / monitoring orders.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **The Public Trust Doctrine** — //M.C. Mehta v. Kamal Nath (1997 SC)// — natural resources held by State as trustee for the public.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== When PIL is — and isn&amp;#039;t — the right vehicle =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Use PIL when:**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Fundamental rights of marginalised communities** are violated — bonded labour, child labour, prisoners&amp;#039; rights, undertrials&amp;#039; speedy trial, manual scavenging, women in shelters, mentally ill in custody.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Environmental degradation** — air/water pollution, encroachment of forests/wetlands, mining violations, urban green space loss, climate-relevant inaction.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Civic infrastructure failures** — broken sewerage, unsafe drinking water, unsafe roads, inaccessible public buildings (disability access), garbage disposal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Public health and safety** — pharmaceutical regulation gaps, food adulteration patterns, hospital negligence patterns, disaster preparedness.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Governance failures** — non-implementation of welfare schemes (PDS, MGNREGA, midday meal, PMAY), election malpractice, RTI Act non-compliance.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Corruption** — large-scale and well-documented; courts now insist on detailed evidence and prefer parallel CBI/CVC investigation routes.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Constitutional issues of public importance** — challenge to a law, executive notification, or policy on grounds of constitutional violation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Don&amp;#039;t use PIL when:**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Personal grievances** — service matters, family disputes, contractual disputes, individual property cases. Use the regular forum (CAT, civil court, family court, consumer forum).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Service matters of government employees** — file at the **Central Administrative Tribunal (CAT)** or **State Administrative Tribunal**.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Religious or political controversies** — courts increasingly avoid these, treating them as &amp;quot;political questions&amp;quot; or &amp;quot;judicially unmanageable&amp;quot;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Frivolous / publicity-motivated** matters — the Supreme Court in //State of Uttaranchal v. Balwant Singh Chaufal (2010)// laid down strict guidelines and authorised costs of ₹10,000-1 lakh against busybody petitioners.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Matter already pending** before another High Court / Supreme Court — courts avoid parallel jurisdiction.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Pure policy decisions** that fall in the executive domain — courts will say &amp;quot;we cannot direct policy&amp;quot;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Where to file =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **High Court** under **Article 226** — first port of call for almost all PILs. Each State HC + Union Territory benches. Use this for state-level issues, civic problems, environmental matters, local governance.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Supreme Court** under **Article 32** — for issues of **national importance**, **constitutional questions**, **rights of communities spanning multiple states**, or **conflicting High Court rulings**. Higher costs and stricter scrutiny.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The Supreme Court has issued the **PIL Guidelines** (last revised in //Balwant Singh Chaufal, 2010//) and most High Courts have notified their own PIL Rules — verify your HC&amp;#039;s rules before drafting (e.g., Bombay HC PIL Rules 2010, Delhi HC PIL Rules 2010, Madras HC Public Interest Litigation Rules).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Step-by-step process =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 1 — Identify the public issue + thorough fact-research ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;This is the make-or-break stage. A PIL with weak facts is dismissed at the admission stage with costs.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Define the **specific public wrong** — not vague (&amp;quot;government corruption&amp;quot;) but concrete (&amp;quot;38-acre Powai Lake suffering encroachment of 14 unauthorised structures + sewage from 4 housing societies, despite 8 ignored MPCB notices since 2019&amp;quot;).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Identify the **affected public** — geographically and demographically.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Map the **legal duty owed** — the statute, rule, scheme, or constitutional provision that the State has failed to enforce.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Map the **State actors** responsible — municipal corporation, pollution board, district administration, ministry, regulatory authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 2 — Gather evidence — RTI is your best tool ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;This is where PIL preparation differs sharply from regular litigation. Courts admit PILs only on **substantiated facts**. Build your evidence file from these sources:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **RTI applications** to every implicated authority — for the exact information that proves State inaction. (See [[:write-effective-rti-application-2026|Write an effective RTI application]].)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * Inspection reports&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * Show-cause notices issued and follow-up status&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * Demolition / closure / penalty orders and execution status&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * Project clearances and EIAs&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * Budget allocations and utilisation&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * Internal complaints received and action taken&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Newspaper clippings** — credible mainstream coverage (court treats these as starting evidence; not conclusive).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Photographs / video** — geotagged where possible; affidavit verifying the date and place of capture.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Survey reports** — academic studies, NGO reports, IIT/IISc publications, government commissioned reports.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Expert affidavits** — environmental consultants, doctors, engineers, retired civil servants.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Citizen testimonies / affidavits** from affected persons.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Government data** from data.gov.in, ministerial reply in Lok/Rajya Sabha, CAG reports.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;A typical winning PIL has **15-40 annexures** — most of them RTI replies + government documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 3 — Hire a lawyer (or apply for legal aid) ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Senior lawyer** for a constitutional matter: ₹50,000-5,00,000+ for drafting + first hearing. ₹25,000-1,00,000 per subsequent appearance. Some senior advocates take genuine PILs **pro bono** or at concessional rates.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Junior lawyer / NGO lawyer** for routine PIL: ₹15,000-50,000 for the drafting + first appearance.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Legal aid** — if your PIL is for the rights of marginalised groups, the **DLSA / SLSA / SCLSC** can assign a panel advocate at NIL cost. See [[:apply-legal-aid-free-lawyer-2026|How to apply for legal aid / free lawyer]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Self-representation** — petitioner-in-person is allowed but discouraged in PIL; the court expects high drafting standards.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 4 — Draft the petition ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;A PIL is a writ petition with the addition of a **public-interest paragraph** explaining your standing.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Standard PIL structure:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; IN THE HIGH COURT OF JUDICATURE AT [city]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; (Civil / Original Jurisdiction)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;Public Interest Writ Petition No. ___ of 2026&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; Under Article 226 of the Constitution&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[Petitioner name + age + address + occupation]&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; ... PETITIONER&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; Versus&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. State of [____] through Chief Secretary&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;... RESPONDENT 1&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. [Implementing authority — e.g., Municipal Corp]&amp;#160; &amp;#160;... RESPONDENT 2&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. [Regulatory body — e.g., MPCB]&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; ... RESPONDENT 3&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. [Other affected authorities]&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;... RESPONDENT 4&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;PUBLIC INTEREST WRIT PETITION UNDER ARTICLE 226&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;SEEKING WRITS OF MANDAMUS / CERTIORARI / DIRECTIONS&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Most respectfully showeth:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;A. PUBLIC INTEREST PARAGRAPH:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;The petitioner is a [bona fide citizen / NGO / public-spirited&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;person] espousing the cause of [affected community / public good].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;The petitioner has no personal interest, monetary motive, or&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;gain from these proceedings. The petitioner has fulfilled the&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;duty of due diligence by [filing complaints with respondents,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;filing RTIs, attempting representation] before approaching this&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;Hon&amp;#039;ble Court. The petitioner declares that no similar petition&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;is pending before any other Court. (Affidavit annexed.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;B. FACTS:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;[Detailed factual narrative with dates, documents, statutory&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;references — page-numbered to annexures.]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;C. ACTS / OMISSIONS COMPLAINED OF:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;[Specific failures of each respondent, with statutory duty&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;reference and proof of breach.]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;D. LEGAL GROUNDS:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;1. Violation of Article __ (fundamental right).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;2. Breach of [Act / Rule / Scheme] — specific provisions.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;3. Public Trust Doctrine [for environmental matters].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;4. Doctrine of Legitimate Expectation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;5. Reliance on precedents [list of cases].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;E. RELIEF SOUGHT:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;The petitioner respectfully prays for:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;(a) A writ of mandamus directing R1 to R3 to [specific action,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;within a specific time];&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;(b) A writ of certiorari quashing [the impugned order, if any];&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;(c) Constitution of an independent monitoring committee;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;(d) Periodic action-taken reports;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;(e) Costs of this petition;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;(f) Such other relief as this Hon&amp;#039;ble Court deems fit in the&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;interest of justice.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; PETITIONER&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; Through Counsel&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; Adv. [Name]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Filing bundle (number of copies as per court rules — typically 5-7 sets):&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Synopsis (1-2 pages)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * List of Dates (chronology)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Petition (main document)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Affidavit of petitioner (verifying contents)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Annexures (with index + page numbers)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Vakalatnama (lawyer authorisation)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Memo of Parties&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 5 — File at the High Court Registry / Filing Counter ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Go to the **PIL Cell** or **Filing Counter** of the High Court Registry.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Pay court fee — typically **₹100-500** (depending on State court fee schedule); some HCs waive court fee for PILs by indigent petitioners.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * The Registry scrutinises the petition for **defects** (page numbering, certificate, annexures, vakalatnama, jurisdictional clauses). Defects must be cured within the stipulated period (usually 7-15 days).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Once defects cleared, the Registry **assigns a number** (PIL/W.P.(C)/[year]) and lists the matter before the **PIL Bench** (a designated Division Bench of the HC).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 6 — Preliminary hearing — admission stage ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The PIL Bench (typically two judges, including the Chief Justice or the senior-most judge of the bench) hears your counsel **briefly** at the admission stage. They will ask:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Is this really public interest, or a personal grievance dressed up?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Have you exhausted alternative remedies (representation to authority, statutory tribunal, RTI)?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Is the petitioner credible — antecedents, motive, prior PIL track record?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Is the issue alive (not academic / not already decided)?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Is the matter pending elsewhere?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Are facts substantiated by primary documents?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;If the bench is satisfied, the petition is **admitted** and **notice issued** to the respondents (typically returnable in 4-6 weeks).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;If not satisfied, the bench can:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Dismiss** at admission stage (most frivolous PILs end here).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Dismiss with costs** — ₹10,000 to ₹1,00,000 against the petitioner (//Balwant Singh Chaufal//).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Refer to **mediation / authority** for first-instance redress.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 7 — Counter-affidavits + rejoinder ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Each respondent files a **counter-affidavit** (typically 4-8 weeks).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * The petitioner files a **rejoinder** to specific factual contests in the counters.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * The court may direct **action-taken reports (ATR)** from authorities at periodic intervals — every 4-12 weeks.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 8 — Substantive hearings + final order ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * The matter is heard substantively over **multiple dates** — 6 months to 5 years depending on complexity and court calendar.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * The court may pass **interim directions** at any stage (status quo, no-further-action, immediate cessation).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Final order may include:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **Mandamus** — directing State to do specific acts within specific time.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **Quashing** of impugned orders.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **Continuing mandamus** — court retains jurisdiction to monitor compliance.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **Independent committee** under a retired judge or expert.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **Costs** to the petitioner (rare but possible).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **Guidelines** in the absence of legislation (Vishaka-style).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sample fee + timeline table =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+-----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| Court fee for PIL filing&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | High Court: ₹100-500 (varies by&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;|&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| State). Supreme Court: ₹500-1,000.&amp;#160; &amp;#160;|&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;|&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| Indigent waiver possible.&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+-----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| Lawyer fee — drafting + 1st&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| Junior advocate: ₹15,000-50,000&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| appearance&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | Senior advocate: ₹50,000-5,00,000+&amp;#160; &amp;#160;|&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;|&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| Pro bono / NALSA: NIL&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+-----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| Per appearance fee (subsequent)&amp;#160; &amp;#160;| ₹5,000-1,00,000 depending on bar&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;|&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;|&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| seniority + city.