<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!-- generator="FeedCreator 1.8" -->
<?xml-stylesheet href="https://righttoinformation.wiki/lib/exe/css.php?s=feed" type="text/css"?>
<rss version="2.0">
    <channel xmlns:g="http://base.google.com/ns/1.0">
        <title>Right to Information Wiki</title>
        <description>The working reference for India&amp;#039;s Right to Information Act, 2005.</description>
        <link>https://righttoinformation.wiki/</link>
        <lastBuildDate>Sun, 03 May 2026 12:08:09 +0000</lastBuildDate>
        <generator>FeedCreator 1.8</generator>
        <image>
            <url>https://righttoinformation.wiki/_media/wiki/logo.png</url>
            <title>Right to Information Wiki</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/</link>
        </image>
        <item>
            <title>पहली अपील व दूसरी अपील — आरटीआई ...</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/hi/rti-first-appeal?rev=1776909797</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/05/03 12:08&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;metatag-keywords=(पहली अपील, दूसरी अपील, धारा 19, rti appeal hindi, faa hindi, सीआईसी अपील, rti hindi appeal)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(आरटीआई की पहली व दूसरी अपील का संपूर्ण मार्गदर्शक हिंदी में — समय-सीमा, आधार, नमूना पत्र, केस लॉ। PIO का जवाब न मिले तो ऐसे करें।)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-title=(पहली अपील व दूसरी अपील — हिंदी पूर्ण गाइड 2026)}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== पहली अपील व दूसरी अपील — आरटीआई हिंदी पूर्ण गाइड ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :og/card-04.png?direct&amp;amp;1200 |पहली अपील RTI - हिंदी}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**यदि आपकी आरटीआई का जवाब PIO ने 30 दिन में नहीं दिया, या नकार दिया, या अधूरा दिया — RTI Act 2005 आपको दो स्तर का उपचार देता है: पहली अपील (धारा 19(1)) PIO आदेश से 30 दिन के भीतर वरिष्ठ अधिकारी को, और दूसरी अपील (धारा 19(3)) FAA आदेश से 90 दिन के भीतर केंद्रीय सूचना आयोग (CIC) को।** PIO पर ₹250/दिन, अधिकतम ₹25,000 का दंड (धारा 20(1))। आवेदक को हर्जाना (धारा 19(8)(b))। यह गाइड हिंदी में पूरा प्रक्रिया + टेम्पलेट देता है।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round info 95%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**TL;DR:**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **पहली अपील:** PIO आदेश से (या 30-दिन समाप्ति से) **30 दिन में**।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **FAA जवाब:** 30-45 दिन।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **दूसरी अपील:** FAA आदेश से **90 दिन में** CIC/SIC को।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **साक्ष्य का बोझ PIO पर:** §19(5) के अंतर्गत।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **शुल्क:** केंद्र सरकार में मुफ्त। कुछ राज्यों में ₹50।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;\\ \\ **[[https://righttoinformation.wiki/tools/first-appeal|🪄 अपील बिल्डर खोलें]]**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== कब पहली अपील दायर करें =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **30 दिन में जवाब नहीं मिला** (deemed refusal — §7(2))।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **जीवन/स्वतंत्रता वाले मामले में 48 घंटे का जवाब नहीं** (§7(1) proviso)।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **PIO ने जानकारी पूर्ण/आंशिक नकारी** §8/§9/§11 की छूट लगाकर।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **जवाब अधूरा या टालमटोल वाला** है।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **गलत/अधिक शुल्क** मांगा गया (§7(3))।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **§6(3) अंतर्गत अर्ज़ी सही विभाग को नहीं भेजी गई**।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **PIO ने कारण नहीं दिए** (§7(8))।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **§11 तीसरे-पक्ष परामर्श प्रक्रिया का उल्लंघन**।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== कहाँ दायर करें =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;FAA = PIO से वरिष्ठ रैंक का अधिकारी, उसी सरकारी प्राधिकरण में। आमतौर पर **संयुक्त सचिव/निदेशक/विभागाध्यक्ष**। PIO के जवाब में या विभाग की वेबसाइट पर FAA का नाम होना चाहिए। नहीं हो तो उसे माँगने के लिए अलग RTI दर्ज करें।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== कैसे दायर करें =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **ऑनलाइन (केंद्र सरकार):** [[https://rtionline.gov.in|rtionline.gov.in]] पर लॉगिन → &amp;quot;Submit First Appeal&amp;quot; → मूल RTI ARN दर्ज करें → अपील पत्र PDF अपलोड करें।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **डाक से:** FAA के पते पर रजिस्टर्ड पोस्ट से भेजें — रसीद रखें।