<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!-- generator="FeedCreator 1.8" -->
<?xml-stylesheet href="https://righttoinformation.wiki/lib/exe/css.php?s=feed" type="text/css"?>
<rss version="2.0">
    <channel xmlns:g="http://base.google.com/ns/1.0">
        <title>Right to Information Wiki - rejection-recovery</title>
        <description>The working reference for India&amp;#039;s Right to Information Act, 2005.</description>
        <link>https://righttoinformation.wiki/</link>
        <lastBuildDate>Sat, 25 Apr 2026 19:31:25 +0000</lastBuildDate>
        <generator>FeedCreator 1.8</generator>
        <image>
            <url>https://righttoinformation.wiki/_media/wiki/logo.png</url>
            <title>Right to Information Wiki</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/</link>
        </image>
        <item>
            <title>Aadhaar enrolment / update rejected — recovery guide (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/aadhaar-rejected?rev=1777128556</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(aadhaar rejected, aadhaar update rejected, aadhaar qc hold, aadhaar enrolment failed, biometric rejection)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(Aadhaar enrolment or update rejected? Most common reason: QC hold (biometric quality). Free re-enrolment within 90 days. Plus appeal + RTI route.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Aadhaar enrolment / update rejected — recovery guide (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-aadhaar-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** Most &amp;quot;Aadhaar rejected&amp;quot; cases are actually **QC (Quality Check) holds** — biometrics or document scans not meeting UIDAI quality standard. **Free re-capture at the same centre within 90 days**. If QC clears: card generated. If still rejected: appeal to UIDAI Regional Office + RTI for the actual reason.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Biometric quality** — fingerprints worn (manual labour) / iris reflection. Re-capture solves 80%.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Name spelling mismatch** — across %%PoI%%/%%PoA%%/%%PoDOB%% documents. Affidavit + re-submission.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Address proof too old** — utility bill &amp;gt; 3 months. Get latest bill.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Demographic data conflict** — %%DoB%% on PAN ≠ %%DoB%% on school certificate. Pick one source + correct other.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Duplicate / fake biometric flag** — biometrics matched to existing Aadhaar. Visit nearest Aadhaar Seva Kendra with original docs.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Check rejection reason** — SMS from UIDAI gives URN + reason code. Status at myaadhaar.uidai.gov.in/check-aadhaar-status.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If QC hold (BIO_FAIL/QUALITY)** — Re-visit same enrolment centre within 90 days. **Free re-capture**. Carry EID slip.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If document QC fail (DOC_FAIL)** — Upload fresh %%PoI%%/%%PoA%% scans via myaadhaar.uidai.gov.in (online update Rs 50) OR re-visit centre with originals.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If demographic mismatch (DEMO_FAIL)** — Submit affidavit on Rs 10 stamp paper declaring correct name/%%DoB%%. Choose authoritative source (passport/birth cert).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If duplicate flag** — You may already have an Aadhaar. Search at myaadhaar.uidai.gov.in/retrieve-eid using mobile + name. If yours, download e-Aadhaar.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If centre denies re-enrolment** — Centre cannot deny — UIDAI mandate. Call **1947** or write to UIDAI Regional Office (RO).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Appeal + RTI parallel** — No formal Aadhaar Act appeal — but file RTI to UIDAI RO citing Aadhaar Act §32 for the rejection rationale + grievance ticket number.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** UIDAI Regional Office (8 ROs across India). Grievance via 1947 toll-free, help@uidai.gov.in, or written complaint to RO Director. No statutory appeal under Aadhaar Act.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** No statutory window — re-enrolment within 90 days (free) and grievance any time.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Free for QC-hold re-capture (same centre, 90 days). Online update Rs 50. New centre visit Rs 100.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Latest utility bill (≤3 months)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Passport / Voter ID for cross-verification&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Affidavit on Rs 10 stamp paper for demographic corrections&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:rti-for-aadhaar-update|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:aadhaar|How to apply for aadhaar]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Track your application status:** [[:check-status:aadhaar-status|Status check guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== How long do I have to fix a QC hold? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;90 days — free re-capture at the same centre. After 90 days: fresh enrolment Rs 100.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Can UIDAI permanently deny me Aadhaar? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — Aadhaar Act §3 mandates enrolment for any resident. Any &amp;quot;permanent rejection&amp;quot; is illegal. RTI + complaint to UIDAI RO Director resolves.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== My biometrics fail repeatedly. Alternative? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;UIDAI has **Biometric Exception** procedure — for amputees, severe arthritis, very young/old. Officer documents exception; Aadhaar issued without that biometric.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Update rejected after submitting online — fee refund? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — Rs 50 online update fee is non-refundable. But you can re-submit corrected docs without paying again within 90 days (case-by-case).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Who do I escalate to if RO unresponsive? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;CEO UIDAI via online grievance + RTI to UIDAI HQ Bengaluru. CIC has consistently directed UIDAI to disclose rejection rationale.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within No statutory window — re-enrolment within 90 days (free) and grievance any time.. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:rti-for-aadhaar-update|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:aadhaar|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery aadhaar-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 14:49:16 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Ayushman Bharat (PM-JAY) card rejected / not eligible — recovery (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/ayushman-bharat-rejected?rev=1777128556</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(ayushman bharat rejected, pmjay not eligible, ayushman card denied, abha card rejected, secc 2011 not listed)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(Ayushman Bharat card rejected? Top reason: not in SECC 2011 list. Apply for state-supplementary scheme; or via Sept 2024 senior 70+ extension. RTI for inclusion.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Ayushman Bharat (PM-JAY) card rejected / not eligible — recovery (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-ayushman-bharat-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** Ayushman Bharat (PM-JAY) eligibility is **driven by SECC 2011 deprivation list** (rural) / **occupational categories** (urban). If not listed: **state-supplementary schemes** (CMCHIS in TN, MJPJAY in MH, ABRY in WB, etc.) cover most of the gap. **Sept 2024 expansion: senior 70+ auto-eligible regardless of income**. RTI for SECC 2011 listing.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Not in SECC 2011 list** — most common. Apply for state-supplementary scheme.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Aadhaar mismatch with SECC** — name spelling differs. Update Aadhaar.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Already in another family&amp;#039;s card** — happens with married daughters; remove + re-add to current family.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Senior citizen 70+ rejected** — Sept 2024 norm not yet in your state. Appeal to State Health Agency (SHA).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Empanelled hospital denied** — hospital error, not eligibility. NHA grievance portal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Verify SECC 2011 listing** — beneficiary.nha.gov.in → search by name + state. Note ration card number too.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If not in SECC — try state scheme** — TN: CMCHIS · MH: MJPJAY · KA: ABARK · WB: ABRY · KL: KASP · etc. Convergence with PMJAY in 28 states.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Senior 70+ — apply via beneficiary.nha.gov.in** — Sept 2024 norm. Aadhaar + age proof (passport / 10th cert / pension order).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Aadhaar name mismatch fix** — Update Aadhaar to match SECC name OR vice-versa. SECC corrections via State Health Agency.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **In wrong family&amp;#039;s card** — Visit nearest CSC / Ayushman Mitra. Remove from old family, add to current.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Hospital denied cashless** — NHA grievance portal: pmjay.gov.in/grievances → 7-day disposal. Or call 14555.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Appeal to State Health Agency** — Each state has SHA. Free. Cite PMJAY operational guidelines.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **RTI to NHA + SHA** — For: SECC ranking, exclusion rationale, hospital empanelment status.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** PMJAY grievance: Hospital → SHA (state) → NHA (national) → CPGRAMS.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 30 days at each level&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Free at all stages.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Updated Aadhaar (matching SECC name)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Ration card&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Age proof (for 70+ extension)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:rti-for-ayushman-bharat-claim|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:ayushman-bharat|How to apply for ayushman bharat]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Track your application status:** [[:check-status:ayushman-bharat-status|Status check guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== SECC 2011 doesn&amp;#039;t reflect current poverty. Update? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;SECC 2021 census data not yet released as official deprivation list. Use state schemes meantime.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== I have private insurance + PMJAY — both work? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — PMJAY is supplementary. Private covers OPD/elective; PMJAY covers IP-emergency at Rs 5L.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Pre-existing illness — covered from day 1? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — no waiting period under PMJAY.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Hospital said &amp;quot;not empanelled today&amp;quot; — fix? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Empanelment can pause for compliance. Try another empanelled hospital OR pay + claim reimbursement (limited under PMJAY).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== SHA rejected appeal — final option? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;NHA + Health Ministry. Critical illness: writ to HC under Article 21.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 30 days at each level. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:rti-for-ayushman-bharat-claim|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:ayushman-bharat|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery ayushman-bharat-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 14:49:16 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Caste certificate (SC/ST/OBC) rejected — recovery guide (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/caste-certificate-rejected?rev=1777128556</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(caste certificate rejected, sc st obc rejection, jati pramaan rejected, caste certificate appeal, tehsildar rejection)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(Caste certificate rejected? Top reason: caste history not verifiable. Submit father&amp;#039;s/grandfather&amp;#039;s certificate or school caste entry. Appeal to SDM within 30 days.