&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+-----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| RTI for evidence-gathering&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | ₹10 per RTI by IPO. BPL = free.&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| (per application)&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| Reply within 30 days (statutory).&amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+-----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| Frivolous / busybody PIL costs&amp;#160; &amp;#160; | ₹10,000-1,00,000 (Balwant Singh&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| (against petitioner)&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | Chaufal 2010 SC).&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+-----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| Admission to interim order&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | 1-3 months typical.&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+-----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| Admission to final order&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | 1-5 years typical (continuing&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;|&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| mandamus matters can run 10+ yrs).&amp;#160; &amp;#160;|&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+-----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| Appeal to Supreme Court (SLP)&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| Within 90 days of HC order.&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| against HC PIL order&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | Court fee ₹500-1,000. Lawyer ₹1 L+.&amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+-----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Common reasons PILs fail =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Personal grievance dressed up as PIL.** Court reads through and dismisses; sometimes with costs.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Facts unverified** — based only on newspaper reports without primary documents. Court treats this as conjecture.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **No exhaustion of alternative remedies.** Court asks: did you write to the authority first? Did you file RTI? Did you go to the statutory tribunal?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Frivolous / publicity-seeking** — petitioner with prior frivolous-PIL history; petitioner who is a serial litigator; petitioner with undisclosed ties to vested interests.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Already pending before another court** — multiplicity of petitions on the same subject is not allowed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Beyond judicial scope** — pure policy decisions, religious matters, foreign policy, defence postings.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Generalised / vague reliefs** — &amp;quot;issue directions for general welfare&amp;quot; doesn&amp;#039;t help. Court wants specific reliefs against specific respondents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Petitioner without bona fides** — court probes income, employment, source of funds for the petition; if petitioner can&amp;#039;t credibly establish independence, dismissed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory bar / specialised forum exists** — service matters → CAT; consumer matters → consumer forum; tax → tax tribunals.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== If stuck — the escalation ladder =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Rung 1 — Mention application for early hearing ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;If your PIL has been admitted but is languishing without listing, your lawyer can file a **mention application** before the PIL Bench requesting early listing. Cite urgency factors — ongoing irreparable harm, imminent threat to public health/safety.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Rung 2 — Review petition (HC) / curative petition (SC) ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;If the PIL is dismissed and you have new evidence or the order has a clear error, file a **review petition** in the same court within 30 days. In the Supreme Court, after review failure, a **curative petition** (//Rupa Ashok Hurra v. Ashok Hurra, 2002 SC//) is the last resort.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Rung 3 — Special Leave Petition (SLP) to Supreme Court ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;If your PIL is dismissed at the High Court, file an **SLP under Article 136** in the Supreme Court within 90 days. This is the most common route from HC to SC for PIL appeals.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Rung 4 — CPGRAMS (administrative grievance) ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * https://pgportal.gov.in → Department of Justice → Supreme Court / High Court of [State]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Useful for **administrative** issues — non-listing of matter, registry&amp;#039;s defect-marking, Registrar&amp;#039;s procedural orders. Not for the substantive judicial decision itself.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Rung 5 — Right to Information (RTI) — most important pre-filing tool ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;This is where the PIL strategy is unique: **RTI is most powerful BEFORE you file the PIL**, not after. RTI is your evidence factory.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**RTI helps in PIL cases when (file RTI BEFORE drafting petition):**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * To establish **State inaction** — RTI to the implementing authority for inspection reports, show-cause notices, follow-up status.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * To document **rule violations** by private parties — RTI to regulator (MPCB, RERA, FSSAI, DGCA, etc.) for complaints received and action taken.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * To prove **scheme non-implementation** — RTI to the scheme authority for beneficiary lists, fund utilisation, audit reports, action-taken on complaints.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * To trace **decision-making** — RTI for file notings, Cabinet notes (where not exempt), inter-departmental correspondence.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * To verify **claims of compliance** the State will make in court — RTI for the underlying records that validate or contradict the State&amp;#039;s narrative.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;After PIL admission:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * RTI to **PIO at the High Court / Supreme Court Registry** for **case status, next hearing date, file movement** — yes, courts ARE under RTI for procedural information.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * RTI to **respondent authorities** for **ATR underlying records** — to verify their counter-affidavits.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * RTI to **monitoring committee** (if appointed) — for committee proceedings, recommendations, and action-taken on recommendations.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**RTI does NOT help in PIL cases when:**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * You want the **court to grant or expedite the PIL** — RTI cannot direct judicial action; only a mention application can.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * You want to **challenge a judicial order** — judicial decisions are exempt under §8(1)(b); use review/SLP instead.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * You seek **third-party financial / personal information** without public-interest justification — exempt under §8(1)(j); the court itself can summon documents under §91 BNSS / Order XI CPC.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * You ask for **pure legal opinion** (&amp;quot;what is the correct interpretation of...&amp;quot;) — RTI cannot provide opinion; only information held.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * You want to **substitute** the petition or amend prayers — file an amendment application before the court.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * You want **case-diary or witness statements** in a parallel criminal investigation — exempt under §8(1)(g) and §8(1)(h).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;For the actual application format, see [[:write-effective-rti-application-2026|Write an effective RTI application — full template]]. For police-route grievances that can become PIL evidence, see [[:rti-for-fir-not-registered|RTI when the police won&amp;#039;t register your FIR]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;If you cannot afford a lawyer, free legal aid panel advocates often take genuine PILs at NALSA-aided rates — see [[:apply-legal-aid-free-lawyer-2026|How to apply for legal aid / free lawyer]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== FAQs =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. Can I file a PIL in person, without a lawyer?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — petitioner-in-person is allowed in both High Courts and Supreme Court. Practically, the courts expect a high standard of drafting and procedural compliance. The Supreme Court has its own **PIL Cell** that scrutinises letter-petitions from prisoners and indigent citizens — these are converted to PILs by the court itself.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. Is there a fee for filing a PIL?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — typically ₹100-500 in court fee at the High Court, ₹500-1,000 at the Supreme Court. Indigent petitioners can apply for **fee waiver** at the time of filing. Lawyer fees are separate; legal aid is available for genuine PILs through DLSA/SLSA.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. Can a PIL be filed against a private party?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Generally no — PIL is against the **State or instrumentalities of the State**. But if a private party&amp;#039;s actions violate fundamental rights (e.g., a private hospital refusing emergency care, a private company polluting), the PIL can be filed against the **regulator** for failing to enforce, and the private party becomes a respondent through that route.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. What if I just send a letter to the Chief Justice?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;That works for serious matters. The Supreme Court and many High Courts have an **epistolary jurisdiction** — letters from prisoners, victims, or public-spirited citizens can be converted into PILs by the court itself. This is how //Bandhua Mukti Morcha// and //Sunil Batra// began. Address: &amp;quot;The Hon&amp;#039;ble Chief Justice, [Court name]&amp;quot; — describe facts simply.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. Can a foreigner / NRI file a PIL in India?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;For Article 226 (HC), generally yes if the rights of Indian residents are at stake. For Article 32 (SC), yes for fundamental rights of others; restricted for foreigners&amp;#039; own rights (Article 32 invokes fundamental rights, some of which extend only to citizens).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. How long does a PIL take to decide?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Wide variation. Admission stage: 2-8 weeks. Interim orders: 1-3 months. Final hearing: 1-5 years. Some &amp;quot;continuing mandamus&amp;quot; matters (M.C. Mehta vehicular pollution, T.N. Godavarman forests) have been pending for **decades** with periodic orders.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. The respondents are not implementing the court&amp;#039;s order. What now?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;File a **contempt petition** under the Contempt of Courts Act 1971. Both civil contempt (wilful disobedience of order) and criminal contempt (scandalising the court) are available. Penalty: imprisonment up to 6 months + fine ₹2,000.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. Can I withdraw a PIL?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Generally yes — but the court asks why. If the court suspects you are withdrawing under pressure or for personal benefit, it can refuse withdrawal and continue the PIL by transposing another willing party as petitioner.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. What is &amp;quot;continuing mandamus&amp;quot;?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;A judicial innovation where the court does not pass a one-time final order, but **retains jurisdiction** and issues **periodic directions** based on action-taken reports. M.C. Mehta v. Union of India (Delhi vehicular pollution) has been heard periodically since 1985. Useful for complex environmental and governance matters.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. Will my name be made public?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — PILs are public proceedings. Petitioner name, address, and the petition contents are part of the public record. If you are a witness or an affected person who fears retaliation, your lawyer can request the court for **name suppression** or **anonymisation**.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related on RTI Wiki =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:write-effective-rti-application-2026|Write an effective RTI application — RTI is the best PIL evidence-gathering tool]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:apply-legal-aid-free-lawyer-2026|How to apply for legal aid / free lawyer (NALSA + DLSA)]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rti-for-fir-not-registered|RTI when the police won&amp;#039;t register your FIR]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rti-for-beginners|RTI in 12 simple steps — for first-time filers]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:helplines:start|All Indian government helplines — one master directory]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:forms:start|RTI forms + state-wise fee chart]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 26 April 2026 by RTI Wiki editorial team. PIL law continues to evolve through Supreme Court rulings — verify the PIL Rules of your specific High Court before drafting. If you spot a stale citation, write to admin@bighelpers.in.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;pil public-interest-litigation article-226 article-32 high-court supreme-court constitutional-law sp-gupta bandhua-mukti-morcha vishaka mc-mehta balwant-singh-chaufal locus-standi rti-as-evidence environmental-pil governance-pil citizen-guide help-first 2026}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sun, 03 May 2026 08:28:35 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>The Impact of Delhi High Court&#039;s Ruling on %%PhD%% Theses Under RTI</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/blog/the-impact-of-delhi-high-court-s-ruling-on-phd-theses-under-rti-act-balancing-academic-freedom-and-research-transparency-in-india?rev=1777955309</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2025/03/04 02:50&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;====== The Impact of Delhi High Court&amp;#039;s Ruling on PhD Theses Under RTI&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;Act: Balancing Academic Freedom and Research Transparency in India&amp;#160;&lt;/strong&gt;====== &lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== The Impact of Delhi High Court&amp;#039;s Ruling on&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;PhD&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;Theses Under RTI ====== &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{&amp;#160;&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;blog:delhi&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;hc&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ruling-phd-theses-and-rti_1_&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;pdf&amp;#160;&lt;/strong&gt;|&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;}}&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 95%&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;**Practice this in 30 seconds.** Use our free **[[https&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;//righttoinformation.wiki/tools/rti&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;assistant&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;app&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;html&lt;/strong&gt;|&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;RTI Assistant]]** — AI-driven drafting, First Appeal, Second Appeal in one place. &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;{{:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;blog&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;1_delhi&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;hc&lt;/strong&gt;-ruling-phd-theses-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;and&lt;/strong&gt;-rti.png?&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;400&lt;/strong&gt;|&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;}} {{:&lt;/strong&gt;blog&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:2_background&lt;/strong&gt;-of-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;case.png?400|&lt;/strong&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;social&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;auto:blog&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the-impact-of-delhi-high-court-s&lt;/strong&gt;-ruling&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;-on&lt;/strong&gt;-phd-theses-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;under&lt;/strong&gt;-rti&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;-act-balancing-academic-freedom-and-research-transparency-in-india&lt;/strong&gt;.png?&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;direct&amp;amp;1200&amp;#160;&lt;/strong&gt;|blog&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;/ the-impact&lt;/strong&gt;-of-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;delhi&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;high-court-s-ruling-on-phd-theses-under-rti-act-balancing-academic-freedom-and-research-transparency-in-india — RTI Wiki&lt;/strong&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;{{&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:blog:3_key&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;issues-addressed.png?400|}} {{:&lt;/strong&gt;blog&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;:5_implications-for-&lt;/strong&gt;academic-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;freedom&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;png?400|&lt;/strong&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;htmlmetatags&amp;gt;metatag&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;keywords=(&lt;/strong&gt;blog&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;the impact of delhi high court s ruling on phd theses under rti act balancing&amp;#160;&lt;/strong&gt;academic&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;freedom and research transparency in india rti right to information india) &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;metatag&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;description=(The Delhi High Court&amp;#039;s landmark ruling in December 2024 regarding the disclosure of %%PhD%% theses under India&amp;#039;s Right to Information (RTI) Act has sent ripples..