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **शुल्क:** केंद्र सरकार में मुफ्त। UP/MP/PB/HR/TN/GJ में ₹50।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== पहली अपील — हिंदी नमूना =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;सेवा में,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;प्रथम अपील प्राधिकरण,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[पदनाम जैसे संयुक्त सचिव],&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[विभाग का नाम व पता].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;विषय: सूचना का अधिकार अधिनियम 2005 की धारा 19(1) के&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;अन्तर्गत प्रथम अपील — RTI ARN [नंबर] पर&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;महोदय/महोदया,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;यह प्रथम अपील PIO के [जवाब / जवाब न देने] के विरुद्ध दायर की&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;जाती है, जो दिनांक [तारीख] की मेरी RTI अर्ज़ी (ARN: [नंबर]) पर है।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;अपील के आधार:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. PIO ने धारा 7(1) में निर्धारित 30 दिन की समय-सीमा में जवाब&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;नहीं दिया। धारा 7(2) के अंतर्गत यह &amp;quot;deemed refusal&amp;quot; है, जो&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;धारा 19(1) के अन्तर्गत अपील का स्वतंत्र आधार है।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;संदर्भ: Bhagat Singh v. CIC (Delhi HC 2007)।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. [यदि लागू: दूसरा/तीसरा आधार]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;प्रार्थना:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;(क) PIO को निर्देश दें कि वे मेरी अर्ज़ी की पूरी जानकारी निःशुल्क&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; प्रदान करें (30-दिन समाप्ति के बाद कोई शुल्क नहीं — Anjali&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; Bhardwaj नियम)।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;(ख) PIO के विरुद्ध धारा 20(1) के अन्तर्गत दंड कार्यवाही — ₹250/दिन&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; अधिकतम ₹25,000 — के लिए कार्यवाही प्रारंभ करें।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;(ग) धारा 19(8)(b) के अन्तर्गत मुझे हुई हानि के लिए हर्जाना दें।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;(घ) न्यायोचित अन्य आदेश पारित करें।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;संलग्न:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. मूल RTI अर्ज़ी की प्रति (ARN के साथ)।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. PIO के जवाब/अनुपलब्धता का प्रमाण।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;भवदीय,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[नाम]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[पता, मोबाइल, ईमेल]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;दिनांक: [आज]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== दूसरी अपील (CIC/SIC को) =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;यदि FAA ने 30 दिन (या 45 दिन विस्तार के साथ) में निर्णय नहीं दिया, या निर्णय आपके विरुद्ध दिया — आपके पास **90 दिन** हैं केंद्रीय सूचना आयोग (CIC) — केंद्र सरकार के मामलों में — या राज्य सूचना आयोग (SIC) — राज्य सरकार के मामलों में — को दूसरी अपील दायर करने के लिए।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**केंद्रीय सूचना आयोग का पता:** August Kranti Bhawan, Bhikaji Cama Place, New Delhi 110066। ऑनलाइन: [[https://cic.gov.in|cic.gov.in]]।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== CIC के अधिकार (§19(8)) =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * जानकारी प्रकट करने का आदेश।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * §4 अंतर्गत व्यवस्थागत सुधार के निर्देश।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * §19(8)(b) हर्जाना — आवेदक को।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * §20(1) दंड — PIO के वेतन से कटौती।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * §20(2) — PIO के सेवा-नियम के अंतर्गत अनुशासनात्मक कार्यवाही।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== मुख्य न्यायालयिक निर्णय =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **CBSE v. Aditya Bandopadhyay (SC 2011):** PIO को विशिष्ट उप-धारा बतानी होगी; सामान्य &amp;quot;§8&amp;quot; काफी नहीं।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **RBI v. Jayantilal Mistry (SC 2016):** §8(1)(e) &amp;quot;विश्वास&amp;quot; का संकीर्ण अर्थ; नियंत्रक-नियंत्रित विश्वास नहीं।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **R.K. Jain v. UoI (SC 2013):** फ़ाइल नोटिंग कैबिनेट दस्तावेज़ नहीं।