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Caste certificate (SC/ST/OBC) rejected — recovery guide (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-caste-certificate-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** Caste certificate rejection happens at Tehsildar level for: **(1) No record of family caste history** (Patwari can&amp;#039;t verify); **(2) Caste not in state&amp;#039;s SC/OBC list**; **(3) Income &amp;gt; Rs 8L for OBC NCL**. **Appeal to SDM within 30 days**; further to Caste Scrutiny Committee. RTI for Patwari&amp;#039;s field report. Most rejections reverse with father&amp;#039;s caste cert / school caste entry.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **No father&amp;#039;s caste certificate** — apply to issue father&amp;#039;s first; or use 10th certificate showing caste.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Caste not in state SC list** — verify against Presidential SC Order 1950 amendments. Try state of origin if migrated.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **OBC creamy layer** — income &amp;gt; Rs 8L. Submit fresh income cert showing &amp;lt; ceiling.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Patwari verification fail** — village elders weren&amp;#039;t home. Re-verification request.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Migration from another state** — caste status doesn&amp;#039;t auto-transfer. Apply fresh in new state with origin proof.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Get rejection order** — Tehsildar must issue written rejection (RTPS). If verbal: file RTI for the note.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Submit father&amp;#039;s caste cert** — If father has caste certificate: attach copy. Speeds verification.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Or submit school caste entry** — 10th certificate / TC showing caste field is strong evidence. RTI to school if lost.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Or village elders&amp;#039; affidavit** — For SC/ST: 3-4 elders&amp;#039; joint affidavit on Rs 10 stamp paper. Patwari counter-verifies.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **OBC creamy layer correction** — Submit fresh income cert showing &amp;lt; Rs 8L. Income excludes agri + salary of single govt-employee parent.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Re-application or appeal** — Within 30 days, appeal to SDM. Free. SDM may direct re-verification by another Patwari.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Caste Scrutiny Committee (last resort)** — For ST: state Caste Scrutiny Committee (CSC) — quasi-judicial body. Decides finally on caste claim disputes.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** State RTPS appeal: Tehsildar → SDM → DM → State Caste Scrutiny Committee (for ST).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 30 days at each level&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Free at all stages.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Father&amp;#039;s caste certificate&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * 10th certificate / school TC showing caste entry&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Village elders&amp;#039; affidavit (if no records)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:citizen-rti-playbook|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Patwari demands bribe to verify. Bypass? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;File RTI + ACB complaint. Many districts have moved to &amp;quot;Tatkal Caste Cert&amp;quot; via SDM bypass route.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== My grandfather had caste cert but lost. Recover? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;RTI to Tehsildar of his birth district for the record. Records pre-1990 may be in district archive.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Inter-caste marriage — caste status of children? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Generally father&amp;#039;s caste (some HCs allow mother&amp;#039;s for SC/ST advantage of children). State CSC decides on review.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Caste cert revoked after issuance — appeal? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — but high standard. Revocation order under §3 of state Caste Cert Act; appeal to State CSC + writ to HC if natural justice violated.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Application stuck &amp;gt; 60 days, no rejection. What now? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Treat as deemed rejection. File appeal to SDM citing state RTPS deemed-disposal clause. RTI to Tehsildar for noting/file.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 30 days at each level. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:citizen-rti-playbook|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery caste-certificate-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 14:49:16 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Driving Licence application / test failed — recovery guide (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/driving-licence-rejected?rev=1777143347</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(driving licence failed, dl test rejected, ll test failed, parivahan rejection, dl smart card delayed)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(DL test failed or application rejected? Re-attempt after 7 days at same RTO. Online appeals via parivahan. RTI for delayed smart cards.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Driving Licence application / test failed — recovery guide (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-driving-licence-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** DL rejection happens at three points: **(1) LL theory test failure** (re-attempt next slot, free); **(2) Permanent DL driving test failure** (re-book after 7 days, Rs 50); **(3) Smart card delivery delay** (RTI to RTO). Test failures clear with practice + correct vehicle. Document rejections need fresh upload + re-fee.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Driving test fail — figure-8 / parallel park / gradient stop** — most common. Re-test after 7 days.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Wrong vehicle category** — bring correct category (gear/gearless/transport).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **LL expired before PDL test** — LL valid 6 months only. Re-apply LL.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Address proof mismatch with RTO jurisdiction** — apply at RTO of your address state.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Smart card never arrived** — India Post lost / wrong address. RTI to RTO.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **LL theory test failed** — Re-book at parivahan.gov.in → next available slot (usually next day). No fee. Pass mark 6/10.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **PDL driving test failed** — Re-book after 7 days. Rs 50 re-test fee. Practice the failed maneuver beforehand.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Wrong vehicle on test day** — Carry correct category — gear MCG ≠ gearless MCWG ≠ LMV. Free reschedule once.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **LL expired** — Apply fresh LL — Rs 200. Then 30-day wait + PDL.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Smart card not received in 30 days** — Track at parivahan.gov.in → RC Status. If &amp;quot;dispatched&amp;quot; but not received: file complaint with India Post + RTI to RTO.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **RTO refusing PDL despite passing test** — Cite MV Act §10 (DL must be issued on test pass + fee paid). File RTI + appeal to Transport Commissioner.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **e-DL via %%DigiLocker%% as interim** — Once RTO approves, e-DL is auto-pushed to your %%DigiLocker%% — usable everywhere physical card is.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** MV Act §15 appeal to Transport Commissioner within 30 days for DL refusal/cancellation. CPGRAMS for delays. RTI for transparency.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 30 days from refusal order&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** LL re-test free. PDL re-test Rs 50. Fresh LL Rs 200. Smart card delivery free (charge included in PDL fee).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * LL number (for PDL)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Aadhaar showing current address&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Vehicle of correct category for test day&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:rti-for-driving-licence-status|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:driving-licence|How to apply for driving licence]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Track your application status:** [[:check-status:driving-licence-status|Status check guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== How many DL test attempts allowed? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Unlimited within LL validity (6 months). After LL expires, fresh LL needed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== I passed test but officer marked fail. Fix? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;CCTV at RTO test track in 22+ states. RTI for CCTV footage + test sheet. Many wrongful fails reverse.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Smart card not delivered after 60 days. Refund? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No refund — but free re-issue. RTI to RTO + India Post complaint.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Lost LL slip — can I take PDL test? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — LL number (alphanumeric) is on parivahan; carry digital print + Aadhaar.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== DL applied in another state by mistake — issued? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — DL only valid in state of issue (driving in other states is fine; renewal/transfer needs Form 33).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 30 days from refusal order. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:rti-for-driving-licence-status|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:driving-licence|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery driving-licence-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 18:55:47 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>GST registration application rejected — recovery guide (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/gst-registration-rejected?rev=1777143347</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(gst registration rejected, gstin rejected, gst application denied, gst aadhaar authentication failed, gst arn rejected)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(GST registration rejected? Top reasons: Aadhaar auth fail, premises proof issue, bank account name mismatch. Re-submit clarification within 7 working days; appeal to AC under §107.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== GST registration application rejected — recovery guide (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-gst-registration-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** GST registration rejection mostly happens at: **(1) Aadhaar authentication fail** (name/mobile not linked); **(2) Premises proof rejected** (not in name of applicant or unregistered rent agreement); **(3) Bank account name mismatch** with PAN entity name; **(4) Physical verification flagged** (risky industries — scrap, precious metals, jewelry). **Re-submit clarification within 7 working days**. Or **appeal to Asstt Commissioner under §107 within 90 days**.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Aadhaar auth fail** — Aadhaar not linked to mobile / name spelling differs from PAN.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Premises proof rejected** — rent agreement unregistered or in someone else&amp;#039;s name.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Bank account mismatch** — current account name ≠ entity name on PAN.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Physical verification adverse** — officer didn&amp;#039;t find premises / flagged risky.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Documents incomplete** — partnership deed / %%MoA%% missing for non-proprietorship.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Check rejection note** — gst.gov.in → Track Application Status → ARN → reason note from officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If Aadhaar auth fail** — Link Aadhaar to mobile (UIDAI) + ensure name matches PAN. Re-submit Aadhaar OTP.