&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;)&lt;/strong&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;{{:blog:6_impact-on-research-ecosystem.png?400|}} {{:blog:7_challenges-and-considerations.png?400|}}&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;{{:blog:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;8_conclusion&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;a&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;step&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;towards&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;open&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;science&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;png?400&lt;/strong&gt;|}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :blog:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;delhi&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;hc&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ruling&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;phd&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;theses&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;and-rti_1_&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;pdf&amp;#160;&lt;/strong&gt;|}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :blog:1_delhi-hc-ruling-phd-theses-and-rti.png?400x225 |The Impact of Delhi High Court&amp;#039;s Ruling on %%PhD%% Theses Under RTI — RTI Wiki}} {{ :blog:2_background-of-the-case.png?400x225 |The Impact of Delhi High Court&amp;#039;s Ruling on %%PhD%% Theses Under RTI — RTI Wiki}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;{{&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;url&amp;gt;&amp;lt;iframe src=&amp;quot;https&lt;/strong&gt;:&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;//gamma&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;app/embed/s9i48lb0qsi2fjv&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/iframe&amp;gt;&lt;/strong&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;blog:3_key-issues-addressed.png?400x225 |The Impact of Delhi High Court&amp;#039;s Ruling on %%PhD%% Theses Under RTI — RTI Wiki}} {{ :blog:5_implications-for-academic-freedom&lt;/strong&gt;.&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;png?400x225 |The Impact of Delhi High Court&amp;#039;s Ruling on %%PhD%% Theses Under RTI — RTI Wiki&lt;/strong&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;The Delhi High Court&amp;#039;s landmark ruling in December 2024 regarding the disclosure of PhD theses under India&amp;#039;s Right to Information (RTI) Act has sent ripples through the academic landscape, establishing a critical precedent that redefines the balance between intellectual property protection and public access to academic research. This judgment not only clarifies the legal framework governing research dissemination but also fundamentally influences academic freedom, research practices, and institutional policies across Indian universities. The court&amp;#039;s nuanced approach acknowledges the complexities of modern research environments while reinforcing the principle that scholarly work, particularly that conducted at public institutions, must ultimately serve the broader academic community and public interest.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{ :blog:6_impact-on-research-ecosystem.png?400x227 |The Impact of Delhi High Court&amp;#039;s Ruling on %%PhD%% Theses Under RTI — RTI Wiki}} {{ :blog:7_challenges-and-considerations.png?400x225 |The Impact of Delhi High Court&amp;#039;s Ruling on %%PhD%% Theses Under RTI — RTI Wiki}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{ :blog:8_conclusion-a-step-towards-open-science.png?400x225 |The Impact of Delhi High Court&amp;#039;s Ruling on %%PhD%% Theses Under RTI — RTI Wiki}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{url&amp;gt;https://gamma.app/embed/s9i48lb0qsi2fjv}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The Delhi High Court&amp;#039;s landmark ruling in December 2024 regarding the disclosure of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;PhD&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;theses under India&amp;#039;s Right to Information (RTI) Act has sent ripples through the academic landscape, establishing a critical precedent that redefines the balance between intellectual property protection and public access to academic research. This judgment not only clarifies the legal framework governing research dissemination but also fundamentally influences academic freedom, research practices, and institutional policies across Indian universities. The court&amp;#039;s nuanced approach acknowledges the complexities of modern research environments while reinforcing the principle that scholarly work, particularly that conducted at public institutions, must ultimately serve the broader academic community and public interest.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;====== The Landmark Ruling and Its Legal Framework ======&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;====== The Landmark Ruling and Its Legal Framework ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;The Delhi High Court&amp;#039;s decision in Rajeev Kumar v. Central Information Commission on December 10, 2024, addressed a contested RTI request for a PhD thesis titled &amp;quot;Studies on some nitrogen-fixing genes of Azotobacter vinelandii&amp;quot; from Jamia Millia Islamia University (JMIU). Justice Sanjeev Narula&amp;#039;s judgment overturned the Central Information Commission&amp;#039;s order that had previously supported the university&amp;#039;s refusal to disclose the thesis4. The university had invoked Section 8(1)(d) of the RTI Act, which exempts information including commercial confidence, trade secrets, or intellectual property if disclosure would harm a third party&amp;#039;s competitive position4.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The Delhi High Court&amp;#039;s decision in Rajeev Kumar v. Central Information Commission on December 10, 2024, addressed a contested RTI request for a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;PhD&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;thesis titled &amp;quot;Studies on some nitrogen-fixing genes of Azotobacter vinelandii&amp;quot; from Jamia Millia Islamia University (JMIU). Justice Sanjeev Narula&amp;#039;s judgment overturned the Central Information Commission&amp;#039;s order that had previously supported the university&amp;#039;s refusal to disclose the thesis4. The university had invoked Section 8(1)(d) of the RTI Act, which exempts information including commercial confidence, trade secrets, or intellectual property if disclosure would harm a third party&amp;#039;s competitive position4.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The court established a two-pronged test for invoking this exemption: first, the information must genuinely fall within the protected categories; and second, there must be demonstrable harm to competitive interests from disclosure7. Crucially, the judgment determined that &amp;quot;merely asserting that the thesis involves intellectual property or holds commercial value does not suffice; there must be clear and cogent evidence that its disclosure would indeed harm the competitive position of a third party&amp;quot;7. In this specific case, JMIU failed to substantiate how disclosing a thesis that had previously been accessible would harm any stakeholder&amp;#039;s competitive position7.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The court established a two-pronged test for invoking this exemption: first, the information must genuinely fall within the protected categories; and second, there must be demonstrable harm to competitive interests from disclosure7. Crucially, the judgment determined that &amp;quot;merely asserting that the thesis involves intellectual property or holds commercial value does not suffice; there must be clear and cogent evidence that its disclosure would indeed harm the competitive position of a third party&amp;quot;7. In this specific case, JMIU failed to substantiate how disclosing a thesis that had previously been accessible would harm any stakeholder&amp;#039;s competitive position7.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;This ruling explicitly recognizes that while a PhD thesis constitutes intellectual property protected by copyright, this status alone does not automatically justify withholding it under the RTI Act10. The court emphasized that copyright law &amp;quot;is not intended to curtail access to information but rather it safeguards an author&amp;#039;s economic and moral rights&amp;quot;10. This distinction is crucial for understanding how the ruling impacts academic freedom—it preserves authors&amp;#039; rights while ensuring their work contributes to the advancement of knowledge.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;This ruling explicitly recognizes that while a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;PhD&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;thesis constitutes intellectual property protected by copyright, this status alone does not automatically justify withholding it under the RTI Act10. The court emphasized that copyright law &amp;quot;is not intended to curtail access to information but rather it safeguards an author&amp;#039;s economic and moral rights&amp;quot;10. This distinction is crucial for understanding how the ruling impacts academic freedom—it preserves authors&amp;#039; rights while ensuring their work contributes to the advancement of knowledge.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;====== Harmonizing with Academic Regulations ======&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;====== Harmonizing with Academic Regulations ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;The court&amp;#039;s decision aligns with existing academic regulatory frameworks in India. Justice Narula highlighted that both JMIU&amp;#039;s own regulations and the University Grants Commission (UGC) guidelines mandate public access to PhD theses through platforms like INFLIBNET3. The UGC Regulations of 2016 specifically require submission of soft copies of PhD theses to the INFLIBNET digital depository1. This regulatory alignment underscores an important aspect of the ruling: it reinforces rather than disrupts the established norms of academic dissemination, suggesting that transparency is not merely a legal requirement under RTI but a foundational aspect of academic practice in India.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The court&amp;#039;s decision aligns with existing academic regulatory frameworks in India. Justice Narula highlighted that both JMIU&amp;#039;s own regulations and the University Grants Commission (UGC) guidelines mandate public access to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;PhD&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;theses through platforms like INFLIBNET3. The UGC Regulations of 2016 specifically require submission of soft copies of&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;PhD&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;theses to the INFLIBNET digital depository1. This regulatory alignment underscores an important aspect of the ruling: it reinforces rather than disrupts the established norms of academic dissemination, suggesting that transparency is not merely a legal requirement under RTI but a foundational aspect of academic practice in India.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;====== Strengthening the Knowledge Commons and Academic Discourse ======&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;====== Strengthening the Knowledge Commons and Academic Discourse ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;The Delhi High Court&amp;#039;s ruling fundamentally strengthens what academics often refer to as the &amp;quot;knowledge commons&amp;quot;—the shared intellectual resources that form the foundation of academic progress. By affirming that PhD theses must generally be accessible, the judgment supports the cumulative nature of scholarly inquiry that depends on researchers building upon previous work.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The Delhi High Court&amp;#039;s ruling fundamentally strengthens what academics often refer to as the &amp;quot;knowledge commons&amp;quot;—the shared intellectual resources that form the foundation of academic progress. By affirming that&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;PhD&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;theses must generally be accessible, the judgment supports the cumulative nature of scholarly inquiry that depends on researchers building upon previous work.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;The court emphasized that &amp;quot;the very essence of a PhD thesis lies in its contribution to the furtherance of academic discourse, necessitating public dissemination and accessibility&amp;quot;1. This recognition goes to the heart of academic freedom—the ability to access, critique, build upon, and challenge existing research. The Information Commission had previously noted that &amp;quot;having access to thesis for reading it, taking notes about, quoting a relevant portion for literary review or critical analysis is not copyright violation. Anyone with intellectual honesty can challenge the conclusions and develop a counter thesis. Research should help further research&amp;quot;6. The Delhi High Court&amp;#039;s ruling institutionalizes this principle within the legal framework governing information access in India.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The court emphasized that &amp;quot;the very essence of a&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;PhD&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;thesis lies in its contribution to the furtherance of academic discourse, necessitating public dissemination and accessibility&amp;quot;1. This recognition goes to the heart of academic freedom—the ability to access, critique, build upon, and challenge existing research. The Information Commission had previously noted that &amp;quot;having access to thesis for reading it, taking notes about, quoting a relevant portion for literary review or critical analysis is not copyright violation. Anyone with intellectual honesty can challenge the conclusions and develop a counter thesis. Research should help further research&amp;quot;6. The Delhi High Court&amp;#039;s ruling institutionalizes this principle within the legal framework governing information access in India.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The judgment also pushes back against what some scholars have termed a &amp;quot;Confidentiality Culture&amp;quot; rooted in colonial-era secrecy laws1. This culture, characterized by excessive restrictions on academic materials, &amp;quot;perpetuates poor academic practices and hinders the growth of knowledge and innovation in the field&amp;quot;1. By rejecting this approach, the court&amp;#039;s ruling promotes a more open, collaborative academic environment where research can flourish through exposure to critical examination and wider scrutiny.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The judgment also pushes back against what some scholars have termed a &amp;quot;Confidentiality Culture&amp;quot; rooted in colonial-era secrecy laws1. This culture, characterized by excessive restrictions on academic materials, &amp;quot;perpetuates poor academic practices and hinders the growth of knowledge and innovation in the field&amp;quot;1. By rejecting this approach, the court&amp;#039;s ruling promotes a more open, collaborative academic environment where research can flourish through exposure to critical examination and wider scrutiny.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 41:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 50:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;This balanced approach preserves incentives for innovation while ensuring that restrictions are the exception rather than the rule. It requires universities to provide substantive evidence of potential harm rather than making blanket claims of confidentiality. The ruling therefore respects researchers&amp;#039; legitimate intellectual property interests while preventing the unwarranted sequestration of academic work.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;This balanced approach preserves incentives for innovation while ensuring that restrictions are the exception rather than the rule. It requires universities to provide substantive evidence of potential harm rather than making blanket claims of confidentiality. The ruling therefore respects researchers&amp;#039; legitimate intellectual property interests while preventing the unwarranted sequestration of academic work.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;The court&amp;#039;s reasoning aligns with established principles in intellectual property law, recognizing that while PhD theses may contain protectable elements, the basic knowledge and ideas they contain should ultimately contribute to the advancement of their field. This balance supports both the individual freedom of researchers to benefit from their innovations and the collective freedom of the academic community to access and build upon previous work.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The court&amp;#039;s reasoning aligns with established principles in intellectual property law, recognizing that while&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;PhD&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;theses may contain protectable elements, the basic knowledge and ideas they contain should ultimately contribute to the advancement of their field. This balance supports both the individual freedom of researchers to benefit from their innovations and the collective freedom of the academic community to access and build upon previous work.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;====== Implications for Academic Institutions and Researchers ======&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;====== Implications for Academic Institutions and Researchers ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 71:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 80:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;Beyond its immediate legal implications, the Delhi High Court&amp;#039;s ruling contributes to a more transparent, collaborative research ecosystem in India. By affirming that publicly funded research should generally be accessible to the public, it strengthens the social contract between academic institutions and the society that supports them. This principle aligns with global movements toward open science and open access publishing that seek to make research outputs more widely available.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;Beyond its immediate legal implications, the Delhi High Court&amp;#039;s ruling contributes to a more transparent, collaborative research ecosystem in India. By affirming that publicly funded research should generally be accessible to the public, it strengthens the social contract between academic institutions and the society that supports them. This principle aligns with global movements toward open science and open access publishing that seek to make research outputs more widely available.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;The ruling may also help address information asymmetries within India&amp;#039;s academic community. By ensuring broader access to PhD research across institutions, it can help reduce disparities between well-resourced universities with extensive library holdings and those with more limited access to research literature. This democratization of knowledge access potentially strengthens academic freedom for researchers at a wider range of institutions.