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Bhagat Singh v. CIC (Delhi HC 2007):** §7(2) deemed refusal पूर्ण अपीलीय अधिकार जगाता है।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== CIC लंबन (वास्तविकता) =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;CIC में 26,000+ दूसरी अपीलें लंबित हैं (Q4 FY 2024-25)। सुनवाई की प्रतीक्षा 12-18 महीने। समय-संवेदी मामलों में समानांतर रिट याचिका करें।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== टूल्स =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/tools/first-appeal|पहली अपील बिल्डर — 5 आधार, अंग्रेज़ी टेम्पलेट]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/tools/deadline-calculator.html|समय-सीमा कैलकुलेटर]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/intelligence/working-days-calculator.html|कार्य-दिवस कैलकुलेटर (भारतीय छुट्टियाँ)]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== संबंधित पठन =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rti-first-appeal-second-appeal-guide|English version]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi/rti-kya-hai|आरटीआई क्या है]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi/passport-delay-rti|पासपोर्ट देरी RTI]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi|हिंदी मुख्यपृष्ठ]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//अंतिम समीक्षा: 23 अप्रैल 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rti hindi first-appeal second-appeal धारा-19 cic faa 2026}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Thu, 23 Apr 2026 02:03:17 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>पासपोर्ट देरी आरटीआई — RPO से 30 दिन में ...</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/hi/passport-delay-rti?rev=1777796916</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/05/03 12:08&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;metatag-keywords=(पासपोर्ट देरी, passport delay hindi, पासपोर्ट rti, rpo पासपोर्ट, पासपोर्ट सेवा शिकायत)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(पासपोर्ट 30 दिन में नहीं मिला? RPO को आरटीआई भेजकर 30 दिन में जवाब लेने का तरीका। हिंदी टेम्पलेट + केस लॉ।. विदेश मंत्रालय के नागरिक चार्टर के अनुसार सामान्य.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-title=(पासपोर्ट देरी आरटीआई 2026 — हिंदी टेम्पलेट + केस लॉ)}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== पासपोर्ट देरी आरटीआई — RPO से 30 दिन में जवाब लें ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :og/auto/passport-delay-rti.png?direct&amp;amp;1200 |पासपोर्ट देरी RTI - हिंदी}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**विदेश मंत्रालय के नागरिक चार्टर के अनुसार सामान्य पासपोर्ट 30 दिन में, तत्काल पासपोर्ट 1-7 कार्य दिवसों में, और पुलिस सत्यापन 21 दिनों में पूरा होना चाहिए। समय-सीमा बीत जाए तो आपका कानूनी अधिकार है — RPO के जन सूचना अधिकारी (PIO) को आरटीआई भेजें, जवाब 30 दिन में अनिवार्य।** यह पृष्ठ हिंदी में पासपोर्ट-RTI टेम्पलेट + एस्केलेशन सीढ़ी देता है।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round info 95%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**TL;DR:**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * सामान्य पासपोर्ट: **30 दिन**।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * तत्काल: **1-7 कार्य दिवस**।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * पुलिस सत्यापन: **21 दिन**।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * RTI जवाब: **30 दिन** (जीवन/स्वतंत्रता पर 48 घंटे)।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * PIO दंड: **₹250/दिन, अधिकतम ₹25,000**।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;\\ \\ **[[https://righttoinformation.wiki/tools/ai-rti-draft-app.html|🪄 AI ड्राफ्टर खोलें]]**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== क्या करें — चरण-दर-चरण =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **स्थिति देखें:** [[https://www.passportindia.gov.in|passportindia.gov.in]] पर 15-अंकीय फ़ाइल नंबर + जन्म-तिथि से।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **PSK हेल्पलाइन:** 1800-258-1800 पर कॉल करें।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **MEA को ईमेल:** cpv.support@mea.gov.in पर शिकायत भेजें।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **MADAD पोर्टल:** [[https://madad.gov.in|madad.gov.in]] पर शिकायत दर्ज करें।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **30 दिन बाद RTI:** RPO PIO को।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== पासपोर्ट RTI नमूना (हिंदी में) =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;सेवा में,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;जन सूचना अधिकारी,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;क्षेत्रीय पासपोर्ट कार्यालय,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[शहर, राज्य].