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If premises proof rejected** — Submit registered rent agreement (Rs 100 stamp + notary) OR ownership deed OR latest electricity bill (≤3 months) in name of applicant/owner.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If bank mismatch** — Submit current account passbook / cancelled cheque in entity&amp;#039;s exact PAN name.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If physical verification adverse** — Be present at premises during officer visit; provide additional proof (signage, employees, invoices).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Re-submit clarification** — Within **7 working days** of SCN (Show Cause Notice). Login → Reply to SCN → upload corrected docs. Free.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Appeal under §107** — If rejection confirmed: appeal to Asstt Commissioner Appeals within 90 days. Pre-deposit 10% disputed amount (often Rs 0 for registration).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **RTI to State GST Commissioner** — For: officer&amp;#039;s rationale + state-wide rejection patterns. CIC has consistently directed disclosure.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** GST §107 appeal hierarchy: Asstt Commissioner Appeals → Commissioner → Appellate Tribunal → HC.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 7 working days for SCN reply; 90 days for §107 appeal&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Free for SCN reply + registration appeal. Higher appeals: 10% pre-deposit of disputed tax (registration: usually Rs 0).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Aadhaar with linked mobile (PAN-matched name)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Registered rent agreement / electricity bill in applicant name&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Current account passbook in entity PAN name&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Photo + signage proof at premises&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:citizen-rti-playbook|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:gst-registration|How to apply for gst registration]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Track your application status:** [[:check-status:gst-registration-status|Status check guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== SCN window 7 days expired — full new application? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — fresh ARN. But save fee/effort by responding within window.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Aadhaar of one director — others not linked. Auth fails? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Usually authorized signatory&amp;#039;s Aadhaar suffices. Switch authorized signatory if one director&amp;#039;s Aadhaar can&amp;#039;t link.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Premises is shared / coworking — accept? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes if NOC from owner + electricity bill / agreement. Many startups use coworking GSTIN successfully.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Why physical verification — flagged industry? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;GST profiles risky: scrap, precious metals, jewelry, alcohol. More inspections; expect 1-2 visits.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Final rejection — register elsewhere or appeal? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Appeal under §107 if grounds illegitimate. Or re-apply with different premises if practical.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 7 working days for SCN reply; 90 days for §107 appeal. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:citizen-rti-playbook|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:gst-registration|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery gst-registration-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 18:55:47 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Income certificate rejected — recovery guide (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/income-certificate-rejected?rev=1777128556</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(income certificate rejected, aay pramaan rejected, ews certificate rejected, patwari income inflation, income cert appeal)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(Income cert rejected? Most common: Patwari inflated income or income proof rejected. Counter with IT return + bank statement; appeal to SDM in 30 days.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Income certificate rejected — recovery guide (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-income-certificate-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** Income certificate rejection mostly happens because **Patwari&amp;#039;s field report shows higher income** than your declaration, OR your income proof (salary slip / IT return / business income letter) is rejected. **Counter with IT return + bank statement + Form 16 / agri 7-12**. **Appeal to SDM within 30 days**. Critical for EWS reservation, scholarships, fee waivers.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Patwari inflated income** — Patwari&amp;#039;s field assessment ≠ your declaration.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Salary slip rejected** — must be on company letterhead, signed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Business income unclear** — submit ITR + bank statement + audit report.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Agri income disputed** — submit 7/12 + crop yield estimate from Krishi Vigyan Kendra.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Spouse income excluded wrongly** — must include for &amp;quot;family income&amp;quot;; can&amp;#039;t be excluded.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Check rejection reason** — State e-District portal → Application Status. SMS sent. If verbal: RTI for noting.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Get Patwari&amp;#039;s field report (RTI)** — File RTI to Tehsildar for: Patwari&amp;#039;s field report + income computation basis. Often shows arbitrary inflation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Submit IT return as authoritative** — ITR + Form 16 + bank statement (12 months). These trump Patwari&amp;#039;s estimate.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **For business income** — Submit audited P&amp;amp;L + bank statement showing inflows.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **For agri income** — Submit 7/12 + Patwari report + Krishi Vigyan Kendra yield certificate. Per-acre normative income (state-specific) applies.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Re-apply with stronger evidence** — Don&amp;#039;t appeal first — re-application with IT return + bank statement often resolves.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If rejected again — appeal to SDM** — Within 30 days. Free. Cite state RTPS act + actual income evidence.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **RTI to State Revenue Dept** — For: state-wise normative income calculations + appeal disposal data. Useful in HC if needed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** State RTPS hierarchy: Tehsildar → SDM → DM → State Revenue Commissioner.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 30 days at each level&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Free at all stages.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * IT return + Form 16 (12 months)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Bank statement (12 months)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * 7/12 + KVK yield certificate (for agri income)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:citizen-rti-playbook|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== My income &amp;lt; EWS limit but cert showing higher. Why? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Patwari includes notional rent, agri imputed income, etc. Counter with explicit ITR + bank statement.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Tehsildar re-verifying every year same way. Permanent fix? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — income certificates are time-bound (6 months / 1 year). New cert each year requires re-verification. Use IT return as anchor.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Income includes parents&amp;#039; pension? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Only if parents are dependents. If they have own pension/income &amp;gt; taxable limit, they&amp;#039;re not dependents — exclude.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Self-employed — no salary slip. Fix? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;ITR + audited P&amp;amp;L + bank statement. Self-employed income is harder to verify; expect more Patwari scrutiny.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== SDM appeal also rejected — final option? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;DM appeal under state Revenue Code. If DM rejects: writ to HC (Art 226) for arbitrary income inflation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 30 days at each level. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:citizen-rti-playbook|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery income-certificate-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 14:49:16 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>PAN card application rejected — recovery guide (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/pan-card-rejected?rev=1777128556</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(pan card rejected, pan rejection reasons, pan card declined, form 49a rejected, pan reapply)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(PAN application rejected? Top reasons: photo/signature quality, name/%%DoB%% mismatch with Aadhaar, address proof issue. Free re-submission within 30 days.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== PAN card application rejected — recovery guide (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-pan-card-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** Most PAN rejections are **document quality issues** — photo not passport-size, signature outside box, address proof in regional language without translation. NSDL allows **free re-submission within 30 days** of rejection. If rejected again: **fresh application with new fee**. If you used Aadhaar OTP route, error message tells you exactly what failed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Photo/signature quality** — wrong size, dark background, signature outside box.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Name mismatch with Aadhaar** — must match exactly. Initials vs full name fails.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **%%DoB%% mismatch** — PAN vs Aadhaar / 10th certificate. Pick authoritative.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Address proof in regional language** — translation + notarisation needed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Existing PAN under same identity** — possible duplicate. Surrender + apply correction.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Check rejection reason** — NSDL/UTIITSL emails the reason. Login with 15-digit acknowledgement.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Photo/signature issue** — Re-take: white background, head covering 70-80% of frame, recent. Signature in black ink within box.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Name mismatch** — Update Aadhaar OR re-submit Form 49A with name as on Aadhaar. Aadhaar usually wins.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **%%DoB%% mismatch** — Submit birth certificate / 10th marksheet as authoritative %%DoB%% source. May require correction in PAN.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Address proof rejected** — Use Aadhaar (single doc covers %%PoI%% + %%PoA%% + %%PoDOB%%). If using utility bill, must be ≤3 months + in name of applicant or family.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Re-submit within 30 days** — NSDL: Login → &amp;quot;Re-submit Documents&amp;quot;. Free if within 30 days. After: fresh application Rs 107.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Escalate via grievance + RTI** — NSDL helpdesk 020-27218080. RTI to CBDT Income Tax Dept for institutional rejection patterns.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** No formal appeal under Income Tax Act for PAN rejection. Grievance to NSDL helpdesk + RTI to CBDT for systemic issues. CPGRAMS for general grievance.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** Re-submission free within 30 days. After: fresh application.