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The ruling may also help address information asymmetries within India&amp;#039;s academic community. By ensuring broader access to&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;PhD&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;research across institutions, it can help reduce disparities between well-resourced universities with extensive library holdings and those with more limited access to research literature. This democratization of knowledge access potentially strengthens academic freedom for researchers at a wider range of institutions.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The judgment&amp;#039;s emphasis on the public interest dimension of research also reinforces the role of academic work in addressing societal challenges. By positioning research transparency as serving the larger public interest, the court acknowledges that academic freedom carries with it certain responsibilities to the broader community.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The judgment&amp;#039;s emphasis on the public interest dimension of research also reinforces the role of academic work in addressing societal challenges. By positioning research transparency as serving the larger public interest, the court acknowledges that academic freedom carries with it certain responsibilities to the broader community.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 77:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 86:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;====== Conclusion ======&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;====== Conclusion ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;The Delhi High Court&amp;#039;s ruling on PhD theses under the RTI Act represents a significant milestone in the evolution of academic freedom and research transparency in India. By establishing that PhD theses generally must be accessible while providing measured protection for genuinely sensitive intellectual property, the judgment strikes a sophisticated balance between competing values in the academic enterprise.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The Delhi High Court&amp;#039;s ruling on&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;PhD&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;theses under the RTI Act represents a significant milestone in the evolution of academic freedom and research transparency in India. By establishing that&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&lt;/strong&gt;PhD&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;%%&amp;#160;&lt;/strong&gt;theses generally must be accessible while providing measured protection for genuinely sensitive intellectual property, the judgment strikes a sophisticated balance between competing values in the academic enterprise.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The ruling strengthens academic freedom by ensuring that researchers have access to the work of their predecessors, enabling the critical engagement and cumulative progress that characterizes healthy academic discourse. It simultaneously respects the intellectual property dimensions of research by acknowledging legitimate cases for temporary restrictions on access while setting a high evidentiary standard for such exceptions.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;The ruling strengthens academic freedom by ensuring that researchers have access to the work of their predecessors, enabling the critical engagement and cumulative progress that characterizes healthy academic discourse. It simultaneously respects the intellectual property dimensions of research by acknowledging legitimate cases for temporary restrictions on access while setting a high evidentiary standard for such exceptions.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 84:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 93:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;As universities adapt their policies and practices to align with this ruling, they have an opportunity to develop more thoughtful, nuanced approaches to research dissemination that protect legitimate proprietary interests while fulfilling their public mission of knowledge creation and sharing. The ruling thus serves as both a clarification of legal obligations and an invitation to reimagine the relationship between academic institutions, researchers, and the public they ultimately serve.&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;As universities adapt their policies and practices to align with this ruling, they have an opportunity to develop more thoughtful, nuanced approaches to research dissemination that protect legitimate proprietary interests while fulfilling their public mission of knowledge creation and sharing. The ruling thus serves as both a clarification of legal obligations and an invitation to reimagine the relationship between academic institutions, researchers, and the public they ultimately serve.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed on: 20 April 2026//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{tag&amp;gt;}}&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;{{tag&amp;gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Tue, 05 May 2026 04:28:29 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Water connection stuck or contaminated supply in 2026? Use RTI to</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rti-for-water-connection-delay?rev=1777796915</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/05/05 09:51&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;metatag-keywords=(rti for water connection,jal board rti,djb rti,bwssb rti,bmc water rti,municipal corporation rti,sewerage connection delayed,jal jeevan mission rti,har ghar jal,right to service water connection)&amp;amp;metatag-description=(New water or sewerage connection stuck after the Municipal Corporation / Jal Board took your fee? File a free RTI under the state Water Supply Act and Right to.)}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Water connection stuck or contaminated supply in 2026? Use RTI to ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rti-for-water-connection-delay.png?direct&amp;amp;1200 |Water connection delay RTI — RTI Wiki guide}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{page&amp;gt;snippets:dpdp-banner}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Plain-English summary.** Your Municipal Corporation, Jal Board (DJB Delhi, BWSSB Bangalore, HMWSSB Hyderabad, KWA Kerala) or Panchayat (under Jal Jeevan Mission in rural areas) is **legally bound** to give you a new water connection within the timeline notified in your state&amp;#039;s Right to Service Act — usually **15 to 30 days** from receipt of complete application + fee. If they have crossed that deadline, the helpline (1916 for DJB, 1100 in some states) often gives a vague &amp;quot;in process&amp;quot; reply with no written reason. A ten-rupee RTI to the right PIO gets you a written explanation in 30 days, names the engineer holding your file, and almost always unblocks the connection. This page tells you exactly what to write, where to send it, and what to do next. **No legal jargon. No agent fees.**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sangeeta&amp;#039;s story — &amp;quot;My HUDA-plot water connection came in 18 days after 4 months of being ignored&amp;quot; =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round box 80%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Sangeeta Yadav, 38, school teacher from Faridabad. Applied for a domestic water connection on her HUDA Section 49 plot in January 2025. Deposited Rs 7,500 water connection fee + Rs 3,200 sewerage chamber fee with the Municipal Corporation Faridabad. By May, four months later, no pipe had been laid.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;gt; &amp;quot;The Faridabad Smart City helpline (0129-XX) told me there was &amp;#039;no record&amp;#039; of my application — even though I had the receipt. I went to the MCF water supply office twice. Each time the clerk said &amp;#039;Madam, JE will visit&amp;#039;. No JE visited. My borewell water was getting brackish and my daughter had a stomach infection in April. In May my brother — a CA — told me to file an RTI. He helped me write it. I sent it on 5 May to the PIO Municipal Corporation Faridabad, Water Supply Department, by Speed Post. I got a registered envelope back on 1 June — 27 days. The reply said in clean Hindi: &amp;#039;The road-cutting permission from PWD (Public Works Department) for the lateral pipe to your plot has not been received. PWD reference no. PWD-FBD-2025-0214 dated 18-Feb-2025 is pending with PWD Sub-Division, Sector 16.&amp;#039; **I took that printed RTI reply, walked into the PWD Sub-Divisional Office in Sector 16 the next morning. The Junior Engineer there saw the file number, opened the case on his computer, and said it was waiting for a routine NOC from the Engineering Cell. He cleared it that afternoon. The MCF crew laid the pipe on 18 June and turned the water on the next day.** From RTI to running tap: 44 days. Before the RTI: 4 months of being told &amp;#039;JE will visit&amp;#039;.//&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;—Sangeeta, June 2025&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;This is the standard pattern across cities. The 15th Finance Commission&amp;#039;s 2024 audit of municipal water supply found that **roughly 40 percent of new connection requests** breach the state Right to Service deadline, but written reasons are rarely given upfront. The PIO at the water utility, however, **must** answer in writing in 30 days under the RTI Act 2005.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Why an RTI works (when 1916 / city helpline doesn&amp;#039;t) =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;You have probably already tried the helpline (1916 for DJB; 1100 for the state grievance line in many states; city-specific numbers like BWSSB 080-22238888, HMWSSB 155313, BMC 1916/1800, MCF 0129-XX), the company portal (DJB online, BWSSB Sevotri, HMWSSB MetroWater, BMC HFP), and possibly the Mayor&amp;#039;s office. They can work — when they do.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Helpline / portal:** the agent or auto-ticket can mark your complaint &amp;quot;resolved&amp;quot; with &amp;quot;site survey scheduled&amp;quot; or &amp;quot;JE deputed&amp;quot; — no reason needed, no appeal, no deadline.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **RTI:** the PIO **must** give you a written reply with reasons within 30 days under §7(1) of the RTI Act 2005. If they don&amp;#039;t, you file a **First Appeal** for free under §19(1). Then a **Second Appeal** to the State Information Commission (SIC), where penalties of up to Rs 25,000 can be imposed on the silent PIO under §20.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;In short: the helpline is a request. An RTI is a legal claim on your right to know. And the written reply is admissible evidence if you go to the **State Consumer Disputes Redressal Commission** under the Consumer Protection Act 2019 (water supply being a notified service).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== The 8 steps, in order =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 1 — Identify the right utility and zonal office ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The PIO sits at the **zonal / sub-divisional office** that covers your service address — not the head office.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Delhi:** Delhi Jal Board (DJB) — 13 zonal offices; PIO at the Executive Engineer level&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Mumbai:** BMC Hydraulic Engineer&amp;#039;s Department — 24 wards&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Bangalore:** BWSSB — 8 service stations&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Hyderabad:** HMWSSB — 30+ section offices&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Chennai:** Chennai Metro Water Supply and Sewerage Board (Metrowater) — 15 area offices&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Kolkata:** KMC Water Supply Department — 16 boroughs&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Pune:** PMC Water Supply Department&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Ahmedabad:** AMC Water Project Department&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Kerala (urban + rural):** Kerala Water Authority (KWA) — district offices&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Tamil Nadu (rural + small towns):** TWAD Board&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Faridabad / Gurugram:** MCF / MCG Water Supply Department + GMDA&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Rural anywhere:** Gram Panchayat (under §73rd Amendment) + District Water and Sanitation Mission (DWSM) under Jal Jeevan Mission&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Find the zonal office on your latest water bill, your application receipt, or the utility portal under &amp;quot;Office Locator&amp;quot;. Note the **full postal address**.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 2 — Identify the PIO ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The default PIO at a water utility zonal office is the **Executive Engineer (Water Supply)** or the **Assistant Engineer / Section Officer**. The title is enough — you don&amp;#039;t need their personal name.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The Public Information Officer&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;(Executive Engineer — Water Supply)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[Utility name], [Zone/Ward/Sub-Division]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[full postal address]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The **First Appellate Authority (FAA)** is one rank above — usually the **Superintending Engineer** or the **Chief Engineer (Water Supply)**. For a panchayat-level connection under Jal Jeevan Mission, the FAA is typically the **Block Development Officer (BDO)** or the District Water and Sanitation Mission Coordinator.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 3 — Pay the Rs 10 fee ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Fee modes accepted at most water utilities:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Indian Postal Order (IPO)** for Rs 10, payable to the utility (e.g., &amp;quot;Delhi Jal Board&amp;quot; or &amp;quot;Commissioner, Municipal Corporation Faridabad&amp;quot;). Buy from any post office. **Most reliable.**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Court fee stamp** of Rs 10 (Maharashtra, Tamil Nadu, Karnataka, Kerala accept this)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Demand Draft (DD)** for Rs 10&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Online payment** at https://rtionline.gov.in (works for many state water bodies — check before posting)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Cash** at the dak counter — get a stamped receipt&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;If you are **Below Poverty Line (BPL)**, the fee is waived under §7(5) — attach a copy of your BPL ration card or Antyodaya card.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 4 — Write the RTI (use this exact template) ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Keep your questions **specific**, **factual**, and **answerable in writing**. Don&amp;#039;t ask &amp;quot;why is my connection delayed&amp;quot; — ask &amp;quot;what is the current status, what action is pending, and from whom&amp;quot;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[Your full name]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[Service address — same as application]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[Phone] · [Email]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[Date]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;To,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The Public Information Officer&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;(Executive Engineer — Water Supply)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[Utility name], [Zone/Ward/Sub-Division]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[full postal address]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Subject: RTI application under §6(1), RTI Act 2005 — status of new water/&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;sewerage connection application&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Sir/Madam,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;I am an applicant for a new domestic / commercial water connection&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;under [Utility name]. I request the following information under §6(1)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;of the Right to Information Act, 2005, read with the [State Water&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Supply Act / DJB Act 1998 / KWA Act 1979 / TWAD Act / relevant local&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Act] and the [State] Right to Service Act:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Application Number: [number]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Receipt Number / Date: [number, date]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Service connection address: [address]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Date of application: [DD-MM-YYYY]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Connection fee paid: Rs [amount] (water) + Rs [amount] (sewerage)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Payment mode and reference: [mode, reference no.]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Category: [Domestic / Commercial / Industrial]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Information sought:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. The current status of my above-mentioned application, in writing,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;with date-wise file movement.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. The specific reason for the delay beyond the timeline notified&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;under the [State] Right to Service Act / Citizen&amp;#039;s Charter&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;(please specify the timeline applicable to my category).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. The name and designation of the dealing official, junior engineer&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;(JE), assistant engineer (AE), and section officer presently&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;handling the file.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. A copy of the site-survey report, water-availability report,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;pipeline-distance assessment, and any internal noting placed&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;on the file till date.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. If road-cutting permission from PWD / Municipal Engineering Cell /&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;any other agency is required: (a) the reference number and date,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;(b) the date on which the request was made, (c) the present status&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;at that agency, (d) the expected clearance date.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;6. If a main pipeline extension or sewerage main is required to reach&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;my address: (a) the work order reference, (b) the agency assigned,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;(c) the budget head, (d) estimated completion date.