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;विषय: सूचना का अधिकार अधिनियम 2005 के तहत — पासपोर्ट&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;फ़ाइल संख्या [नंबर] की स्थिति&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;महोदय/महोदया,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;सूचना का अधिकार अधिनियम, 2005 के अन्तर्गत, मैं [पूरा नाम],&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;निवासी [पूरा पता], निम्नलिखित जानकारी मांगता/मांगती हूँ:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. मेरी पासपोर्ट अर्ज़ी [तारीख] को कब प्राप्त हुई एवं फ़ाइल&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;संख्या क्या है।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. अर्ज़ी पुलिस सत्यापन के लिए कब भेजी गई एवं किस थाने/SP कार्यालय&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;को।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. PVR (पुलिस सत्यापन रिपोर्ट) कब प्राप्त हुई; यदि अब तक नहीं,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;तो वर्तमान स्थिति।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. नागरिक चार्टर की 30-दिन की समय-सीमा के बाद विलंब का कारण।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. वर्तमान में मेरी फ़ाइल का प्रबंध करने वाले अधिकारी का नाम&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;एवं पदनाम।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;6. पासपोर्ट जारी / डिस्पैच होने की संभावित तिथि।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;7. मेरी फ़ाइल की नोटिंग शीट की प्रति — फ़ाइल प्राप्ति से लेकर&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; &amp;#160;इस उत्तर की तिथि तक।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;₹10 का भारतीय डाक आदेश &amp;quot;लेखा अधिकारी, विदेश मंत्रालय&amp;quot; के पक्ष में&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;संलग्न है। (BPL कार्डधारक के लिए धारा 7(5) के तहत शुल्क छूट।)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;भवदीय,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[नाम]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[पता, मोबाइल, ईमेल]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;दिनांक: [आज की तिथि]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== पुलिस सत्यापन के लिए अलग RTI (DCP / SP कार्यालय) =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;सेवा में,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;जन सूचना अधिकारी,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;पुलिस अधीक्षक / DCP कार्यालय,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;[ज़िला / ज़ोन].&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;विषय: फ़ाइल संख्या [नंबर] के पुलिस सत्यापन पर RTI&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;महोदय/महोदया,&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;RTI Act 2005 के अन्तर्गत:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. RPO से सत्यापन अनुरोध कब प्राप्त हुआ?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. प्रकरण किस उप-निरीक्षक/कांस्टेबल को सौंपा गया?&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. मेरे पते पर भौतिक सत्यापन की तिथि(याँ)।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. यदि नकारात्मक सत्यापन रिपोर्ट दर्ज की गई है, तो कारण + प्रति।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. RPO को PVR भेजने की तिथि।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;₹10 IPO संलग्न।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;भवदीय, [नाम]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== दिल्ली के पासपोर्ट दफ्तर =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **RPO दिल्ली (Bhikaji Cama Place / Herald House)** — मध्य व दक्षिण दिल्ली&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **RPO गाज़ियाबाद** — पूर्व दिल्ली, NCR&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **RPO गुड़गांव** — द्वारका + गुड़गांव + फ़रीदाबाद&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * फोन: **1800-258-1800** (24×7)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== एस्केलेशन (अगर RTI का जवाब न मिले) =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **दिन 30:** PIO जवाब अनिवार्य (§7(1))।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **दिन 60:** पहली अपील — FAA (Joint Secretary, RPO) को।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **दिन 150:** दूसरी अपील — केंद्रीय सूचना आयोग (CIC), New Delhi को।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **समानांतर:** MADAD पोर्टल, CPGRAMS, MP पत्र।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **अंतिम:** उच्च न्यायालय में रिट याचिका।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== मुख्य निर्णय जिनका हवाला दें =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Maneka Gandhi v. UoI (SC 1978)** — पासपोर्ट जब्ती के लिए लिखित आदेश + सुनवाई अनिवार्य।