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Fresh application Rs 107 (within India), Rs 1,017 (outside India). Re-submission within 30 days: free.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Recent passport-size photo (2)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Aadhaar (single document covers most fields)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Birth certificate / 10th certificate for %%DoB%%&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:rti-for-pan-card-status|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:pan-card|How to apply for pan card]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Track your application status:** [[:check-status:pan-card-status|Status check guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Will my fee be refunded if rejected? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — NSDL/UTIITSL fee is non-refundable. But re-submission within 30 days is free.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Can I have two PANs? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — penalty Rs 10,000 under §272B. Surrender extra at NSDL with Form for Cancellation/Surrender.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Aadhaar name doesn&amp;#039;t match my legal name. Which to update? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;PAN must match Aadhaar (mandatory linkage since 2019). Update Aadhaar to your legal name first; then apply PAN.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== e-PAN via Aadhaar OTP failed. Re-try same day? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Wait 24 hours; system locks after 3 failures. Most failures = Aadhaar mobile not linked.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Rejected for 4th time — what now? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Visit nearest TIN-Facilitation Centre in person; officer reviews documents and resubmits. Fee Rs 107 only if fresh application needed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within Re-submission free within 30 days. After: fresh application.. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:rti-for-pan-card-status|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:pan-card|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery pan-card-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 14:49:16 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Passport application rejected / police verification adverse (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/passport-rejected?rev=1777128556</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(passport rejected, passport application denied, police verification adverse, passport psk rejection)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(Passport rejected at PSK or police verification adverse? Statutory appeal under Passport Act §11 within 30 days. RTI for police report. Most &amp;quot;denials&amp;quot; reverse on appeal.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Passport application rejected / police verification adverse (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-passport-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** Passport denial happens at three stages: **(1) PSK officer rejection** — usually for missing/mismatched documents; **(2) Police verification adverse** — SHO reports criminal proceeding / address mismatch / non-Indian citizen suspicion; **(3) RPO denial** — formal §6/§11 grounds. **Statutory appeal to MEA/RPO within 30 days under Passport Act §11**. Most adverse police reports are wrong (address visit by SHO confused), and RTI to SHO usually clears it.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Address mismatch** — Aadhaar address ≠ application address. Police visit fails.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Pending criminal case** — flagged in NCRB. Need court NOC.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Documents incomplete** — Annexure D for minors (both parents), Annexure C/F for special cases.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **SHO didn&amp;#039;t visit** — but reported &amp;quot;could not verify&amp;quot;. File RTI for visit log.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Doubts on Indian citizenship** — for naturalised citizens / Bangladesh/Nepal border districts. Submit citizenship cert + ration card history.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Check rejection reason** — passportindia.gov.in → Application Status → reason note + officer name. Or call 1800-258-1800.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If PSK doc-rejection** — Re-book PSK appointment with corrected docs. No fresh fee if same application; just re-print appointment receipt.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If police verification adverse** — File RTI to local SHO + DCP Special Branch — ask for: visit log, persons interviewed, basis of adverse report. ~70% reverse on RTI.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If pending criminal case** — Get NOC from concerned court. Even FIR holders can get passport if court NOC issued. Submit at PSK; re-submit application.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If RPO denied (§6/§11)** — File appeal to next-level Authority (Joint Secretary, MEA Passport Division) within 30 days. CPGRAMS parallel.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Submit appeal in writing** — To RPO (copy to Joint Secretary, MEA, New Delhi). Cite Passport Act §11. Attach: rejection order, evidence countering grounds, fresh affidavit.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Track appeal + RTI parallel** — Appeal disposal: 60 days (statutory). If no response: RTI to MEA Passport Division for status.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** Passport Act §11 appeal — to immediately superior authority (RPO → Joint Secretary MEA → Secretary MEA). 60 days statutory disposal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 30 days from rejection order to file §11 appeal&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Appeal under §11: free. RTI: Rs 10. Fresh application: Rs 1,500-3,500 (if rejection order quashed and new application required).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Court NOC for any pending case&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Aadhaar + Voter ID + utility bills (showing same current address)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizenship certificate (if applicable)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:rti-for-passport-status|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:passport|How to apply for passport]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Track your application status:** [[:check-status:passport-status|Status check guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== My passport got rejected at PSK — full refund? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Partial — TCS service charge non-refundable. Government fee partial refund on written request to RPO.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Police visited but reported &amp;quot;Not in town&amp;quot; — false. Fix? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;File RTI to SHO for visit log + officer name + date/time. Submit your CCTV/neighbour testimony as counter. Most reverse.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Pending case — passport possible? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes if (a) court NOC + (b) bail granted + (c) no FIR for &amp;quot;anti-national activities&amp;quot;. Many high-profile pending-case passport-holders exist (cleared via court NOC).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Annexure D from non-cooperative parent — alternative? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Annexure C (single-parent) + court order if other parent abroad / unavailable. Annexure G if minor in court-designated custody.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Adverse report stuck &amp;gt;60 days — what now? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;File §11 appeal + RTI to RPO Director. If still unresponsive: writ petition to High Court (Passport denial is Article 21 issue per *Maneka Gandhi* SC 1978).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 30 days from rejection order to file §11 appeal. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:rti-for-passport-status|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:passport|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery passport-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 14:49:16 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>PM-KISAN application rejected / instalment stopped — recovery guide (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/pm-kisan-rejected?rev=1777143347</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(pm kisan rejected, pm kisan installment stopped, pmkisan ekyc failed, kisan samman nidhi rejection)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(PM-KISAN rejected or instalment stopped? Top reasons: %%eKYC%% failure, land record mismatch, exclusion category. Re-do %%eKYC%%, fix bank Aadhaar mapping; appeal to State Nodal within 30 days.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== PM-KISAN application rejected / instalment stopped — recovery guide (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-pm-kisan-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** PM-KISAN rejection: **(1) Initial application** — land record name mismatch, exclusion category (IT taxpayer, govt employee), Aadhaar/bank issue; **(2) Instalment stopped** — %%eKYC%% pending, NPCI Aadhaar de-mapped, land seeded incorrectly. **Most fixes are technical**: do %%eKYC%%, link Aadhaar to bank, update land record. **Appeal to State Nodal Officer + RTI for rejection reason**.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **%%eKYC%% pending** — annual %%eKYC%% mandatory; instalments freeze without it.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Aadhaar not linked to bank (NPCI mapping)** — DBT bounces. Visit bank.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Land record name mismatch** — Aadhaar vs Bhulekh. Update one to match.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Exclusion category (IT taxpayer, govt employee)** — verified ineligible. Refund + cancellation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Land seeded but ownership disputed** — Patwari report under family/joint name.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Check status at pmkisan.gov.in** — Beneficiary Status → see reason: &amp;quot;%%eKYC%% pending&amp;quot;, &amp;quot;Aadhaar de-mapped&amp;quot;, &amp;quot;Land seeding pending&amp;quot;, &amp;quot;Excluded&amp;quot;.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Do %%eKYC%% immediately** — pmkisan.gov.in → %%eKYC%% → Aadhaar OTP. If OTP fails: biometric %%eKYC%% at CSC (Rs 25).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Re-link Aadhaar to bank (NPCI mapping)** — Visit bank with Aadhaar. Bank submits to NPCI. 2-3 days for activation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Land record name fix** — Apply mutation correction at Tehsildar OR update Aadhaar to match Bhulekh. Aadhaar update via myaadhaar.uidai.gov.in (Rs 50).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If excluded category disputed** — Appeal to State Nodal Officer with proof: latest IT return showing not a taxpayer / non-govt employment cert.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If land ownership disputed** — Submit family settlement deed / partition cert; fresh Patwari verification.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **RTI to Block Agriculture Officer** — For: rejection rationale, Patwari report, exclusion criteria applied.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **CPGRAMS parallel** — pgportal.gov.in → category Agriculture → PM-KISAN. Time-bound disposal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** PM-KISAN grievance: Block Agri Officer → DM → State Nodal → %%MoA%%&amp;amp;FW. CPGRAMS parallel.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 30 days at each level&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Free at all stages.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Updated Aadhaar (matching Bhulekh)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Bank Aadhaar-linked (NPCI mapper active)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Latest IT return / non-govt employment cert (if exclusion disputed)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:rti-for-pmkisan-installment|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:pm-kisan|How to apply for pm kisan]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Track your application status:** [[:check-status:pm-kisan-status|Status check guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Missed %%eKYC%% for 2 years — pending instalments lost? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Once %%eKYC%% done, pending instalments re-credited in next cycle. No fresh application needed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Land in joint family name — can I get? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes if you cultivate. Patwari cert of cultivator share + family declaration. State decides.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Govt pensioner &amp;lt; Rs 10K/month — eligible? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes if pension &amp;lt; Rs 10,000/month + you cultivate. Above Rs 10K: excluded.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Excluded earlier but now retired (no IT return) — can I re-apply? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — fresh application as new beneficiary. Submit non-IT-taxpayer self-declaration + retirement order.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Wrongly excluded — refund demanded by govt. Pay or appeal? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Appeal to State Nodal first. If you genuinely meet criteria, refund order is reversed. Pay only if confirmed ineligible.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 30 days at each level. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:rti-for-pmkisan-installment|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:pm-kisan|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery pm-kisan-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 18:55:47 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>PMAY application rejected — recovery guide (Urban + Gramin 2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/pmay-rejected?rev=1777143453</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(pmay rejected, pmay urban rejected, pmay gramin not eligible, pradhan mantri awas rejected, pmay reapply)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(PMAY rejected? PMAY-U: usually income &amp;gt; Rs 6L (EWS) or already owns house. PMAY-G: SECC 2011 doesn&amp;#039;t list. Submit corrected docs; appeal to State Mission Director within 30 days.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== PMAY application rejected — recovery guide (Urban + Gramin 2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-pmay-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** PMAY rejection happens at: **(1) Income/asset verification** (PMAY-U) — own pucca house anywhere, or income &amp;gt; scheme ceiling; **(2) SECC 2011 list** (PMAY-G) — name not in deprivation list. **PMAY-U: appeal to State Mission Director within 30 days**. **PMAY-G: appeal to BDO + DM**. RTI for SECC ranking + verification report. Many rejections reverse with corrected income cert + Awaas Plus list inclusion.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **PMAY-U: Already owns pucca house** — even ancestral. Need self-declaration + PMAY-U 2.0 may have new norms.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **PMAY-U: Income &amp;gt; Rs 6L (EWS)** — submit fresh income cert showing &amp;lt; ceiling.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **PMAY-U: First-time-buyer doubt** — submit declaration + RTI to municipality for absence-of-property record.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **PMAY-G: Not in SECC 2011** — apply for Awaas Plus list inclusion at BDO.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **PMAY-G: Already pucca house** — sub-classification issue; submit photos showing kuccha/semi-pucca.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **PMAY-U: Verify on portal** — pmay-urban.gov.in/PMAYMIS/Open/Beneficiary_%%DetailsViewer%%.aspx → check status + reason.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **PMAY-U: Income correction** — Get fresh income cert from Tehsildar showing &amp;lt; scheme ceiling. Re-apply via bank for CLSS.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **PMAY-U: First-time buyer proof** — Self-declaration on Rs 10 stamp paper + RTI to municipal corporation for property records under your PAN.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **PMAY-G: SECC 2011 verification** — awaassoft.nic.in → Beneficiary search. If absent: file Awaas Plus list inclusion at BDO.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **PMAY-G: Upload current house photos** — Mobile photos with date stamp + Patwari witness, sent to BDO. Shows kuccha/semi-pucca status.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Appeal to State Mission Director (Urban)** — Within 30 days. Free. Online via PMAY portal grievance section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Appeal to BDO + DM (Gramin)** — Same window. Cite PMAY-G operational guidelines.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **RTI parallel** — For: SECC 2011 ranking, BDO field report, decision rationale. Strong CIC precedent for disclosure.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** PMAY grievance hierarchy: District → State Mission → %%MoHUA%% (Urban) / %%MoRD%% (Gramin) → CPGRAMS.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 30 days at each level&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Free at all stages.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Fresh income certificate (&amp;lt; ceiling)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Affidavit declaring no pucca house ownership&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Current house photos with date stamp (PMAY-G)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:rti-for-pmay-status|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:pmay-housing|How to apply for pmay housing]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Track your application status:** [[:check-status:pmay-status|Status check guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== PMAY 2.0 changed norms — old applications honoured? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;PMAY-U 1.0 closed March 2022. Pending applications under old norms get final decision under those. Fresh: PMAY 2.0 norms (Sept 2024).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== I rent — does that disqualify me? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — renters are eligible. Income + first-pucca-house criteria are key. Renting doesn&amp;#039;t count as house ownership.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Awaas Plus list closed — what now? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Apply at BDO for inclusion in next Awaas Plus enumeration round. RTI for next round date.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== CLSS subsidy delayed even after approval. Why? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;NHB takes 90-180 days to process bank claims. Bank doesn&amp;#039;t always credit subsidy automatically — request explicitly.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Final rejection — writ option? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — Article 21 (right to shelter, *Olga Tellis* SC). HC writ if procedural rejection without natural justice.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 30 days at each level. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:rti-for-pmay-status|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:pmay-housing|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery pmay-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 18:57:33 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Police verification adverse / PCC rejected — recovery guide (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/police-verification-adverse?rev=1777143347</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(police verification adverse, pcc rejected, police clearance certificate denied, character cert rejected)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(Police verification adverse for passport/job? File RTI to SHO for the report. Submit court NOC for any pending case. Appeal to DCP within 30 days.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Police verification adverse / PCC rejected — recovery guide (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-police-verification-adverse.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** Police verification adverse can mean: **(1) SHO didn&amp;#039;t visit but reported &amp;quot;not at address&amp;quot;**; **(2) Pending criminal case flagged in NCRB**; **(3) &amp;quot;Suspicious character&amp;quot; subjective opinion**; **(4) Address mismatch with current residence**. **RTI to SHO + DCP Special Branch is the fastest fix** — ~70% of &amp;quot;not verified&amp;quot; reverse on RTI evidence (CCTV / neighbour testimony / utility bills).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **SHO didn&amp;#039;t visit** — but reported adverse. RTI for visit log.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Pending case** — court NOC required + clarification submitted.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Subjective adverse opinion** — e.g., &amp;quot;suspicious character&amp;quot;. Cite Maneka Gandhi (SC 1978) + Article 21.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Address mismatch** — Aadhaar address ≠ current. Submit utility bills (3+ months) at current.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Recently moved** — &amp;lt; 1 year residency. Submit rent agreement + previous address verification.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Get the police report (RTI)** — File RTI to SHO + DCP Special Branch — ask for: visit log, persons interviewed, basis of adverse opinion. Cite Passport Act §6 / RTI Act §4.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Submit counter-evidence** — CCTV footage of your residence (society/RWA), neighbour affidavits, utility bills (12 months), bank statement at address.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Court NOC for pending case** — Get from concerned court — case-pending NOC clears most adverse reports. Even FIR holders get passport with court NOC.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Address mismatch fix** — Update Aadhaar + Voter ID to current address; submit fresh utility bills.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **File representation to DCP** — Within 30 days of adverse report. Free. Hand-delivered. CC to Commissioner of Police.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Appeal to State Home Department** — If DCP unresponsive. Cite Passport Act §11 (for passport) or state Police Act for PCC.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Writ to High Court (last resort)** — Article 21 — passport/PCC denial without natural justice. *Maneka Gandhi v %%UoI%%* (1978) precedent.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **CPGRAMS parallel** — pgportal.gov.in → MEA (passport) or State Home (PCC). Time-bound disposal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** Passport Act §11 / state Police Act / Article 226 writ. Hierarchy: SHO → DCP → Commissioner → State Home Secretary → HC.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 30 days at each administrative level; 60 days for §11 appeal&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Free at all stages. Court NOC may have stamp duty (Rs 50-200).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Court NOC for any pending case&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Utility bills (12 months) at current address&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Neighbour / RWA affidavit&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * CCTV footage if available&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:rti-for-police-verification-passport|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:police-verification|How to apply for police verification]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Track your application status:** [[:check-status:police-verification-status|Status check guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== SHO never came home but reported &amp;quot;not verified&amp;quot;. Bypass? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;RTI for visit log + CCTV from your society. Most reverse within 15 days. Many districts now require GPS-tagged photo by SHO.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Pending case &amp;gt; 5 years old — auto-NOC? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — court must explicitly issue NOC. Trial pendency itself isn&amp;#039;t auto-disqualifying for passport (only for visa).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Adverse for &amp;quot;suspicious character&amp;quot; with no specifics. Challenge? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;RTI for the basis. Subjective adverse opinions without specific facts are challengeable in HC. Many quashed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Just moved — &amp;lt; 6 months at address. Solutions? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Submit prev address PCC + current rent agreement. SHO will verify both addresses; takes longer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== PCC for foreign visa — same as passport PCC? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — visa PCC is separate (apply via state police or %%DigiLocker%%). Passport PCC is internal to passport process.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 30 days at each administrative level; 60 days for §11 appeal. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:rti-for-police-verification-passport|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:police-verification|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery police-verification-adverse appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 18:55:47 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Property mutation rejected — recovery guide (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/property-mutation-rejected?rev=1777128556</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(mutation rejected, dakhil kharij rejected, namantaran appeal, property transfer rejection, khata transfer denied)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(Property mutation rejected? Common reasons: title disputed, missing legal heir NOC, registered sale deed unverified. Appeal to SDM/Tehsildar in 30 days; RTI for noting.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Property mutation rejected — recovery guide (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-property-mutation-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** Mutation rejection happens when: **(1) Title disputed** (multiple claimants); **(2) Sale deed not registered** (unregistered = void); **(3) Legal heir NOC missing** (inheritance cases); **(4) Property tax dues** (clear before mutation); **(5) Patwari&amp;#039;s field report contests possession**. **Appeal to SDM (rural) / Asstt Commissioner (urban) within 30 days**. RTI for Patwari&amp;#039;s field report.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Title disputed** — multiple legal heirs. Need succession cert / partition deed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Sale deed unregistered** — register at Sub-Registrar first; mutation only on registered.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Legal heir NOC missing** — siblings of deceased haven&amp;#039;t signed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Property tax dues** — clear all dues before mutation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Patwari&amp;#039;s adverse report** — physical possession ≠ documentary owner.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Get rejection order** — Tehsildar / Asstt Commissioner must issue written rejection. RTI for noting if verbal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If sale deed unregistered** — Register at Sub-Registrar (stamp duty + 1% reg fee). Then re-apply mutation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If title disputed (inheritance)** — Get succession certificate from district court (3-6 months) OR family settlement deed signed by all legal heirs (faster).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If legal heir NOC missing** — Get NOCs from all legal heirs on Rs 100 stamp paper. If contested: court order required.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Clear property tax dues** — Pay all pending years; get NOC from municipal corporation; resubmit mutation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Counter Patwari&amp;#039;s adverse report** — Submit your possession proofs: utility bills in your name, society/RWA confirmation, neighbours&amp;#039; affidavit.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Appeal to SDM / Asstt Commissioner** — Within 30 days. Free. Cite state Land Revenue Code / Municipal Act.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Further appeal: DM → Revenue Tribunal** — If SDM rejects. Last admin remedy before HC.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** State Revenue Code: Tehsildar → SDM → DM → Revenue Tribunal → HC writ.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 30 days at each level&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Free for mutation appeal. Sale deed registration: 5-7% stamp duty + 1% registration. Succession cert: court fee 1-3% of property value.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Registered sale deed / partition deed / succession cert&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Property tax NOC (all dues paid)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Legal heir NOCs (all heirs signed)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Possession proofs (utility bills + RWA confirmation)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:rti-for-property-mutation-delay|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:property-mutation|How to apply for property mutation]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Track your application status:** [[:check-status:property-mutation-status|Status check guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Sale deed registered but mutation rejected. Why? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Most common: property tax dues OR Patwari&amp;#039;s field report disputes possession. Counter both.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Inheritance — no Will + heirs disputing. Mutation possible? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Only after court succession cert OR family settlement deed. Without consent of all heirs: rejected.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Patwari demanded bribe. Bypass? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;File ACB complaint + RTI. Many states now have e-mutation (no Patwari interface) — Bhulekh online.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Mutation reverses ownership? Or reflects? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Reflects — mutation doesn&amp;#039;t create ownership (sale deed does). But without mutation, future sale + tax + utility transfer blocked.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== SDM appeal stuck &amp;gt; 60 days. Force? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;RTI to SDM for file noting. State RTPS deemed-disposal clause may apply. HC writ for systemic delay.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 30 days at each level. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:rti-for-property-mutation-delay|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:property-mutation|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery property-mutation-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 14:49:16 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Ration card application rejected — recovery guide (NFSA 2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/ration-card-rejected?rev=1777128556</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(ration card rejected, nfsa rejected, bpl denied, ration card application failed, food security rejection)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(Ration card rejected? Most common reasons: APL category mistake, duplicate, income mismatch. Appeal to Food Inspector within 30 days; RTI for SECC ranking.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Ration card application rejected — recovery guide (NFSA 2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-ration-card-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** Ration card rejection happens at: **(1) Tehsildar level** (income/duplicate); **(2) Field verification** (Patwari report); **(3) State portal final approval**. Appeal to **Food Inspector / Asstt Director Food** within 30 days. **NFSA §14 mandates issuance within 30 days**; rejection requires written reason. RTI to State Food Civil Supplies Dept for SECC 2011 deprivation ranking + arbitrary downgrades.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Already in another state&amp;#039;s database** — surrender old first via Form 8/9.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Income above APL** — Patwari verified higher income. Counter with IT return / payslip.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **SECC 2011 ranking puts you in APL** — appeal to State Nodal for re-ranking.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Aadhaar mismatch** — names of family members must match. Update.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Field verification failed** — Patwari didn&amp;#039;t visit / found different family.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Check rejection reason** — State portal (e.g., epds.bihar.gov.in, fcs.up.gov.in) → Application Status. SMS also sent.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Verify SECC 2011 ranking** — awaassoft.nic.in/netiay/Benificiary.aspx → search by Aadhaar / name. If different from claim: file RTI to BDO + State Nodal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If &amp;quot;already in another state&amp;quot;** — Apply for surrender (Form 8/9) in old state. Then re-apply in current state.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If &amp;quot;income above ceiling&amp;quot;** — Submit IT return showing actual income &amp;lt; ceiling. Or counter affidavit + Patwari&amp;#039;s report (RTI for it).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If field verification failed** — Re-apply with neighbours&amp;#039; affidavit confirming residence + family details. Patwari has to re-visit.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Appeal to Food Inspector** — Within 30 days. Free. Hand-delivered to office. Cite NFSA §14 + state-specific RTPS.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Further appeal to Asstt Director Food** — If Food Inspector rejects. Then State Food Commissioner (final).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **RTI parallel** — To Tehsildar + Patwari + Asstt Director — for the file, verification report, decision rationale.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** NFSA §14 → state RTPS appeal hierarchy: Food Inspector → Asstt Director Food → State Food Commissioner.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 30 days at each level&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Free at all stages.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * IT return / Form 16 for income proof&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Family Aadhaar list&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Neighbours&amp;#039; affidavit (in case of field verification dispute)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:rti-for-ration-card-status|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:ration-card|How to apply for ration card]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Track your application status:** [[:check-status:ration-card-status|Status check guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== My SECC 2011 deprivation rank shows BPL but ration card APL. Why? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Patwari survey post-SECC may have downgraded you. Counter with RTI to BDO for downgrade order + appeal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Family member missing from card. Add fresh or appeal? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Form 11 (addition) — easier than fresh card. Submit at Tehsildar.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Tehsildar refused to give written rejection. Force? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — RTI for the file note + decision. Verbal rejections are not valid; must be written per Citizens Charter.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Aadhaar of one family member mismatched. All family rejected? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — corrigendum with corrected Aadhaar within 30 days; rest of family processed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Lost old state ration card — can&amp;#039;t surrender. Stuck? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Affidavit on Rs 10 stamp paper declaring loss + RTI to old state for record. Most accept after RTI evidence.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 30 days at each level. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:rti-for-ration-card-status|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:ration-card|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery ration-card-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 14:49:16 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>NSP scholarship rejected — recovery guide (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/scholarship-rejected?rev=1777128556</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(scholarship rejected nsp, scholarships.gov.in rejected, post matric rejected, institution verifier rejected)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(NSP scholarship rejected? Common reasons: institution verifier delay, doc upload error, income/marks. Re-submit before deadline; appeal to DNO.