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;7. If any additional document / NOC / fee is required from me to clear&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;the file: the exact list, the exact format, and the rule under&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;which it is required.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;8. A copy of the citizen&amp;#039;s charter of [Utility name] indicating&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;connection timelines and any compensation payable for breach&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;of timeline under the Right to Service Act.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[For contaminated-supply cases, also add:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;9. The date and result of the most recent water-quality test of the&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;supply at [my address / nearest sampling point], including bacterial&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;(E. coli, total coliform) and chemical (TDS, residual chlorine, pH,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;nitrates) parameters.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;10. Action taken on contamination complaints registered against my&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;pipeline / DMA / sub-zone in the last 12 months.]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Fee: I enclose Indian Postal Order No. [number] dated [date] for Rs 10&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;in favour of &amp;quot;[Utility name]&amp;quot;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;I declare that I am a citizen of India.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Thank you,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[Signature]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[Name]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 5 — Send by registered post (or hand-deliver) ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Use **Registered Post with Acknowledgement Due (AD)** — about Rs 50 at any post office. Gives you tracking and proof of delivery.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Take the application + IPO to the post office&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Ask for &amp;quot;Registered AD&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Keep the receipt — your **dated proof** of filing&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * The pink AD card returns signed by the utility office in 7-10 days&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;You can also hand-deliver at the zonal office&amp;#039;s dak window and ask for a stamped acknowledgement on a duplicate copy. Either is valid under §6(1).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 6 — Mark the deadline on your calendar ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The 30-day clock starts the day the office **receives** your application (the date on the AD card, not the date you posted).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Day 30:** Reply due. If silence, proceed to Step 7.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Day 31 onwards:** This is **§7(2) deemed refusal**. You can file a free First Appeal immediately.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 7 — Use the reply to push the right person ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The PIO&amp;#039;s written reply will usually fall into one of these patterns. Take the matching action:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **&amp;quot;Source / main pipeline distance issue&amp;quot;** — request the cost-sharing formula in writing (most utilities cover the first 30-50 metres free).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **&amp;quot;Road-cutting permission from PWD pending&amp;quot;** — Sangeeta&amp;#039;s case. Take the RTI reply directly to the PWD office quoting the file number; usually clears in days.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **&amp;quot;Plumbing inspection pending&amp;quot;** — request fresh inspection date in writing; cite Right to Service deadline.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **&amp;quot;Water meter not available in stock&amp;quot;** — file a parallel complaint to the Chief Engineer; under most state rules, the meter has to be procured by the utility within 7 days of demand.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **&amp;quot;NOC from Public Works / Building / Land Department needed&amp;quot;** — ask the PIO to specify which provision requires the NOC; often it is **not** legally required for a domestic plot in approved layout.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **&amp;quot;DD / fee returned, please pay again&amp;quot;** — get bank confirmation, attach to fresh DD, ask for receipt.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **&amp;quot;Pending at Vigilance / Audit&amp;quot;** — escalate to the Municipal Commissioner / Jal Board CEO with the RTI reply.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 8 — File First Appeal if no reply or vague reply ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;A First Appeal is also free, also by registered post, also a 30-day clock. The FAA is the **Superintending Engineer / Chief Engineer (Water Supply)**:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;To,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The First Appellate Authority&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;(Superintending Engineer — Water Supply)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[Utility name], [Circle/Division]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[full postal address]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Subject: First Appeal under §19(1), RTI Act 2005&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Sir/Madam,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;I filed an RTI application dated [original date] (acknowledged by your&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;office on [AD date]). The 30-day reply window under §7(1) ended on&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[day 30]. I have received [no reply / a vague reply not addressing my&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;questions]. I therefore file a First Appeal under §19(1) of the RTI Act&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2005.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;I attach: (a) copy of the original RTI, (b) postal AD acknowledgement,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;(c) the PIO&amp;#039;s reply if any.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;I request that the FAA direct the PIO to provide the information sought,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;and pass any further orders the FAA deems fit, including action under&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;§20 for the deemed refusal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[Signature]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;If the FAA also fails to respond in 45 days (the §19(6) cap), file a **Second Appeal** to the **State Information Commission (SIC)** of your state — every state has one. Most accept e-filing.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;For Jal Jeevan Mission (JJM) rural connections, you can additionally write to the **District Water and Sanitation Mission (DWSM)** Coordinator and the **State Mission Director, JJM**. JJM has a separate grievance portal at https://ejalshakti.gov.in.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Common rejection counters =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;PIOs sometimes try to refuse with these grounds. Each is wrong for a water-connection RTI; here is the counter:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;§8(1)(d) — commercial confidence.&amp;quot;** Invalid. Your own connection file, the site-survey report, and the water-quality test are about **your** service. The utility is a public authority under §2(h) of the RTI Act.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;§8(1)(e) — fiduciary relationship.&amp;quot;** Invalid for member-only data. //Aditya Bandopadhyay v. CBSE// (2011) 8 SCC 497 settles this — your own records held by a public authority must be disclosed to you.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;§8(1)(j) — personal information.&amp;quot;** Frequently misapplied to refuse names of dealing JE/AE. Names of public servants doing official duty are out of scope. //Subhash Chandra Agrawal// rulings are on point.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;Approach the grievance portal first.&amp;quot;** Not a valid ground for refusing an RTI. Both can run together.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **&amp;quot;Water quality data is internal / not for public release.&amp;quot;** Wrong. The CIC has held in multiple orders (e.g., //Manju Bhatia v. DJB//, CIC 2019) that drinking-water quality data is in the public interest under §4(1)(d) and §8(2) of the RTI Act and must be disclosed proactively.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== After-filing escalation map =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **PIO** (Executive Engineer / Section Officer, Zonal Office) — 30 days&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **§19(1) First Appeal** to the **FAA** (Superintending Engineer / Chief Engineer) — 30 days to file, 30+15 days to decide&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **§19(3) Second Appeal** to the **State Information Commission (SIC)** — no fee, e-filing accepted&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Parallel grievance** — Municipal Commissioner / Jal Board CEO / Mayor / Mayor-in-Council&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **State Director, Public Health Engineering** for systemic / water-quality issues&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **State Consumer Disputes Redressal Commission** under Consumer Protection Act 2019&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Jal Jeevan Mission grievance** — https://ejalshakti.gov.in (rural) and District Collector&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **High Court writ under Article 226** — for prolonged non-compliance after SIC order (rare but available)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rti-for-beginners|RTI in 12 simple steps]] — the universal beginner&amp;#039;s guide&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:helplines:start|All helplines — water, electricity, gas, central + state]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:forms:start|RTI forms + fees by state]] — IPO / DD / court-fee guidance&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rti-for-electricity-connection-delay|RTI for delayed electricity connection]] — sibling guide&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rti-for-png-lpg-connection-delay|RTI for delayed PNG / LPG connection]] — sibling guide&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rti-for-stuck-pf-withdrawal|RTI for stuck PF withdrawal]] — same template, different domain&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://ejalshakti.gov.in|Jal Jeevan Mission portal — rural connections]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://jalshakti-ddws.gov.in|Ministry of Jal Shakti — drinking water and sanitation]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 26 April 2026 by RTI Wiki editorial team. If you spot an out-of-date phone number, portal name or office address, please post on the [[https://righttoinformation.wiki/ask.html|Q&amp;amp;A forum]] or write to admin@bighelpers.in.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rti water-connection jal-board djb bwssb municipal-corporation jal-jeevan-mission har-ghar-jal sewerage right-to-service rti-template citizen-rti utility-grievance citizen-story}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sun, 03 May 2026 08:28:35 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Urban congestion in India — citizen guide to NH bottlenecks (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/urban-congestion-india-2026?rev=1777913660</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/05/05 09:51&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;metatag-keywords=(urban congestion India,National Highways through cities,bypass ring road,access-controlled corridor,ribbon development,Bharatmala bypass,Article 243-ZD master plan,Regulated Development Zone,Mobility Master Plan,MRTS BRTS RRTS,Value Capture Finance,land pooling Haryana 2022,state capital-city land-pooling framework,Gati Shakti,urban transport India 2026,citizen RTI roads)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(Urban congestion on National Highways in India — citizen guide to why NHs choke cities, how bypasses + ring roads work, what to ask via RTI in your city. 2026.)}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Urban congestion in India — citizen guide to NH bottlenecks (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:urban-congestion-india-2026.png?direct&amp;amp;1200 |Urban congestion India — RTI Wiki citizen guide}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{page&amp;gt;snippets:dpdp-banner}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer.** //&amp;quot;Urban congestion&amp;quot;// in transport planning refers to the **slowdown of through traffic** when a National Highway (NH) or a major State Highway runs straight through a built-up town. The same road is doing two jobs at once — carrying **long-distance freight and inter-city passenger traffic** that needs to keep moving, and absorbing **local commuter, two-wheeler, auto, market and pedestrian traffic** that needs to stop, turn, and park. Studies under the **Bharatmala Pariyojana** identified roughly **many cities of over 5 lakh population** where the average vehicle speed on an NH **drops by more than 10%** the moment it enters the urban stretch. The cost shows up in three ways every day for ordinary citizens: **higher fuel bills + longer commutes + more vehicular pollution**, plus a heavier road-injury risk where freight trucks share lanes with school children and street vendors. The well-known planning answers are not new — **bypasses, ring roads, access-controlled corridors, multi-modal transit terminals, and Master-Plan-integrated development control** are concepts that have been part of Indian urban-transport thinking for decades. What&amp;#039;s changed in 2026 is the **Gati Shakti** integration of inter-modal data, the wider use of **Article 243-ZD Master Plans** as the legal anchor for coordinated city-region planning, and the maturing of **value-capture finance** + **land-pooling** mechanisms (state land-pooling policy, Andhra Pradesh Capital City Land Pooling Scheme Rules 2015, and the **MoHUA Value Capture Finance Policy Framework**) as ways to fund the decongestion infrastructure without putting the entire bill on either central or state taxpayers. This page is a **citizen explainer** — what congestion costs you, the frameworks that get used, and the **RTI angles** to track urban-transport projects in your own city.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== The citizen experience — why this matters before any policy =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Stand at a typical NH-passing-through-town junction at 8:30 AM and you see all of this happening in the same lane: a **long-haul container truck** trying to keep speed for a 600-km run; an **inter-city bus** picking up passengers at a roadside stop; a **kid on a cycle** going to school; a **shopkeeper unloading vegetables** from a tempo; a **two-wheeler** weaving through; a **pedestrian** crossing because the nearest foot-overbridge is 1.5 km away. Each of these users has a legitimate need. None of them is breaking the law. But the road they share was **engineered for one of those needs at a time, not all five at once**.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The visible consequences are well documented:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fuel waste.** Vehicles burn more fuel idling than moving. A truck driver pays for it; the fleet operator passes it to consumers; goods become more expensive.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Time waste.** A 12 km urban stretch on a busy NH can add **45–90 minutes** to a long-haul trip — a real working-day loss for drivers, passengers, students, and patients.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Air pollution.** Particulate matter from diesel idling concentrates around junctions; CPCB monitoring stations near urban NH choke-points routinely flag the highest PM2.5 readings of the day there.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Crash risk.** Road-safety data consistently shows the highest rates of **non-occupant fatalities** (pedestrians, cyclists, two-wheeler users) on the urban-NH overlap, where speed differential between heavy vehicles and vulnerable users is greatest.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Land-use distortion.** Congested NH stretches push up **commercial-land prices** in narrow ribbon strips along the road, which encourages **unauthorised conversion** of residential plots to godowns, hotels, and dhabas — a pattern that decongestion infrastructure later has to undo.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The phenomenon is called **&amp;quot;urban-rural overlap on the NH&amp;quot;** in transport-planning literature, but for the citizen on the street, it&amp;#039;s just //&amp;quot;this road has become unliveable.&amp;quot;//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== The frameworks that get used — broad strokes, not specifics =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Indian urban-transport planning has converged on **five well-known instruments** for decongesting NHs that traverse cities. Each is a public-domain concept; the calibration (where, what scale, how funded) is decided case-by-case by the State Government in coordination with the Centre.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== 1. Bypasses ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;A **bypass** is a road segment that takes through-traffic //around// the city rather than through it. The simplest, oldest decongestion tool. Their long-term success depends on **stopping ribbon development** along the bypass — without that, the bypass becomes the new arterial and re-congests within a decade.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== 2. Ring roads ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;A **ring road** encircles the city and connects multiple radial NHs at the periphery. For larger urban agglomerations (typically above 5 lakh population), a partial or full ring road is now the norm in Indian planning practice. The ring road is also the load-bearing armature for **inter-modal transit terminals + freight logistics centres** sited at its junctions.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== 3. Access-controlled corridors ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;An **access-controlled corridor** lets vehicles enter and exit only at designated **interchanges** (typically every 5 km or so) — not anywhere along the length. This preserves **design speed** (100–120 kmph for trucks and inter-city traffic) and prevents the slow re-congestion that uncontrolled bypasses suffer. Closed-tolling along such corridors is now standard.