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Sukhdev v. SP Karnal (CIC 2016)** — नकारात्मक PVR आवेदक को दिखानी होगी।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Subhash Chandra Agarwal v. RPO Delhi (CIC 2019)** — RPO पर §4 पारदर्शिता का बंधन।&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== संबंधित पठन =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:passport-delay-rti|English version]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:passport-delay-rti-delhi|Delhi-specific guide (English)]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi/rti-kya-hai|आरटीआई क्या है — पूरी जानकारी]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi/rti-first-appeal|पहली व दूसरी अपील गाइड]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[https://righttoinformation.wiki/tools/ai-rti-draft-app.html|AI ड्राफ्टर]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//अंतिम समीक्षा: 23 अप्रैल 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rti hindi passport पासपोर्ट rpo mea hindi-rti 2026}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sun, 03 May 2026 08:28:36 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>RTI Wiki — हिन्दी संस्करण</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/hi/start?rev=1777101833</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2015/07/30 01:42&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;-&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-deletedline&quot;&gt;दिशा-निर्देश डा&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;उ&lt;/strong&gt;नलोड करने के लिए यहाँ क्लिक करें&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;metatag-keywords=(rti hindi, सूचना का अधिकार, rti hindi guide, hindi rti website) &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;metatag-description=(RTI Wiki का हिन्&lt;/strong&gt;द&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ी संस्करण — 25 सबसे महत्वपूर्ण लेखों का संक्ष&lt;/strong&gt;ि&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;प्त हिन्दी सारां&lt;/strong&gt;श&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;। पूर्ण स&lt;/strong&gt;ा&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;मग्री अंग्रेज़ी में।)}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;====== RTI Wiki — हिन्दी संस्करण ====== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{page&amp;gt;snippets:dpdp&lt;/strong&gt;-&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;banner}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;RTI Wiki अब **25 शीर्ष लेखों** के संक्षिप्त हि&lt;/strong&gt;न&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;्दी सारांश के साथ उपलब्ध है। पूर्ण सामग्री, टेम्पलेट, केस लॉ और AI टूल्स अभी अंग्रेज़ी में हैं — हम धीरे-धीरे पूरा अनुवाद कर रहे हैं।&amp;lt;/WRAP&amp;gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== प्रमुख गाइड ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:file-rti-help|RTI कैसे फ़ाइल करें — 5 म&lt;/strong&gt;ि&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;नट का गाइड]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:state-rti-portals-directory|&lt;/strong&gt;र&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ाज&lt;/strong&gt;्&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;यवार RTI ऑनलाइन पोर्टल — 36 राज्यों एवं संघ शासित प्र&lt;/strong&gt;देश&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ों की निर्देशिका]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:file-rti-online-india|ऑनलाइन RTI कैसे फ़ाइल करें — 12 चरणों की मार्गदर्शिका]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:faq|RTI के 25 अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:pio-faa-knowledge-base|PIO/FAA ज्ञान केंद्र — सरकारी अधिकारियों के लिए RTI मार्गदर्शिका]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-beginners|RTI शुरुआती लोगों के लिए — पहला आवेदन कैसे लिखें]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:act|सूचना का अधिकार अधिनियम, 2005 — पूर्ण पाठ + धारा-वार व्याख्या]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:case-database|RTI मामला&amp;#160;&lt;/strong&gt;ड&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ेट&lt;/strong&gt;ा&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;बेस — 300 CIC/SC&amp;#160;&lt;/strong&gt;न&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;िर्णय]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-pension-delay|पेंशन में देरी के&amp;#160;&lt;/strong&gt;ल&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;िए RTI — पूरी प्रक्रिया]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-property-mutation-delay|संपत्ति म्यूटेशन में देरी के लिए RTI]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-passport-status|पासप&lt;/strong&gt;ो&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;र्ट की स्थिति के लिए RTI — पुलिस सत्यापन या प्रिंटिंग में अटका?]