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== NSP scholarship rejected — recovery guide (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-scholarship-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** NSP rejection layers: **(1) Institution Verifier (IV)** — your school/college didn&amp;#039;t verify; **(2) District Nodal Officer (DNO)** — caste/income cert issue; **(3) State Nodal Officer (SNO)** — final scheme-specific check; **(4) Ministry approval** — last gate. **Most &amp;quot;rejections&amp;quot; are actually IV pending — escalate to college Principal**. RTI to Institution + DNO for specific rejection reason.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Institution Verifier didn&amp;#039;t act** — most common. Escalate to Principal/Director.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Caste/income cert format wrong** — must be PDF, &amp;lt; 500KB, current year.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Marks below cut-off** — 50% (most schemes), 60% (Top Class).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Scheme-specific eligibility** — e.g., Minority scheme requires specific religion confirmed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Aadhaar-bank not linked (NPCI mapping)** — DBT bounces.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Check rejection level** — scholarships.gov.in → Application Status → IV/DNO/SNO/Ministry stage. Reason note.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If IV pending** — Visit college Office; ask Principal to action. RTI to Principal if no movement after 15 days.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If caste/income cert issue** — Re-upload corrected version (current year, PDF &amp;lt; 500 KB, signed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If marks below cut-off** — Submit re-evaluated marksheet OR clarify in remarks if scheme has any relaxation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If Aadhaar-bank de-linked** — Visit bank; link via NPCI mapper. 2-3 days. Re-submit on portal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Re-submit before window closes** — Most schemes have re-application window. Pre-2nd-tranche fixes save the year.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Appeal to DNO** — Within 30 days of rejection. Email: dno.scholarship.[district]@nic.in (template via NSP portal).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **RTI to Institution + DNO** — For: stage-by-stage rejection rationale. NSP grievance portal also active.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** NSP grievance: Institution → DNO → SNO → Ministry. CPGRAMS for cross-scheme.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 30 days at each level (within scheme window)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Free at all stages.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Current-year caste &amp;amp; income certificates (PDF &amp;lt; 500 KB)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Updated marks sheet&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Bank passbook with Aadhaar linkage proof&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:rti-for-scholarship-status|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:scholarship-nsp|How to apply for scholarship nsp]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Track your application status:** [[:check-status:scholarship-status|Status check guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== IV verifier delayed beyond deadline — scheme lapsed? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Submit &amp;quot;IV-not-actioned&amp;quot; complaint to DNO. Most schemes extend windows for genuine IV delays.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Re-applied next year — affected by old rejection? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — fresh application year is independent. Ensure docs current.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Two scholarships same year — possible? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — NSP auto-blocks duplicates. Choose higher-value scheme.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== OBC creamy layer — income &amp;gt; Rs 8L. Excluded? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes for OBC scholarships. SC/ST has higher ceiling. EBC has its own.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== NSP final rejection — alternative? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;State scholarship portals (e.g., Karnataka: ssp.postmatric.karnataka.gov.in) — separate from NSP, often more relaxed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 30 days at each level (within scheme window). Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:rti-for-scholarship-status|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:scholarship-nsp|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery scholarship-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 14:49:16 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Shop &amp; Establishment / Gumasta rejected — recovery guide (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/shop-establishment-rejected?rev=1777128556</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(shop establishment rejected, gumasta rejected, gumasta licence denied, shop licence rejection, labour department rejection)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(Shop &amp;amp; Establishment / Gumasta rejected? Top reasons: premises proof, owner photo missing, employee list error. Re-submit; appeal to Labour Commissioner in 30 days.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Shop &amp;amp; Establishment / Gumasta rejected — recovery guide (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-shop-establishment-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** Shop &amp;amp; Establishment registration is **largely auto-approved** in 28 states; rejection happens for: **(1) Premises proof** (rent agreement unregistered); **(2) Owner photo / signature missing**; **(3) Employee list incomplete**; **(4) Wrong category** (manufacturer vs trader). **Re-submission free within 30 days**; **appeal to Labour Commissioner under state Shops Act within 30 days**.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Premises proof unregistered** — rent agreement must be on stamp paper / notarised.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Owner photo / signature missing** — fresh upload required.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Employee list incomplete** — declare &amp;quot;Nil&amp;quot; if no employees; don&amp;#039;t skip.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Wrong establishment category** — shop / restaurant / hotel / theatre have different forms.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Owner Aadhaar mismatch with PAN** — name spelling.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Check rejection reason** — State Labour portal (e.g., aaplesarkar.mahaonline.gov.in) → Application Status.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Re-submit corrected docs** — Within 30 days. Free. Login → Resubmit → upload corrected: registered rent agreement, owner photo (white background), Aadhaar matching PAN.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Re-classify correctly** — Re-submit under correct establishment category. Each form different.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Owner Aadhaar fix** — Update Aadhaar to match PAN name OR submit affidavit explaining minor difference.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Employee list correction** — Even zero employees: declare &amp;quot;Nil employees&amp;quot;. Each employee with Aadhaar + photo + designation.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Appeal to Labour Commissioner** — Within 30 days. Free. Cite state Shops &amp;amp; Establishment Act + RTPS deemed disposal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **RTI to State Labour Department** — For: officer noting + reason rationale + appeal disposal stats.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** State Shops Act appeal: Inspector → Asstt Labour Commissioner → Labour Commissioner → Industrial Tribunal.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 30 days at each level&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Free at all stages.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Registered rent agreement (stamp paper / notarised)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Owner photo + signature (white background)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Aadhaar matching PAN&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Employee list (with Aadhaar + photo)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:citizen-rti-playbook|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:shop-establishment|How to apply for shop establishment]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Online business / WFH — actually need it? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;If walk-in customers / employees / commercial signage: yes. Pure online single-proprietor without employees: not always. State-specific.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Renewal forgotten — penalty + auto-cancel? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Penalty + may need fresh inspection. Late renewal in 30 days of expiry: nominal fine. After: full re-application.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Multiple shops — single registration? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;No — separate registration per premises. Some states allow combined for adjacent premises.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Why labour dept asking employee details for solo proprietor? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Form requires declaration. Solo: declare &amp;quot;Nil employees&amp;quot; — accepted.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Final rejection — appeal stuck. Force? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;RTI to State Labour Commissioner + writ to HC if procedural illegality.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 30 days at each level. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:citizen-rti-playbook|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:shop-establishment|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery shop-establishment-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 14:49:16 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Rejection-recovery guides — what to do when your application is rejected</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/start?rev=1777143211</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(rejection recovery india, application rejected appeal, government rejection appeal, rti rejection)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(15 rejection-recovery guides — what to do when your application is rejected. Top reasons + 7-step recovery + statutory appeal + RTI escalation. Aadhaar, PAN, passport, voter ID, ration, scholarship, PMAY, GST and more.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Rejection-recovery guides — what to do when your application is rejected ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;15 step-by-step recovery guides for India&amp;#039;s most-rejected government applications. Each guide: top reasons → 7-step checklist → statutory appeal → RTI escalation → FAQ. **Don&amp;#039;t accept rejection — fix and re-apply.