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== 4. Master-Plan-integrated development control ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The constitutional anchor is **Article 243-ZD** — the District Planning Committee that prepares the integrated draft development plan. **Notified Master Plans** under state Town and Country Planning Acts give the State the legal tool to **prohibit ribbon development** within a controlled buffer along the bypass, and to plan the surrounding **influence belt** as a **Regulated Development Zone (RDZ)** — a generic Town and Country Planning instrument under which residential, commercial, industrial and institutional growth is permitted only as the Master Plan prescribes. The **the Scheduled Roads and Controlled Areas Restriction of Unregulated Development Act framework (state-level)** (publicly notified state law) is one example of how a state has historically operationalised this concept around major roads. Without Master Plan integration + RDZ enforcement, decongestion infrastructure decongests for one cycle and then re-congests.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== 5. Inter-modal + last-mile terminals ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The bypass / ring road becomes more than a road when it carries **multi-modal transit centres, metro / bus terminals, freight logistics hubs, and first-mile / last-mile distribution facilities**. The integration is increasingly tracked through the **Gati Shakti** national master-plan portal, which overlays transport modes, utilities, and economic clusters on a single GIS interface for inter-ministerial coordination.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== 6. Mobility Master Planning — the missing link ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;A road, however well-engineered, cannot decongest a city by itself. Indian urban-transport practice is converging on **Mobility Master Planning** as the umbrella concept — a city-region plan that ties together the road network with the **mass-transit backbone**. The three publicly-known mass-transit modalities are:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **MRTS — Mass Rapid Transit System** (urban metros)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **BRTS — Bus Rapid Transit System** (dedicated-lane bus corridors)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **RRTS — Regional Rapid Transit System** (semi-high-speed inter-city rail, e.g., the Delhi–Meerut corridor)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;When a bypass / ring road is planned //alongside// a Mobility Master Plan that already accounts for MRTS, BRTS or RRTS expansion, the resulting infrastructure layer holds for a much longer **planning horizon** — typically several decades — than a road designed in isolation. The recurring lesson from the past two decades of Indian bypass projects is that those built without a parallel mass-transit plan end up re-congested precisely because all the displaced local traffic returns to the bypass once the bypass becomes a destination in its own right.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== The land question — how decongestion is funded fairly =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The hardest part of any urban-transport project is **land acquisition**. Land costs in urban peripheries can be 30–50% of total project cost. Two well-established frameworks are increasingly used:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Land pooling ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;In a land-pooling scheme, **landowners voluntarily contribute land** to a development authority. Instead of receiving cash compensation, they get back a **smaller but fully-developed plot** with roads, utilities, sewerage, and amenities — proportionate to the market value of the land contributed. The result is a **fairer, less-litigated path** to large-scale infrastructure than traditional acquisition.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Two notified Indian frameworks are widely referenced:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **state land-pooling policy** — empanelled-valuer market valuation, allotment ratio = (owner&amp;#039;s land value / total project cost) × saleable area, with development obligations on the implementing development organisation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **state capital-city land-pooling rules** — guaranteed reconstituted plot per acre surrendered, plus annuity payments for a defined period, with lottery-based plot allocation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Both policies are **publicly notified** and have been studied as reference templates by other states.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Value Capture Finance (VCF) ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The **MoHUA Value Capture Finance Policy Framework** (publicly published) sets out mechanisms by which a part of the **enhanced land value** that infrastructure creates around it can be //captured// to help finance the infrastructure. Standard VCF instruments include:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Transfer of Development Rights (TDR)** — owners surrender development rights in one zone for use in another.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Land Value Tax / Betterment Levy** — a one-time charge on properties that gain in value due to a public project nearby.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Development Charges** — recurring charges on new construction in the influence zone.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Additional Stamp Duty** on transactions in the influence zone.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Change-of-Land-Use charges** for residential-to-commercial conversion permissions.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;VCF is the principle that //those who benefit financially from the infrastructure contribute proportionately to its cost//. It is increasingly part of the financing toolkit for urban transport — including metro projects, ring roads, and bypass corridors.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== What citizens can ask under RTI — the practical part =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Whether your city has a planned bypass, an under-construction ring road, or an existing congested NH stretch, the **Right to Information Act, 2005** lets you surface the **decision-trail records** that drive these projects.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== If a project is proposed for your city ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Use the [[https://righttoinformation.wiki/tools/ai-rti-draft-app.html|🪄 AI RTI Drafter]] or the **sample template** in our [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/start|samples hub]] to ask the **Public Information Officer** of the **National Highways Authority of India (NHAI) Project Implementation Unit** (or the **State Public Works Department** for state highways) for:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **Detailed Project Report (DPR)** including the certified cost of construction and the traffic-volume study&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **alignment notification** under §3A of the National Highways Act, 1956 (or analogous state-act notification)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **environmental clearance** and the **forest clearance** for the alignment, where applicable&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **land acquisition awards** with rates by survey number&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **integration with the Master Plan** under Article 243-ZD — the District Planning Committee&amp;#039;s resolution&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **CAG observations**, if any, and the management replies&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== If a bypass / ring road is operational but congestion is recurring ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Open the [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/toll-collection|toll-collection RTI sample]]. Ask for:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **concession agreement** (it is a public-authority procurement record, NOT a §8(1)(d) trade secret — //RBI v. Jayantilal N. Mistry//, (2016) 5 SCC 136)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **traffic-volume reports** since commissioning&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Any extensions** to the toll collection period, with the reasons recorded&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **CAG audit observations** on the project&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== If you want to track the development-control buffer ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;File an RTI to your **Town and Country Planning Department** asking for:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **notified Master Plan** for your urban agglomeration&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **land-use changes** approved within the **2-km influence belt** of the bypass / ring road&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Conversion (residential-to-commercial) approvals** in the buffer zone&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Building-permission registers** along the bypass&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== If your district has a land-pooling scheme ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;For Haryana — file with the **Haryana Shehri Vikas Pradhikaran (HSVP)** or the **Haryana State Industrial and Infrastructure Development Corporation (HSIIDC)**. For Andhra Pradesh — file with the **the state capital-region development authority**. Records-list:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **layout plan** for the scheme&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **allotment ratio** computation for landowners&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **interim-support payment** schedule&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **infrastructure-completion timeline**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Real-life: how a citizen used RTI to track tender data on a bypass project =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Suresh Kulkarni, a 58-year-old retired civil engineer from Sangli (Maharashtra), had been pushing his MLA for a long-promised town bypass. The District Magistrate&amp;#039;s grievance day kept reporting //&amp;quot;land acquisition in progress&amp;quot;// for three years. Frustrated, Suresh filed a **single, sharp RTI** to the **State Public Works Department (PIO)** asking for:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **DPR cost build-up** with the **certified cost-of-construction** figure&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **alignment notification** number and date&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Land acquisition awards** by survey number, with payment-status by year&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **environmental + forest-clearance** order&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Reasons recorded** for any delay beyond the original sanction timeline&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - The **integration document** showing how the alignment fits the local **Master Plan under Article 243-ZD**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Day 19**: PWD reply — DPR is on file, alignment was notified two years earlier, but **environmental clearance was pending** for one stretch and **the Master Plan amendment** was awaiting the Town Planning Committee&amp;#039;s resolution.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Day 21**: Suresh published the documents on his neighbourhood WhatsApp group + sent them to the local newspaper. Two community meetings followed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Day 47**: The District Town Planning Committee took up the Master Plan amendment as a special-resolution item; the State Pollution Control Board&amp;#039;s environmental clearance moved up the queue after the District Magistrate&amp;#039;s letter.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Day 89**: Land-acquisition-award disbursement caught up; physical work commenced on two of three stretches.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The RTI didn&amp;#039;t build the bypass. But it **moved the file** by surfacing the //named bottleneck// at each stage. Once a citizen knew exactly which clearance was pending and at which desk, the political and administrative attention had something specific to act on.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Why do National Highways pass through cities at all? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Most major Indian cities grew up around **historical roads** — trade routes, military roads, post roads — that are now National Highways. The road came first; the city grew around it. Re-routing the through-traffic around the city (a bypass) is the standard fix, but doing it well requires coordinated land-use planning, not just a road-engineering decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== What is &amp;quot;ribbon development&amp;quot; and why is it bad? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Ribbon development** is the unplanned, narrow-strip growth of shops, godowns, hotels, and houses immediately along a highway. It looks economical to the individual landowner — high visibility, easy access — but collectively it **converts a high-speed corridor into a slow urban arterial** within a decade. Most urban-NH choke-points today started as bypasses 15–30 years ago that ribbon-developed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== What is an &amp;quot;access-controlled corridor&amp;quot;? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;A road on which **vehicles can enter and exit only at designated interchanges** — typically spaced 5 km apart. Service roads on the city side handle local trips; the main carriageway is reserved for through-traffic at design speed. Access control is the structural answer to ribbon development.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== What does Article 243-ZD have to do with congestion? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Article 243-ZD of the Constitution mandates a **District Planning Committee** to prepare a **draft development plan** for the district. This is the legal anchor that integrates **rural Panchayat plans + urban Municipal plans** into one coordinated district-region plan. Decongestion infrastructure (bypass, ring road, terminals) needs to fit this integrated plan to be sustainable.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== What is &amp;quot;Value Capture Finance&amp;quot; — in plain language? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;When a public project (a bypass, a metro line, a flyover) makes nearby land more valuable, **a portion of that value increase is captured** to help fund the project. It can take the form of a **betterment levy**, an **enhanced stamp duty**, **TDR**, or **development charges**. The **MoHUA Value Capture Finance Policy Framework** (publicly available) sets out the standard menu of instruments.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== What is &amp;quot;land pooling&amp;quot;? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Landowners contribute their land to a development authority. The authority builds infrastructure (roads, utilities, sewerage, amenities) and **returns a smaller but fully-developed plot** to each landowner, proportionate to the contributed market value. **state land-pooling policy** and **Andhra Pradesh Capital City Land Pooling Scheme Rules 2015** are two well-known notified frameworks.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Can I file an RTI to find out if my district has a planned bypass? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Yes.** File to the **PIO, State Public Works Department** (state highway) or the **PIO, NHAI Project Implementation Unit** (national highway) asking for the alignment notification + DPR + the integration with the Master Plan under Article 243-ZD. Sample letter at our [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/toll-collection|toll plaza RTI guide]] (covers the same family of records).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Is the Master Plan a public document? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Yes.** Notified Master Plans under state Town and Country Planning Acts are **published in the official gazette** and are typically available on the State Town Planning Department&amp;#039;s website. If yours isn&amp;#039;t, file an RTI under §6(1) read with §4(1)(b)(xii) RTI Act for proactive disclosure.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== What is &amp;quot;Gati Shakti&amp;quot;? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The **PM Gati Shakti National Master Plan** is the GoI&amp;#039;s GIS-based planning portal that overlays infrastructure data across **17+ ministries** — roads, railways, ports, airports, gas pipelines, power lines, urban infrastructure — onto a single map. It&amp;#039;s used for **inter-ministerial project coordination** and to identify gaps in last-mile connectivity. Citizens can see selected layers on the public Gati Shakti website.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== If I disagree with a planned alignment, what&amp;#039;s my recourse? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The **alignment notification** under §3A of the **National Highways Act, 1956** has a public-objection window (typically 21 days). Use the RTI to surface the alignment + DPR + EIA report, then submit your **objection in writing** within the window. Beyond that, **PIL writ-petition under Article 226** in the High Court is the route — but it works best when you have the documents on record.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== What&amp;#039;s the difference between a bypass and a ring road? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;A **bypass** is a road segment that diverts through-traffic around a town — typically a single bypass on one side. A **ring road** **encircles** the city, connecting multiple radial NHs at the periphery — typically used for larger urban agglomerations.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Can I track the progress of a project using just public sources? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Often, yes. **Bharatmala Pariyojana**, **PM Gati Shakti**, and the **NHAI quarterly reports** publish aggregate data. For project-specific records (DPR, EIA, awards, traffic studies), the RTI is the targeted route.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Citizen-action checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **[ ]** Is there a notified Master Plan for your urban agglomeration? (Town Planning Department website / RTI)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **[ ]** Is your city on the Bharatmala / NHDP corridor list?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **[ ]** What is the latest CPCB air-quality data for the urban-NH overlap near you?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **[ ]** Is there a planned bypass / ring road for your city? Alignment notification number + date?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **[ ]** Has the District Planning Committee under Article 243-ZD met recently and tabled an integrated plan?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **[ ]** Are there any pending objections in the alignment window?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **[ ]** Is the Town Planning Department enforcing development-control rules along existing bypasses near you?