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-aadhaar-update|आधार अप&lt;/strong&gt;ड&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ेट&amp;#160;&lt;/strong&gt;क&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;े लिए RTI — UIDAI को]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-ration-card-status|&lt;/strong&gt;र&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ाश&lt;/strong&gt;न&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;कार्ड क&lt;/strong&gt;े&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;लिए RTI — खाद्य आपूर्ति विभाग को]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-pmay-status|PMAY (आवास)&amp;#160;&lt;/strong&gt;के लिए&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;RTI — BDO/CMO को]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-pmkisan-installment|PM-KISAN क़िस्त के लिए RTI — कृषि विभाग को]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-mgnrega-wages|मनरेगा मजदूरी के लिए RTI — Block Programme Officer को]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-fir-status|FIR स्थिति / पंजीकरण के लिए RTI — SP और मजिस्ट्रेट को]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-electricity-bill-dispute|बढ़े हुए बिजली बिल के लिए RTI — DISCOM को]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-water-supply-issue|पानी की आपूर्ति न होने के लिए RTI — जल बोर्ड को]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-school-admission-rte|RTE के तहत 25% प्रवेश के लिए RTI — DEO और स्कूल को]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-passport-status-2|पुलिस सत्&lt;/strong&gt;य&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ापन में प्रतिकूल टिप्पणी — RTI द्वारा सुधार]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-for-cic-vs-sic|दूसरी अपील के लिए CIC या SIC — कौन सा?]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-vs-cpgrams-hi|RTI बनाम CPGRAMS — कौन सा कब उपयोग करें?]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-fee-india|भारत में RTI शुल्क — राज्य-वार सूची]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:hi:rti-30-day-deadline|RTI 30-दिन की समय-सीमा — पूरी समझ]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== AI टूल्स (अंग्रेज़ी UI,&amp;#160;&lt;/strong&gt;ह&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;िंदी इनपुट स्वीक&lt;/strong&gt;ा&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;र) ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:tools:awaaz-rti|🎤 AwaazRTI — हिंदी में बोलकर RTI तैयार करें]] (11 भारतीय भाषाए&lt;/strong&gt;ँ&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;समर्थित) &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:tools:ai-rti-draft-app|🪄 AI RTI ड्राफ्टर — 60 से&lt;/strong&gt;क&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ंड में तैयार]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:tools:first-appeal-app|⚖️ प&lt;/strong&gt;्&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;रथम अपी&lt;/strong&gt;ल&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;जनरेटर]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== राज्य-वार RTI मार्गदर्श&lt;/strong&gt;िक&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ा ===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:state-rti-portals-directory|36 राज्यों एवं UT&amp;#160;&lt;/strong&gt;क&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;ी RTI पो&lt;/strong&gt;र&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;्टल निर्देशिका]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;&amp;#160; * [[:state-scheme:maharashtra:start|महाराष्ट्र]] · [[:state-scheme:tamil-nadu:start|तमिलनाडु]] · [[:state-scheme:uttar-pradesh:start|उत्तर प्रदेश]] · [[:state-scheme:bihar:start|बिहार]] · [[:state-scheme:karnataka:start|कर्नाटक]] &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== योगदान द&lt;/strong&gt;ें&amp;#160;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;===== &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;हिन्दी अनुवाद में सुधार सुझाने के लिए [[:contact|संपर्क पृष्ठ]] पर लिखें। &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;//अंतिम समीक्षा: 25 अप्रैल 2026.// &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt; &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;strong class=&quot;diff-mark&quot;&gt;{{tag&amp;gt;hindi rti-hindi}} &lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 07:23:53 +0000</pubDate>
        </item>
    </channel>
</rss>