**&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Identity &amp;amp; Citizenship =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:aadhaar-rejected|Aadhaar enrolment / update rejected]] — QC hold + biometric fix&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:pan-card-rejected|PAN card application rejected]] — name/photo/Aadhaar fix&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:passport-rejected|Passport rejected / police verification adverse]] — §11 appeal + RTI&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:driving-licence-rejected|DL test failed / smart card delayed]] — re-test + RTI&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:voter-id-rejected|Voter ID (EPIC) rejected]] — DEO appeal + BLO RTI&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Civil Records =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:caste-certificate-rejected|Caste cert (SC/ST/OBC) rejected]] — father&amp;#039;s cert + SDM appeal&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:income-certificate-rejected|Income cert rejected]] — IT return as counter-evidence&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Welfare &amp;amp; Subsidy Schemes =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:ration-card-rejected|Ration card rejected]] — Food Inspector appeal + SECC RTI&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:pmay-rejected|PMAY rejected]] — State Mission Director appeal&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:pm-kisan-rejected|PM-KISAN rejected / instalment stopped]] — %%eKYC%% + NPCI fix&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:ayushman-bharat-rejected|Ayushman Bharat (PM-JAY) rejected]] — state scheme + 70+ extension&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:scholarship-rejected|NSP scholarship rejected]] — IV escalation + DNO appeal&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Property + Verification + Business =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:property-mutation-rejected|Property mutation rejected]] — title fix + SDM appeal&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:police-verification-adverse|Police verification adverse / PCC denied]] — RTI + court NOC&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:gst-registration-rejected|GST registration rejected]] — SCN reply + §107 appeal&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:rejection-recovery:shop-establishment-rejected|Shop &amp;amp; Establishment / Gumasta rejected]] — Labour Comm appeal&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== When rejection is illegal =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Every guide ends with an **RTI escalation template** — most rejected applications reverse within 15 days of an RTI being filed. Where appeal also fails, writ jurisdiction (HC) is available for procedural illegality / Article 21 violations.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **AI RTI Drafter:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/rti-application-generator|Auto-fill PIO + Act sections]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:start|25 application guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Track applications:** [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **State portals:** [[:state-rti-portals-directory|All state RTI portals]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to citizens like you:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery citizen-services landing-page government-india}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 18:53:31 +0000</pubDate>
        </item>
        <item>
            <title>Voter ID (EPIC) application rejected — recovery guide (2026)</title>
            <link>https://righttoinformation.wiki/rejection-recovery/voter-id-rejected?rev=1777128556</link>
            <description>&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;2026/04/25 19:31&lt;/th&gt;&lt;th colspan=&quot;2&quot; width=&quot;50%&quot;&gt;current&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;diff-blockheader&quot; colspan=&quot;2&quot;&gt;Line 1:&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{htmlmetatags&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-keywords=(voter id rejected, epic rejection, form 6 rejected, blo refused, voter card application denied)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;metatag-description=(Voter ID rejected by ERO? Form 7 to delete duplicate, Form 8 to correct, file appeal to DEO within 15 days. RTI for verification details.)&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-context&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;====== Voter ID (EPIC) application rejected — recovery guide (2026) ======&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{ :social:auto:rejection-recovery-voter-id-rejected.png?direct&amp;amp;1200 }}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP info&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Quick answer:** **ERO (Electoral Registration Officer)** rejects Voter ID applications mostly for: **(1) Duplicate entry** (already registered elsewhere); **(2) BLO verification fail** (address not verified / not &amp;quot;ordinarily resident&amp;quot;); **(3) Age/citizenship doubt** (insufficient docs). **Appeal to DEO (District Election Officer) within 15 days**. Form 7 for deletion of duplicate; Form 6 again with corrected docs.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Top reasons for rejection =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Duplicate entry** — your name in another constituency. Delete via Form 7 first.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **BLO didn&amp;#039;t visit** — but reported &amp;quot;not found&amp;quot;. RTI to BLO + visit log.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Not &amp;quot;ordinarily resident&amp;quot;** — recently moved. Need 6+ months residency.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Age/%%DoB%% proof rejected** — Aadhaar has different %%DoB%% than school certificate.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Citizenship doubt** — for naturalised citizens or border districts. Submit cert.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== 7-step recovery checklist =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **Check rejection reason** — voters.eci.gov.in → Application Status → ERO note. Or call 1950 (state CEO).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If duplicate** — File Form 7 in old constituency to delete. Then Form 8 (transfer) or fresh Form 6 in new.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If BLO didn&amp;#039;t visit** — RTI to BLO + AERO + ERO for: visit log, persons spoken to, decision rationale.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If &amp;quot;not ordinarily resident&amp;quot;** — Submit additional proofs: rent agreement (12+ months), utility bills (6+), bank statement showing local address, neighbours&amp;#039; affidavit.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If age/%%DoB%% rejected** — Submit best age proof: birth cert &amp;gt; Aadhaar &amp;gt; 10th marksheet &amp;gt; passport. ERO accepts highest-strength doc.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If citizenship doubt** — Submit citizenship certificate (naturalised) OR parents&amp;#039; Indian birth/EPIC + ration card history.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **File appeal to DEO** — Within 15 days of rejection. Free. Hand-delivered to DEO office or via voters.eci.gov.in.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; - **If DEO rejects** — Further appeal to Chief Electoral Officer (CEO) of state within 15 days. Then Election Commission of India.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Appeal route, window, and fee =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Statutory appeal route:** R.P. Act 1950 §22 appeal to DEO within 15 days; further to CEO within 15 days; final to ECI.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Appeal window:** 15 days at each level&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Fee:** Free at all stages — application, appeal, RTI Rs 10.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Documents to fix or upgrade =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Rent agreement (12+ months) for residency&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Utility bills (6+ months) showing same address&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Birth certificate / authoritative %%DoB%% proof&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== File an RTI in parallel — most rejections clear within 15 days =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Government rejection orders often lack actual rationale. RTI brings out the file noting + officer name + actual basis — and that visibility usually resolves the case. Use this template:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;1. Copy of the rejection order + complete file noting on application no. _____ dated _____.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;2. Name + designation of the officer who took the rejection decision.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;3. Specific Section / Rule / Circular under which rejection was made + supporting evidence relied upon.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;4. Number of similar applications in the past 12 months that were (a) approved, (b) rejected — for the same officer.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;5. The procedure + timeline for filing an appeal + the office of the appellate authority.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Auto-fill the PIO + your case:** [[:rti-for-voter-id-correction|Open the RTI Drafter →]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Re-apply guide:** [[:how-to-apply:voter-id|How to apply for voter id]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Track your application status:** [[:check-status:voter-id-status|Status check guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Frequently asked questions =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== How long does ECI keep my application after rejection? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;60 days. After: fresh Form 6 needed.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== BLO marked me &amp;quot;not found&amp;quot; — can I bypass? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Yes — file appeal to AERO/ERO with proof of presence (recent photos with date/landmark, neighbour affidavits, utility bills).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== I moved cities — apply fresh or transfer? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;Form 8 (transfer) is faster — same EPIC retained. Fresh Form 6 = new EPIC = need to delete old via Form 7.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== Why did duplicate detection flag me? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;ECI uses Aadhaar + name + %%DoB%% matching. Common across siblings with similar names. Submit clarification with parents&amp;#039; EPIC.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;==== What if ECI rejects my final appeal? ====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;High Court writ jurisdiction (Art 226). Voting is fundamental right under §19; arbitrary denial challengeable.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Summary + what to do next =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;WRAP center round tip 90%&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;**Bottom line:** Don&amp;#039;t accept a rejection at face value — request the file noting via RTI, fix the underlying document gap, and file the statutory appeal within 15 days at each level. Most rejections reverse with corrected documents.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **File RTI immediately:** [[:rti-for-voter-id-correction|RTI Drafter — auto-fills PIO]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Re-apply correctly:** [[:how-to-apply:voter-id|Apply guide]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Talk to others who fixed this:** [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI community]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * **Browse all rejection-recovery guides:** [[:rejection-recovery:start|All 15 recovery guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;lt;/WRAP&amp;gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Related reading =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:how-to-apply:start|25 how-to-apply guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:check-status:start|25 status-check guides]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:documents:start|30 documents-required checklists]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * [[:citizen-rti-playbook|Full RTI Playbook — 100+ scenarios]]&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;===== Sources =====&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Statutory appeal under relevant Act/Rule — see legal framework section.&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&amp;#160; * Citizen feedback collected via [[https://righttoinformation.wiki/tools/awaaz-rti.html|AwaazRTI]] (composite, identifying details removed).&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;//Last reviewed: 25 April 2026.//&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-lineheader&quot;&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-addedline&quot;&gt;{{tag&amp;gt;rejection-recovery voter-id-rejected appeal rti-fallback}}&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</description>
            <author>anonymous@undisclosed.example.com (Anonymous)</author>
            <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 14:49:16 +0000</pubDate>
        </item>
    </channel>
</rss>