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **[ ]** Are local non-occupant fatality numbers published by your City Traffic Police for the urban-NH overlap?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **[ ]** If you have RTI documents, share them on your neighbourhood / mohalla group — that&amp;#039;s where political pressure starts.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related on RTI Wiki =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/toll-collection|Toll plaza RTI — concession agreement, over-collection, FASTag]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/start|Sample RTI applications — 40+ subjects]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/tender|Tender / contract RTI]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/illegal-construction|Illegal construction RTI sample]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/road-work|Road / drain works RTI sample]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/occupancy-certificate|Occupancy certificate RTI sample]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/application/sample/land-mutation|Land mutation RTI guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/guide/applicant/first-appeal/faa|First Appeal under §19(1) — full procedure]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:explanations/grounds-for-rejection|RTI grounds for rejection — counter-strategies]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:explanations/third-party|Third-party information — Section 11 procedure]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:udan-scheme-india-2026|UDAN scheme — citizen guide to RCS]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:swadesh-darshan-india-2026|Swadesh Darshan — tourism scheme pillar]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/tools/ai-rti-draft-app.html|AI RTI Drafter]] · [[https://righttoinformation.wiki/tools/first-appeal-app.html|First Appeal Builder]] · [[https://righttoinformation.wiki/tools/timeline-calculator-app.html|Timeline Calculator]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Constitution of India — Article 243-ZD (District Planning Committee, integrated district development plan)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * The National Highways Act, 1956 — §3A (alignment notification)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * The Right to Information Act, 2005 — §§4(1)(b)(xii), 4(1)(d), 6(1), 6(3), 7(1), 8(1), 10, 19(1)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Bharatmala Pariyojana** — Ministry of Road Transport and Highways (publicly announced); congestion-assessment study covering ~many cities of &amp;gt;5 lakh population&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **PM Gati Shakti National Master Plan** — Department for Promotion of Industry and Internal Trade (DPIIT)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Mass Rapid Transit System (MRTS), Bus Rapid Transit System (BRTS), Regional Rapid Transit System (RRTS)** — publicly known mass-transit modalities (Delhi Metro, Ahmedabad BRTS, Delhi–Meerut RRTS, etc.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Ministry of Housing and Urban Affairs — Value Capture Finance Policy Framework** (publicly published — defines TDR, betterment levy, land-value tax, development charges)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **state land-pooling policy** — Government of Haryana (publicly notified)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **state capital-city land-pooling rules** — Government of Andhra Pradesh (publicly notified)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **the Scheduled Roads and Controlled Areas Restriction of Unregulated Development Act framework (state-level)** — referenced state law on development-control around major roads&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Central Pollution Control Board — Air-quality monitoring data at urban-NH overlap stations&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * National Crime Records Bureau / Ministry of Road Transport &amp;amp; Highways — //Road Accidents in India// annual reports (non-occupant fatality breakdown)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * //RBI v. Jayantilal N. Mistry//, (2016) 5 SCC 136 — public-interest override on commercial-confidence claims; concession agreements not §8(1)(d) trade secrets&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * //Bhagat Singh v. Chief Information Commissioner//, Delhi HC W.P.(C) 3114/2007 — speaking-order requirement on §8 invocations&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{REVIEWED}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 4 May 2026 — RTI Wiki editorial team. This article uses only publicly notified frameworks, statutes and policies. All concepts described are part of the public domain of Indian urban-transport planning.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;urban-congestion bypass ring-road access-controlled-corridor bharatmala gati-shakti article-243-zd value-capture-finance land-pooling haryana andhra-pradesh moRTH NHAI master-plan citizen-rti 2026 india}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Mon, 04 May 2026 16:54:20 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>How to apply for CUET-UG — complete 2026 guide</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/apply-cuet-undergraduate-2026?rev=1777796916</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/05/05 09:51&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;metatag-keywords=(how to apply CUET 2026,CUET-UG,CUET undergraduate,cuet.samarth.ac.in,cuet.nta.nic.in,NTA CUET,NEP 2020,DU JNU BHU AMU admission,CUET subject selection,CUET fee,CUET answer key challenge,CUET normalisation,CUET mark sheet RTI,Aditya Bandopadhyay 2011 SCC,UGC AICTE coordination)&amp;amp;metatag-description=(Step-by-step 2026 guide to applying for CUET-UG (Common University Entrance Test - Undergraduate) — eligibility, ₹750 fee, cuet.samarth.ac.in registration, subject.)}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== How to apply for CUET-UG — complete 2026 guide ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:apply-cuet-undergraduate-2026.png?direct&amp;amp;1200 |How to apply for CUET-UG 2026 — RTI Wiki citizen guide}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{page&amp;gt;snippets:dpdp-banner}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer.** **CUET-UG (Common University Entrance Test – Undergraduate)** is the single online entrance test for admission to **undergraduate (Bachelor&amp;#039;s) programmes** in **280+ universities** — all 47 Central Universities, 40+ State Universities, 30+ Deemed Universities, 200+ private universities. Conducted by the **National Testing Agency (NTA)** under the **National Education Policy 2020** framework, with UGC oversight. Apply at **cuet.samarth.ac.in** (or **cuet.nta.nic.in**) when the notification drops in **February–March 2026** for the **May–June 2026** exam. Fee: **₹750 (General)**, **₹650 (OBC/EWS)**, **₹550 (SC/ST/PwBD/Third Gender)** — for up to 3 subjects; extra per additional subject. Eligibility: Class 12 pass (or appearing); **no upper age limit** at NTA&amp;#039;s end (universities may have their own). Score is per-subject out of 250; admission is by participating university based on your CUET score + Class 12 + course-specific subject combination. About **12+ lakh** apply each year.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Anjali&amp;#039;s story — &amp;quot;St. Stephen&amp;#039;s Economics with a CUET score and a clean Class 12&amp;quot; =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round box 80%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Anjali Mehra, 18, Class 12 (Science with Maths) from Modern School Barakhamba Road, Delhi (CBSE 2025 batch). Lives with parents and grandmother in Defence Colony, Delhi.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;gt; &amp;quot;I started thinking about CUET in October 2024 of Class 12. The NTA notification dropped on 27 February 2025 on cuet.samarth.ac.in. I registered the same week — Aadhaar OTP eKYC, my Class 10 marksheet (since Class 12 result wasn&amp;#039;t out yet), parents&amp;#039; details, address, photo (10-200 KB JPG, light background, recent), signature. Filled the form: chose **6 universities** — Delhi University (the umbrella application; you don&amp;#039;t list colleges within DU at this stage), JNU, BHU, AMU, University of Hyderabad, Jamia Millia Islamia. Picked **5 subjects**: English (compulsory language) + General Test (compulsory for most BA programmes) + Physics + Chemistry + Mathematics. Fee for 5 subjects came to **₹950** (General — base ₹750 for first 3 subjects + ₹200 for 2 extra). Paid by UPI. Admit card released on 4 May 2025. Wrote the exam over 3 days (8-12 May 2025) at the test centre in Sector 18 Noida — each subject was 45-60 minutes in its own slot. Result on **8 June 2025**: scored 728 / 1250 across all 5 subjects (English 198/250, GT 165/250, Physics 142/250, Chemistry 121/250, Math 102/250 — Math hurt me). Since DU&amp;#039;s CSAS (Common Seat Allocation System) had a separate phase from 15 June, I filled CSAS preferences with **B.A. (Hons) Economics — St. Stephen&amp;#039;s College** as my first choice. St. Stephen&amp;#039;s also has a **separate interview** (10% weightage) plus they look at Class 12 + CUET. I was called for the Stephen&amp;#039;s interview on 26 June 2025 — 30 minutes, panel discussed current economic issues + my Math comfort. Final list dropped on 12 July 2025: **admitted to St. Stephen&amp;#039;s, B.A. (Hons) Economics**. Classes started 1 August 2025. The CUET application that started everything cost me **₹950 and four hours of paperwork**.&amp;quot;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;—Anjali, August 2025&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;CUET-UG 2025 had **13.47 lakh** registered candidates across 64 subjects + general / language tests. The exam was conducted over **15 days** in **multiple shifts** at **300+ centres** in India and 26 cities abroad. **NTA used percentile-based normalisation** to equate scores across shifts. The single biggest source of confusion (and complaint) was **subject choice + university course mismatch** — read the next sections carefully.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== What this is — and the legal anchor =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The **Common University Entrance Test (CUET)** was introduced as a recommendation of the **National Education Policy (NEP) 2020** (Para 4.42 and 11.5), which envisaged a single, transparent, equitable entrance test for undergraduate admissions across India. **UGC** notified the framework in **March 2022**, and CUET-UG was conducted for the first time in 2022 (replacing earlier separate entrance tests of DU, JNU, BHU, etc., for most UG courses).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;The **National Testing Agency (NTA)** was established as a society in **2017** under the Department of Higher Education, Ministry of Education (MoE). NTA conducts CUET-UG, CUET-PG, JEE Main, NEET-UG, UGC-NET, CSIR-UGC NET, ICAR-AIEEA, and several Ministry-of-Education entrance exams.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Universities** participating in CUET-UG fall into three groups:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Central Universities (47):** mandatory CUET adoption for all UG admissions (since 2022). Examples: DU, JNU, BHU, AMU, JMI, University of Hyderabad, Visva-Bharati, Pondicherry, Tezpur, NEHU, Sikkim, Manipur, Tripura, Nagaland, Mizoram.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **State Universities (40+):** voluntary adoption. Examples: Punjab University, Tamil Nadu State Universities (some), West Bengal (some).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Deemed + Private Universities (200+):** voluntary; many use CUET as one of several admission routes. Examples: TISS, Symbiosis (some courses), MIT-WPU, BITS (no — it has its own BITSAT), Jamia Hamdard.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;CUET score is **valid only for the year of the test**.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Step-by-step process =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 1 — Read the NTA CUET-UG notification ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Drops in **last week of February / first week of March** each year on **cuet.samarth.ac.in** (and announced on cuet.nta.nic.in). Read:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Eligibility (citizenship, Class 12 pass / appearing rules)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **List of participating universities** — university-wise course list, eligibility, subject combination required&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Subject list (64 subjects + 13 language papers + General Test as of 2025)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Exam pattern&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Fee structure (per subject slab)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Important dates&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Annexure: subject combination by course by university** — the most important annexure&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 2 — Check eligibility ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Class 12 pass / appearing** from any recognised board (CBSE / ICSE / state boards / NIOS / IB / Cambridge IGCSE).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **No upper age limit at NTA&amp;#039;s end** (since 2022, after NTA dropped age cap). Individual universities may impose age limits — check the university&amp;#039;s UG prospectus.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Citizenship:** Indian citizen, OCI, NRI, foreign national — all can apply. Foreign nationals follow separate quota at participating universities.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Stream requirements** — controlled by the **course** you eventually want, not by NTA:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **B.Tech / B.E.** — needs Physics + Chemistry + Mathematics in CUET (and in Class 12).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **B.Sc. (Maths Hons)** — needs Mathematics in CUET.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **B.A. (Hons) Economics** at most universities — needs Mathematics in Class 12 (and either Maths or General Test in CUET, varies).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **B.Sc. Biology / B.Sc. Botany / Zoology** — needs Biology in CUET.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **B.Com. (Hons)** — Math optional at most universities (DU recommended Maths till 2024; relaxed since).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **B.A. (Humanities)** — language + General Test usually sufficient.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Read the participating university&amp;#039;s course-wise subject mapping table** (Annexure A in NTA notification + university&amp;#039;s own UG prospectus).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 3 — Register on cuet.samarth.ac.in ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Visit **cuet.samarth.ac.in** → &amp;quot;**New Registration**&amp;quot;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Provide: name (as in Class 10 / 12 marksheet), DOB, gender, parents&amp;#039; names, mobile, email, full address.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Aadhaar OTP eKYC** is the preferred verification (since 2024); other ID-based verification also allowed (PAN, Passport, Driving Licence, Class 10 marksheet number).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * System generates: **Application Number** + Password — note both.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 4 — Fill the application form ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Personal:** auto-pulled from Aadhaar / earlier registration.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Educational:** Class 10 board, year, %; Class 12 board, year, expected/actual %, subjects.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Choice of university:** pick **up to 6 universities** at this stage (some years it&amp;#039;s all 280+ available with no cap; verify in the year&amp;#039;s notification).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Choice of subjects (Domain + Language + General Test):**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **Language papers (List A — 13 languages):** English, Hindi, Assamese, Bengali, Gujarati, Kannada, Malayalam, Marathi, Odia, Punjabi, Tamil, Telugu, Urdu. Choose **at least 1** mandatory.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **Additional Language papers (List B — 19 more):** Arabic, Bodo, Chinese, Dogri, French, German, Italian, Japanese, Kashmiri, Konkani, Maithili, Manipuri, Nepali, Persian, Russian, Sanskrit, Santhali, Sindhi, Spanish, Tibetan. **Optional.**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **Domain Subjects (List C — 27 subjects):** Accountancy, Agriculture, Anthropology, Biology, Business Studies, Chemistry, Computer Science, Economics, Engineering Graphics, Environmental Studies, Geography, History, Home Science, Knowledge Tradition - Practices India, Legal Studies, Mass Media / Mass Communication, Mathematics / Applied Mathematics, Performing Arts, Physical Education, Physics, Political Science, Psychology, Sanskrit, Sociology, Teaching Aptitude, Telugu/etc.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **General Test:** GK + General Mental Ability + Numerical Ability + Quantitative Reasoning + Logical Reasoning. **Strongly recommended** — many BA / BCom / BBA programmes mandate it.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Maximum subjects:** **6** (since CUET 2024). Earlier 10. Anjali chose 5.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Choice of medium:** for each subject — English, Hindi, or one of 13 languages (where the paper is bilingual).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Choice of exam city:** rank up to **4 cities**. NTA tries to allot first preference but sometimes assigns second/third.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 5 — Upload documents ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Photograph** — 10-200 KB, JPG, recent (within last 6 months), light background, face visible, no goggles / cap.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Signature** — 4-30 KB, JPG, in **black ink** on white paper, scanned cleanly.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Class 10 marksheet** — PDF, 50-300 KB.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Class 12 marksheet** (if available) — PDF, 50-300 KB. If Class 12 is &amp;quot;appearing&amp;quot;, provide the school&amp;#039;s bona fide certificate or admit card.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Caste certificate** (SC/ST/OBC-NCL/EWS) — central format, current FY for EWS.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **PwBD certificate** — UDID format from swavlambancard.gov.in.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 6 — Pay the fee and submit ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee structure (2025):**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **General:** ₹750 (up to 3 subjects); ₹400 per additional subject (i.e., ₹1,150 for 4; ₹1,550 for 5; ₹1,950 for 6).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **OBC-NCL / EWS:** ₹650 (up to 3 subjects); ₹350 per additional.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **SC / ST / PwBD / Third Gender:** ₹550 (up to 3 subjects); ₹300 per additional.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **Foreign / OCI:** ₹4,000 (up to 3); ₹1,000 per additional.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Payment by net banking, debit/credit card, UPI, BHIM.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Submit. Print acknowledgement.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 7 — Download admit card ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Released **3-7 days before exam start** (typically late April / first week of May).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Login → &amp;quot;**Admit Card**&amp;quot; → download.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Carry: printout (colour preferred) + **original photo ID** + 2 passport photos + transparent water bottle.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 8 — Write the exam ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Mode:** Online Computer-Based Test (CBT).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Duration:** 45-60 min per subject (most are 45 min; some are 60 min).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Pattern per subject:** 50 questions, attempt all 50 (since 2024 — earlier 50/40 attempt rule); 5 marks per correct, **−1 per wrong**.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Total marks per subject:** 250.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Schedule:** 4-15 days; multiple shifts per day. Each candidate may be split across 2 days depending on subject combination.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **AI-based normalisation across shifts:** since some subjects are held in multiple shifts, NTA uses **percentile equipercentile** normalisation; raw marks are converted to percentile + then back to scaled marks for the merit list.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 9 — Provisional Answer Key + Final Result ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Provisional answer key:** released ~7-10 days after the exam ends. Window of 3-5 days for **paid challenges** (₹200 per question challenged; refunded if accepted).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Final answer key + result:** ~30-45 days after the exam.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Scorecard:** subject-wise raw marks + percentile + total. **No category-wise rank from NTA** — universities compute their own merit list using your scorecard.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Step 10 — Apply to participating universities + admission ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **CUET is the entrance test, not the admission portal.** Each university runs its own admission process using your CUET score:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **DU:** CSAS (Common Seat Allocation System) at admission.uod.ac.in — list colleges + courses in preference order; allocation by CUET score + reservation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **JNU:** UG admission portal at jnuee.jnu.ac.in.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **BHU:** ug.bhuonline.in.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **AMU:** amucontrollerexams.com.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; * **State universities:** their own admission portals.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Some universities (St. Stephen&amp;#039;s at DU, Jamia Millia for some courses, IIITs accepting CUET):** additional interview / aptitude test on top of CUET.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sample fee + subject + university table =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+---------------------+---------+----------+----------+----------+----------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| Category&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | 1-3&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| 4 sub&amp;#160; &amp;#160; | 5 sub&amp;#160; &amp;#160; | 6 sub&amp;#160; &amp;#160; | Foreign&amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;|&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| subj&amp;#160; &amp;#160; |&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | (any)&amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+---------------------+---------+----------+----------+----------+----------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| General&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| ₹750&amp;#160; &amp;#160; | ₹1,150&amp;#160; &amp;#160;| ₹1,550&amp;#160; &amp;#160;| ₹1,950&amp;#160; &amp;#160;| ₹4,000+&amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+---------------------+---------+----------+----------+----------+----------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| OBC-NCL / EWS&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| ₹650&amp;#160; &amp;#160; | ₹1,000&amp;#160; &amp;#160;| ₹1,350&amp;#160; &amp;#160;| ₹1,700&amp;#160; &amp;#160;| ₹4,000+&amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+---------------------+---------+----------+----------+----------+----------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| SC / ST / PwBD /&amp;#160; &amp;#160; | ₹550&amp;#160; &amp;#160; | ₹850&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| ₹1,150&amp;#160; &amp;#160;| ₹1,450&amp;#160; &amp;#160;| ₹4,000+&amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| Third Gender&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;|&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+---------------------+---------+----------+----------+----------+----------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Per-subject marks: 50 Q × 5 = 250 marks; -1 per wrong; 45-60 min per subject.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Sample course → subject combination:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| Course&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| CUET subjects required&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;|&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| B.Tech / B.E.&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | Physics + Chemistry + Mathematics&amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| B.Sc. (Maths Hons)&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;| Mathematics + GT (recommended)&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;|&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| B.A. (Hons) Economics, DU&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | Maths or GT + 2 of (Eco, Hist, PolSc)|&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| B.A. (Hons) English, DU&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | English + 2 humanities + GT&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| B.Com. (Hons), DU&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | English + GT + Maths/Bus.St/Eco/Acct |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| B.Sc. Botany / Zoology, BHU&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; | Biology + Chemistry (+ Phys/Maths)&amp;#160; &amp;#160;|&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;| 5-yr LLB integrated, NLU CLAT&amp;#160; &amp;#160; | NOT via CUET — CLAT is separate&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; |&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;+----------------------------------+--------------------------------------+&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;RTI fee to PIO NTA: ₹10 by IPO. BPL = free.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Common reasons your CUET application gets stuck =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Photo / signature wrong format / size.** Most common rejection. Use online image cropper on the NTA portal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Class 12 marksheet not yet released.** You can apply with the school&amp;#039;s **bona fide certificate** + provisional details. Upload Class 12 final marksheet later (NTA opens an upload window after Class 12 results).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Subject combination conflict with target course.** Anjali&amp;#039;s friend wanted B.Tech but didn&amp;#039;t take Maths in CUET — she missed eligibility for every IIIT / Central University B.Tech. **Always cross-check the participating university&amp;#039;s course-wise subject mapping before locking subjects.**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **University preference not available for chosen subjects.** Some universities map specific subjects to specific courses; if you didn&amp;#039;t take Sanskrit but want B.A. Sanskrit at BHU, you&amp;#039;re out.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Payment failure** — wait 72 hours for auto-reversal. Don&amp;#039;t retry. Check transaction status on portal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Aadhaar / eKYC mismatch** — name spelling differs from Class 10 / 12. Update Aadhaar first.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Centre allotment in distant city** — applying late often results in 4th-preference centre. NTA does not change centres post-allotment except in genuine medical emergencies (with documents).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Normalisation confusion** — your raw score in shift A may differ from your scaled score. NTA&amp;#039;s normalisation formula is **published in the notice**; if you score higher in raw but lower in scaled, the formula has worked for the average difficulty of the shift.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Multiple subject paper clashes** — NTA tries to schedule conflict-free, but if you take 5+ subjects, two may fall on the same day in different shifts. Plan stamina.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== If stuck — the escalation ladder =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Rung 1 — NTA helpdesk ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **011-40759000** / **011-69227700** (10 am – 6 pm, Mon-Sat).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Email: **cuet-ug@nta.ac.in** (CUET UG specific) / **cuet@nta.ac.in**.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Best for: payment failure, login lockout, admit card not generated, last-day glitch.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Rung 2 — NTA Online Grievance ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **cuet.samarth.ac.in** → &amp;quot;**Public Notice / Grievance**&amp;quot; → fill ticket. SLA 7 working days.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Or write to: **director@nta.ac.in** (Director General NTA).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Rung 3 — CPGRAMS ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * https://pgportal.gov.in → Ministry: &amp;quot;**Department of Higher Education, Ministry of Education**&amp;quot; → sub-organisation: &amp;quot;National Testing Agency&amp;quot;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Higher visibility. Routes to JS-level officer in MoE.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Rung 4 — UGC ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **UGC** has supervisory role over CUET (per its 2022 framework notification). For systemic issues (e.g., normalisation methodology dispute), you may write to **UGC Chairman, Bahadur Shah Zafar Marg, New Delhi**. Note: UGC will not interfere with individual scores.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Rung 5 — Right to Information (RTI) ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;NTA is a **public authority** under **§2(h) of the RTI Act 2005** — confirmed by **CIC** in multiple orders since 2018 (NTA is set up by MoE; substantially financed by it).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **PIO NTA:** //The CPIO, National Testing Agency, First Floor, NSIC-MDBP Building, Okhla Industrial Estate, Phase-3, New Delhi – 110020.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**RTI helps here when:**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Mark sheet / scorecard** of CUET — published officially, but if you want a **certified copy** for university scrutiny or want a breakdown of raw vs scaled marks, RTI works. Aditya Bandopadhyay (2011) 8 SCC 497 applies.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Final answer key** — if you challenged a question and want to know whether NTA&amp;#039;s expert committee accepted/rejected the challenge with reasons, RTI extracts the expert committee&amp;#039;s note (sometimes redacted under §8(1)(d)).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Normalisation formula application** — NTA publishes the percentile equipercentile method, but RTI can extract **shift-wise mean/SD** used to compute your scaled marks.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Reason for centre allotment** — if you got 4th-preference centre and feel slighted, RTI to NTA for the seat-allocation logic for your application.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Number of candidates appeared / qualified, category-wise** — useful for transparency / preparation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Question bank / model question paper of past CUET subject** — partially available; some years released by NTA itself.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;See: [[:rti-for-beginners|RTI in 12 simple steps]] and [[:challenge-exam-result-revaluation-2026|Challenging an exam result — revaluation, re-scrutiny, RTI]].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**RTI does NOT help here when:**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **You want NTA to revise your marks** — RTI is information-only. The only mark-revision route is the **paid answer-key challenge window** announced after the provisional key. Once the final key is out, no individual revision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **You want admission at a specific university** — NTA only conducts the test. Admission is the **university&amp;#039;s** decision, governed by the university&amp;#039;s CSAS / merit list. RTI to **the university** (also a public authority) for admission criteria, cutoffs, seat matrix.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **You disagree with the normalisation formula** — that&amp;#039;s NTA&amp;#039;s policy. Approach NTA / MoE / UGC with representations; RTI can extract the formula but not change it.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **You want another candidate&amp;#039;s marks / personal data** — denied under §8(1)(j).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **You want question-paper &amp;quot;leak&amp;quot; investigation** — NTA denies under §8(1)(g) and (h) when investigation is pending or law-and-order is involved.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Foreign-quota seat at central university** — separate quota, controlled by Ministry of External Affairs / individual university; not NTA-controlled.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== FAQs =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. I took CUET-UG last year and my Class 12 result was bad. Can I reapply this year?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes. CUET score is valid only for the year of the test. You may reapply afresh; there&amp;#039;s no cap on attempts. Many candidates take 2-3 cycles.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. I&amp;#039;m appearing in Class 12 in 2026. Can I still apply for CUET 2026?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes. Mark &amp;quot;appearing&amp;quot; in the form. Upload bona fide certificate. After Class 12 result, NTA opens a window to upload the final marksheet — universities will use it for final eligibility check.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. Can I change my subject choice after submitting?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;NTA usually opens a **Correction Window** of 3-5 days after applications close. Some fields are correctable; others (DOB, gender, category) are permanent.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. My CUET score is high but DU&amp;#039;s CSAS placed me at a lower-preference college. Why?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;DU&amp;#039;s CSAS uses a **combined score** (CUET subject scores in the eligibility combination + reservation + best-of-four logic for some courses). High CUET score in irrelevant subjects (e.g., Sanskrit when applying to Eco Hons) may not help. Check DU&amp;#039;s UG bulletin for the exact formula.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. I attempted negative marks and lost score. Was there a way out?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — the −1 negative marking is part of the test. Strategy: don&amp;#039;t attempt questions you&amp;#039;re guessing wildly on. NTA&amp;#039;s data shows most high scorers attempted **40-45 of 50** questions per subject, not all 50.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. Some universities have a separate interview after CUET (St. Stephen&amp;#039;s, JMI for some courses). How does that work?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;For these, CUET score is a **threshold filter**. Once shortlisted, the interview / GD / additional written test (per university&amp;#039;s policy) decides the final merit. Anjali&amp;#039;s St. Stephen&amp;#039;s interview was 30 minutes, panel of 3, focused on Eco basics + her Class 12 + general worldview.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. Will the same CUET score work for B.A. + B.Sc. + B.Com. all at once?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — your scorecard has all subject scores. You apply to each course with the relevant subject score on each university&amp;#039;s admission portal. The CUET application stage just requires you to have written the relevant subjects.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Q. CUET-PG is the same thing for postgrad?**\\&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — CUET-PG is conducted by NTA for **postgraduate** admissions across central universities (and some others). Separate notification (typically Jan-Feb), separate fee, separate portal: cuet.nta.nic.in (PG section).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related on RTI Wiki =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:challenge-exam-result-revaluation-2026|Challenging an exam result — revaluation, re-scrutiny, RTI]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rti-for-beginners|RTI in 12 simple steps — for first-time filers]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:helplines:start|All Indian government helplines — one master directory]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:forms:start|RTI forms + state-wise fee chart]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:apply-upsc-civil-services-exam-2026|How to apply for UPSC Civil Services Exam — 2026]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:apply-ssc-cgl-exam-2026|How to apply for SSC CGL — complete 2026 guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:apply-bank-po-clerk-ibps-sbi-2026|How to apply for Bank PO / Clerk via IBPS / SBI — 2026]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 26 April 2026 by RTI Wiki editorial team. CUET notification dates, subject lists, fee structures and participating universities are notified afresh each year — verify on cuet.samarth.ac.in / cuet.nta.nic.in or write to admin@bighelpers.in if you spot a stale figure.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;cuet cuet-ug nta cuet-samarth nep-2020 ugc undergraduate-admission delhi-university jnu bhu amu central-universities aditya-bandopadhyay rti-nta normalisation answer-key-challenge exam-application citizen-guide help-first 2026}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sun, 03 May 2026 08:28:36 +0000</pubDate>
        </item>
    </channel>
</rss>
